XK sang Mỹ giảm, nhưng các thị trường còn lại “kéo” tăng trưởng
Trong Top 10 thị trường XK cá ngừ của Việt Nam trong tháng 1/2026, Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 24 triệu USD, chiếm 32% tổng kim ngạch, tuy nhiên giảm 6% so với cùng kỳ 2025. Ngược lại, XK sang nhiều thị trường lớn khác tăng mạnh, như Nhật Bản tăng 95%, Đức tăng 39%, Hà Lan tăng 15%... Một số thị trường đang tăng bứt tốc từ nền thấp như Ai Cập tăng 129% và Chile tăng 133%.
Bức tranh XK trong tháng đầu năm nay cho thấy các Doanh nghiệp Việt Nam đang có xu hướng đa dạng hoá thị trường XK rõ rệt. Điều này có thể thấy thông qua sự gia tăng XK sang các khối thị trường như EU tăng 25%, CPTPP tăng 53%, Trung Dông tăng 35%, …
Vì sao Mỹ giảm trong khi nhiều thị trường khác tăng?
Dù Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, nhưng XK cá ngừ sang Mỹ đang gặp rất nhiều thách thức. Và điều này đang làm cản trở hoạt động XK sang thị trường này.
Cụ thể, XK cá ngừ sang Mỹ đang phải đối mặt với rủi ro trong việc tuân thủ tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA có hiệu lực kể từ 01/01/2026. Theo đó, các sản phẩm từ nghề cá bị “từ chối so sánh tương đương” sẽ bị cấm nhập từ 01/01/2026; đồng thời các sản phẩm không bị cấm nhưng “trùng” nước xuất xứ và mã HTS với sản phẩm bị cấm sẽ phải nộp giấy chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (COA) để chứng minh không thuộc diện cấm. Và như vậy yêu cầu hồ sơ và việc kiểm tra tăng lên, khiến cho các lô hàng XK sang Mỹ có thể phát sinh thêm chi phí/độ trễ, nhất là giai đoạn đầu triển khai.
Thứ hai, chính sách thuế nhập khẩu Mỹ đang thay đổi nhanh. Trong tháng 2/2026, truyền thông quốc tế ghi nhận Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh cơ chế “thuế đối ứng/thuế bổ sung”, sau phán quyết của Tòa án Tối cao và việc chuyển sang cơ chế thuế tạm thời theo Section 122 – Trade Act of 1974 cho thời hạn 150 ngày. Một số nguồn tin cũng đề cập khả năng mức thuế chung có thể được nâng lên tùy quyết định hành pháp. Và mức thuế cuối cùng áp riêng cho từng nhóm hàng cá ngừ theo mã HS, cũng như mức áp cho Việt Nam, sẽ phụ thuộc văn bản công bố chính thức và phân loại theo từng dòng sản phẩm.
XK sang các thị trường sẽ tiếp tục khởi sắc, sang Mỹ còn “gập ghềnh”
Dự báo, trước tình hình này XK sang Mỹ sẽ còn “gập ghềnh” vì các thách thức trong việc tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA và những bất định về thuế. Khả năng phục hồi XK sang Mỹ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS, và phối hợp chặt với nhà nhập khẩu để xử lý yêu cầu về COA khi phát sinh. Nếu thuế NK hay hoạt động kiểm soát gia tăng, nhà NK Mỹ có thể dịch chuyển danh mục, ép giá hoặc kéo dài đàm phán, khiến nhịp đơn hàng cá ngừ sang Mỹ khó “mượt” như trước.
Còn tại thị trường EU, xu hướng tăng trưởng XK có thể duy trì nếu doanh nghiệp đẩy sản phẩm cá ngừgiá trị gia tăng/đóng hộp và đáp ứng chuẩn bền vững – truy xuất ngày càng cao.
Hiện tại XK cá ngừ sang Trung Đông – Bắc Phi (Ai Cập…) dư địa còn lớn nhờ nhu cầu đồ hộp/tiện lợi. Tuy nhiên, các DN cần quản trị rủi ro thanh toán và biến động logistics để giữ đà tăng.
Dự kiến, XK cá ngừ sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng sẽ không cao.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn