XK sang Mỹ giảm, nhưng các thị trường còn lại “kéo” tăng trưởng
Trong Top 10 thị trường XK cá ngừ của Việt Nam trong tháng 1/2026, Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 24 triệu USD, chiếm 32% tổng kim ngạch, tuy nhiên giảm 6% so với cùng kỳ 2025. Ngược lại, XK sang nhiều thị trường lớn khác tăng mạnh, như Nhật Bản tăng 95%, Đức tăng 39%, Hà Lan tăng 15%... Một số thị trường đang tăng bứt tốc từ nền thấp như Ai Cập tăng 129% và Chile tăng 133%.
Bức tranh XK trong tháng đầu năm nay cho thấy các Doanh nghiệp Việt Nam đang có xu hướng đa dạng hoá thị trường XK rõ rệt. Điều này có thể thấy thông qua sự gia tăng XK sang các khối thị trường như EU tăng 25%, CPTPP tăng 53%, Trung Dông tăng 35%, …
Vì sao Mỹ giảm trong khi nhiều thị trường khác tăng?
Dù Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, nhưng XK cá ngừ sang Mỹ đang gặp rất nhiều thách thức. Và điều này đang làm cản trở hoạt động XK sang thị trường này.
Cụ thể, XK cá ngừ sang Mỹ đang phải đối mặt với rủi ro trong việc tuân thủ tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA có hiệu lực kể từ 01/01/2026. Theo đó, các sản phẩm từ nghề cá bị “từ chối so sánh tương đương” sẽ bị cấm nhập từ 01/01/2026; đồng thời các sản phẩm không bị cấm nhưng “trùng” nước xuất xứ và mã HTS với sản phẩm bị cấm sẽ phải nộp giấy chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (COA) để chứng minh không thuộc diện cấm. Và như vậy yêu cầu hồ sơ và việc kiểm tra tăng lên, khiến cho các lô hàng XK sang Mỹ có thể phát sinh thêm chi phí/độ trễ, nhất là giai đoạn đầu triển khai.
Thứ hai, chính sách thuế nhập khẩu Mỹ đang thay đổi nhanh. Trong tháng 2/2026, truyền thông quốc tế ghi nhận Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh cơ chế “thuế đối ứng/thuế bổ sung”, sau phán quyết của Tòa án Tối cao và việc chuyển sang cơ chế thuế tạm thời theo Section 122 – Trade Act of 1974 cho thời hạn 150 ngày. Một số nguồn tin cũng đề cập khả năng mức thuế chung có thể được nâng lên tùy quyết định hành pháp. Và mức thuế cuối cùng áp riêng cho từng nhóm hàng cá ngừ theo mã HS, cũng như mức áp cho Việt Nam, sẽ phụ thuộc văn bản công bố chính thức và phân loại theo từng dòng sản phẩm.
XK sang các thị trường sẽ tiếp tục khởi sắc, sang Mỹ còn “gập ghềnh”
Dự báo, trước tình hình này XK sang Mỹ sẽ còn “gập ghềnh” vì các thách thức trong việc tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA và những bất định về thuế. Khả năng phục hồi XK sang Mỹ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS, và phối hợp chặt với nhà nhập khẩu để xử lý yêu cầu về COA khi phát sinh. Nếu thuế NK hay hoạt động kiểm soát gia tăng, nhà NK Mỹ có thể dịch chuyển danh mục, ép giá hoặc kéo dài đàm phán, khiến nhịp đơn hàng cá ngừ sang Mỹ khó “mượt” như trước.
Còn tại thị trường EU, xu hướng tăng trưởng XK có thể duy trì nếu doanh nghiệp đẩy sản phẩm cá ngừgiá trị gia tăng/đóng hộp và đáp ứng chuẩn bền vững – truy xuất ngày càng cao.
Hiện tại XK cá ngừ sang Trung Đông – Bắc Phi (Ai Cập…) dư địa còn lớn nhờ nhu cầu đồ hộp/tiện lợi. Tuy nhiên, các DN cần quản trị rủi ro thanh toán và biến động logistics để giữ đà tăng.
Dự kiến, XK cá ngừ sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng sẽ không cao.
(vasep.com.vn) Chính phủ Mỹ đã bắt đầu hoàn trả số tiền thuế quan lớn cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) được cho là đang xem xét lập trường mềm mỏng hơn đối với thủy sản Nga trong quá trình đàm phán gói trừng phạt thứ 21. Trước đó, đầu tháng 6, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất cấm hoàn toàn nhập khẩu cá tuyết và siết chặt hạn chế với một số mặt hàng thủy sản khác của Nga nhằm gia tăng sức ép lên một trong những lĩnh vực chưa chịu nhiều lệnh trừng phạt.
Bộ Công An chủ trì xây dựng và đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Định danh và Xác thực Điện tử
(vasep.com.vn) Ngày 23/7/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố hành động cuối cùng trong các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 nền kinh tế, liên quan đến việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới về ngành nuôi cá rô phi (Oreochromis niloticus) tại bờ Đông tỉnh Bắc Sumatra (Indonesia) cho thấy các chương trình hỗ trợ đầu vào kéo dài có thể làm gia tăng sự phụ thuộc của người nuôi, từ đó ảnh hưởng đến tính bền vững của ngành. Nghiên cứu được thực hiện tại năm khu vực nuôi trọng điểm gồm Pangkalan Susu, Medan Belawan, Percut Seituan, Teluk Mengkudu và Tanjungbalai.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục biến động mạnh với hàng loạt chính sách bảo hộ và thách thức mới. Nổi bật là việc Mỹ có thể áp thuế 12,5% lên thủy sản Việt Nam, El Niño siết chặt nguồn cung bột cá từ Peru, cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ tôm Ecuador và Ấn Độ. Dưới đây là cập nhật nhanh những diễn biến quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác thủy sản của Nga tiếp tục tăng trong năm 2026, chủ yếu nhờ kết quả khả quan tại lưu vực Viễn Đông và sự tham gia của lực lượng lao động trẻ trong mùa khai thác hè. Theo Cơ quan Nghề cá Liên bang Nga, tính đến ngày 13/7/2026, tổng sản lượng khai thác thủy sản của nước này đạt 2,56 triệu tấn.
(vasep.com.vn) Công ty Minnowtech đã phát triển hệ thống giám sát sinh khối tôm kết hợp công nghệ sonar và trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép theo dõi mật độ, khối lượng, sinh khối và mức độ hoạt động của đàn tôm theo thời gian thực, hỗ trợ tối ưu cho ăn, quản lý ao nuôi và xác định thời điểm thu hoạch.
(vasep.com.vn) Chính phủ Nam Phi đã đề nghị Mỹ miễn áp mức thuế 12,5% đối với thủy sản xuất khẩu, trong bối cảnh nước này nằm trong nhóm khoảng 60 quốc gia bị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đề xuất áp thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại với lý do chưa có đủ nỗ lực ngăn chặn lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Việc nghề khai thác cá chình biển (Ophichthus remiger) của Peru được Hội đồng Quản lý Biển (MSC) cấp chứng nhận bền vững được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tiếp cận nhiều thị trường quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu trong những năm tới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn