Bốn năm sau khi hiệp định có hiệu lực, giai đoạn 2010 – 2012, XK cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản đã tăng từ 17 triệu USD lên gần 54 triệu USD. Sự tăng trưởng này là nhờ gia tăng XK cá ngừ tươi sống và đông lạnh sang thị trường này.
Tuy nhiên, từ năm 2013 – 2016, XK cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản giảm liên tục xuống còn 19,3 triệu USD. Và hiện giá trị XK cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này chỉ dao động ở mức 24-25 triệu USD. Sự sụt giảm này là do XK cá ngừ tươi sống và đông lạnh sang thị trường này giảm. Do đó, Nhật Bản từ thị trường XK cá ngừ lớn thứ 3 đã tụt xuống vị trí thứ 5 trong tốp 8 thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam.
Theo các DN, sự sụt giảm XK cá ngừ sang thị trường Nhật Bản là nguồn lợi cá ngừ tại các ngư trường giảm khiến sản lượng khai thác của Việt Nam giảm, bên cạnh đó chất lượng bảo quản cá ngừ sau khai thác không tốt nên nguồn cung cá ngừ tươi sống và đông lạnh khan hiếm. DN có xu hướng chuyển sang đẩy mạnh XK cá ngừ chế biến. Tuy nhiên các sản phẩm cá ngừ chế biến của Việt Nam nhập khẩu vào Nhật Bản khó cạnh tranh được với với các nước khu vực như Thái Lan, Philippines do thuế cao.
Cụ thể, đối với mặt hàng cá ngừ vằn đóng hộp (canned skipjack tuna - mã HS: 1604.14.010) xuất khẩu sang Nhật Bản, kể từ tháng 4/2009 Thái Lan đã được hưởng mức thuế suất ưu đãi là 3,2% tiếp đó giảm xuống còn 1,1% kể từ tháng 4/2011 theo Hiệp định đối tác kinh tế Nhật Bản – Thái Lan (JTEPA) và xuống còn 0% từ tháng 4/2012. Còn Philipine và Việt Nam đang được hưởng mức thuế 6,4%. Với mức thuế suất này, cá ngừ đóng hộp của Việt Nam không thể cạnh tranh được với Thái Lan.
Đối với mặt hàng cá ngừ vây vàng đóng hộp (canned yellowfin tuna – mã HS 1604.14.092) và thăn/philê cá ngừ hấp đông lạnh (frozen skipjack/yellowfin/albacore tuna loins – mã HS 1604.14.099) xuất khẩu sang Nhật Bản, kể từ tháng 4/2009 Thái Lan đã được hưởng mức thuế suất ưu đãi là 4,8% tiếp đó giảm xuống còn 1,6% kể từ tháng 4/2011 và xuống còn 0% từ tháng 4/2012 theo JTEPA. Còn Philipine cũng đang được hưởng mức thuế 4,8% tiếp đó sẽ giảm xuống còn 2,4% từ tháng 4/2011 và 1,2% từ tháng 4/2012 và xuống còn 0% từ tháng 4/2013 theo chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP). Trong khi đó doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ Việt Nam vẫn đang phải chịu mức thuế cao hơn 40% so với các nước này tương đương 7,2% theo GSP, 9,6% theo Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) khi xuất sang thị trường Nhật thậm chí cũng không được cắt giảm hàng năm đến 0% như những nước này.
Lý giải về việc này, Bộ Công thương cho biết là do Việt Nam ký kết EPA với Nhật Bản sau 2 nước Thái Lan và Philipine nên lộ trình giảm thuế của Việt Nam chậm hơn 2 nước trên. Do đó hầu hết các mặt hàng của Việt Nam không chỉ cá ngừ chế biến đều có lộ trình giảm thuế muộn hơn.
Hơn thế nữa, giữa Việt Nam Thái Lan và Philipine có mục tiêu ưu tiên trong đàm phán khác nhau do vậy việc cam kết khác nhau ở cùng một mặt hàng là bình thường. Trước khi ký Hiệp định VJEPA, mặt hàng cá ngừ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng kim ngạch XK sang Nhật Bản. Do đó nhóm mặt hàng này không phải nhóm hàng ưu tiên hàng đầu trong đàm phán trong khi đó nhóm hàng này lại nhạy cảm với Nhật Bản nên một số dòng thuế trong nhóm này như cá ngừ đóng hộp thuộc danh mục loại trừ.
Chính vì vậy, sau VJEPA ngành cá ngừ của Việt Nam không phải là ngành được hưởng lợi, mà dự kiến sau khi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, XK cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản mới có nhiều cơ hội khởi sắc hơn.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ chính thức áp dụng thuế bổ sung theo Section 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hàng hóa nhập khẩu từ ngày 24/7/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách thương mại của nước này. Khác với mức thuế tạm thời theo Section 122 chỉ có hiệu lực 150 ngày, Section 301 được xây dựng trên cơ sở pháp lý vững chắc hơn và có khả năng trở thành một công cụ điều tiết thương mại trong nhiều năm tới. Đối với Việt Nam, mức thuế 12,5% tuy chỉ cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với nhóm 10%, nhưng điều đáng quan tâm không nằm ở con số tuyệt đối, mà ở việc 2,5 điểm phần trăm này có thể làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các nguồn cung.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm hải sản giá trị cao tiếp tục phục hồi tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong 5 tháng đầu năm 2026. Theo số liệu của Trung tâm Agroexport (Bộ Nông nghiệp Nga), cả sản lượng và kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm sản phẩm này đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng mở rộng hiện diện của thủy sản Nga tại các thị trường trọng điểm.
(vasep.com.vn) Thương mại thủy sản toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn bất định mới khi Hoa Kỳ đồng thời thúc đẩy hai nhóm chính sách có phạm vi tác động rộng. Một mặt, Quốc hội Mỹ đang xem xét dự luật trừng phạt Nga, trong đó cho phép áp thuế đối với hàng hóa từ các nền kinh tế mua nhiều dầu và khí đốt của Nga. Mặt khác, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang triển khai nhiều cuộc điều tra theo Section 301 liên quan đến dư thừa công suất, sản xuất mang tính cơ cấu và việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Nguồn cung nhím biển khai thác trong nước của Hàn Quốc đang giảm, trong khi nhu cầu từ các nhà hàng sushi, hải sản cao cấp và thị trường dịch vụ ăn uống vẫn được duy trì. Diễn biến này đang mở thêm cơ hội cho các nhà cung cấp nước ngoài tham gia thị trường nhím biển có giá trị cao tại Hàn Quốc.
(vasep.com.vn) Tôm hùm đang nổi lên như một trong những điểm sáng đáng chú ý của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Từ một nhóm sản phẩm có quy mô còn khiêm tốn, tôm hùm đã tăng tốc mạnh trong giai đoạn 2024–2026, trở thành mặt hàng có giá trị cao, gắn với nhu cầu tiêu thụ hải sản sống và hải sản cao cấp tại thị trường Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Chính phủ Mỹ đã bắt đầu hoàn trả số tiền thuế quan lớn cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) được cho là đang xem xét lập trường mềm mỏng hơn đối với thủy sản Nga trong quá trình đàm phán gói trừng phạt thứ 21. Trước đó, đầu tháng 6, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất cấm hoàn toàn nhập khẩu cá tuyết và siết chặt hạn chế với một số mặt hàng thủy sản khác của Nga nhằm gia tăng sức ép lên một trong những lĩnh vực chưa chịu nhiều lệnh trừng phạt.
Bộ Công An chủ trì xây dựng và đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Định danh và Xác thực Điện tử
(vasep.com.vn) Ngày 23/7/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố hành động cuối cùng trong các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 nền kinh tế, liên quan đến việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới về ngành nuôi cá rô phi (Oreochromis niloticus) tại bờ Đông tỉnh Bắc Sumatra (Indonesia) cho thấy các chương trình hỗ trợ đầu vào kéo dài có thể làm gia tăng sự phụ thuộc của người nuôi, từ đó ảnh hưởng đến tính bền vững của ngành. Nghiên cứu được thực hiện tại năm khu vực nuôi trọng điểm gồm Pangkalan Susu, Medan Belawan, Percut Seituan, Teluk Mengkudu và Tanjungbalai.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn