Ấn Độ: Gánh nặng thuế và nỗ lực cân bằng
Ấn Độ đối diện với thách thức nặng nề khi Mỹ áp thuế cao hơn 50% đối với tôm nhập khẩu từ cuối tháng 8/2025. Tuy vậy, ngành tôm nước này vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Bảy tháng đầu năm 2025, Ấn Độ xuất khẩu 414.729 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ, với kim ngạch 2,94 tỷ USD, cao hơn 12% so với năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 68.527 tấn, trị giá 491 triệu USD.
Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 179.935 tấn trong 7 tháng, tăng 9% so với cùng kỳ, nhưng điểm sáng rõ rệt lại nằm ở châu Âu, nơi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng tới 27%, đạt 58.287 tấn. Bên cạnh đó, các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng ngày càng đóng vai trò quan trọng, với 44.288 tấn trong 7 tháng đầu năm, tăng 34%. Đây chính là hướng đi chiến lược để Ấn Độ giảm bớt sự lệ thuộc vào thị trường Mỹ.
Ecuador: Đa dạng hóa và bứt phá ở phân khúc chế biến
Ecuador tiếp tục khẳng định vị thế top đầu của ngành tôm với 826.577 tấn xuất khẩu trong bảy tháng đầu năm 2025, tăng 16% về sản lượng và 25% về giá trị, đạt 4,36 tỷ USD. Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 400.000 tấn, nhưng tăng trưởng đã chậm lại. Đáng chú ý, xuất khẩu sang EU đạt 157.364 tấn, tăng 34%, và sang Mỹ đạt 151.432 tấn, tăng 13%.
Chiến lược then chốt của Ecuador là đẩy mạnh sản phẩm chế biến. Từ mức 127.980 tấn tôm giá trị gia tăng năm 2020, nước này đã nâng lên 268.720 tấn vào năm 2022, tăng gấp đôi chỉ trong hai năm. Các sản phẩm bóc vỏ, làm sạch nhanh, ready-to-cook đã giúp Ecuador thâm nhập sâu hơn vào các thị trường cao cấp, đồng thời giảm rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc như trước đây.
Indonesia: Bài toán thoát khỏi sự lệ thuộc Mỹ
Indonesia đang chịu áp lực lớn khi tới 60% lượng tôm xuất khẩu phụ thuộc vào thị trường Mỹ – nơi áp thuế nhập khẩu tới 19%. Trong bảy tháng đầu năm, Indonesia xuất khẩu 122.785 tấn, tăng 13% về lượng và 23% về giá trị, đạt 1,04 tỷ USD. Tuy nhiên, trong số này, 80.415 tấn được đưa sang Mỹ, khiến thị trường vẫn quá mất cân bằng.
Để thích ứng, Indonesia đã bắt đầu mở rộng sang các thị trường khác. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 7.285 tấn, tăng 36%, và sang EU đạt 5.863 tấn, tăng tới 53%. Các sản phẩm chế biến, đặc biệt là tôm luộc, tôm ướp và tôm tẩm bột, đang mang lại đà tăng trưởng mạnh, trong khi tôm sú tiếp tục suy giảm. Dù vậy, Indonesia vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để thoát khỏi thế phụ thuộc nặng nề vào Mỹ.
Mỹ và EU: Đấu trường quyết định của ngành tôm
Mỹ và EU lại là hai “sân chơi” quan trọng của toàn ngành tôm. Trong bảy tháng đầu năm 2025, Mỹ nhập khẩu 486.069 tấn tôm, trị giá 4,05 tỷ USD, tăng lần lượt 18% và 27%. Ấn Độ vẫn dẫn đầu với 192.552 tấn, tiếp theo là Ecuador với 131.240 tấn và Indonesia với 83.663 tấn.
Tại châu Âu, nhập khẩu 7 tháng đạt 249.302 tấn, trị giá 1,59 tỷ EUR, tăng 21% về sản lượng và 27% về giá trị. Ecuador tiếp tục là nguồn cung lớn nhất với 139.078 tấn, trong khi Ấn Độ và Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, lần lượt đạt 31.077 tấn và 29.787 tấn.
Bài học cho Việt Nam
Câu chuyện xoay trục của Ấn Độ, Ecuador và Indonesia cũng là gợi ý cho Việt Nam. Trước hết, phụ thuộc vào một thị trường duy nhất luôn tiềm ẩn rủi ro lớn. Ecuador thành công nhờ kịp thời đa dạng hóa, trong khi Indonesia vẫn loay hoay vì gắn chặt với Mỹ. Bên cạnh đó, đầu tư vào chế biến sâu là chìa khóa để nâng cao biên lợi nhuận và đáp ứng nhu cầu mới từ Mỹ và EU.
Đặc biệt, người tiêu dùng toàn cầu ngày càng chuộng sản phẩm tiện lợi, từ ready-to-eat đến ready-to-cook, đồng thời đòi hỏi tính bền vững và minh bạch về nguồn gốc. Đây là cơ hội để Việt Nam phát huy vai trò “trung tâm chế biến” của thế giới, miễn là đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu quốc gia gắn với bền vững.
Trong bức tranh đầy biến động của thương mại thủy sản, sự linh hoạt xoay trục đã chứng minh là yếu tố sống còn. Ấn Độ, Ecuador và Indonesia mỗi nước có một cách ứng phó khác nhau, ai chủ động đa dạng hóa thị trường, ai đầu tư vào giá trị gia tăng và bền vững, người đó sẽ giữ vững vị thế. Việt Nam cần tận dụng bài học này để vừa bảo vệ thị phần, vừa nâng cao giá trị thương hiệu tôm quốc gia.
(vasep.com.vn) Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa, Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) sẽ chính thức diễn ra tại Cần Thơ. Với chủ đề “Triển vọng thị trường thủy sản 2027–2029 – Cơ hội và dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu hai con số”, Hội nghị được VASEP tổ chức trong bối cảnh doanh nghiệp thủy sản đang đồng thời đối mặt với những thay đổi nhanh của thị trường, nhu cầu người mua, chính sách thương mại và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) Hệ vi sinh đóng vai trò quan trọng trong phân hủy chất hữu cơ, chuyển hóa các hợp chất chứa nitơ và duy trì chất lượng nước ao nuôi tôm. Để hệ vi sinh hoạt động hiệu quả, người nuôi cần kết hợp bổ sung chế phẩm phù hợp, kiểm soát thức ăn và ổn định các yếu tố môi trường.
(vasep.com.vn) Lần đầu tiên tại Hà Tĩnh, một cơ sở nuôi tôm càng xanh được cấp chứng nhận VietGAP, mở ra hướng phát triển nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng an toàn, nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả kinh tế.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, Nga xuất khẩu thủy sản sang Liên minh châu Âu (EU) đạt 596 triệu USD, tăng 3% so với cùng kỳ năm 2025. Theo dữ liệu từ Eurostat, tổng khối lượng xuất khẩu đạt khoảng 130.000 tấn, dù chưa công bố mức tăng giảm về sản lượng.
(vasep.com.vn) Sản lượng tôm nuôi của Brazil năm 2025 đạt mức kỷ lục 172.400 tấn, tăng 18,2% so với năm 2024. Bang Rio Grande do Norte tiếp tục giữ vị trí sản xuất tôm lớn thứ hai cả nước, trong bối cảnh Chính phủ Brazil triển khai các chương trình tín dụng mới nhằm hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Bảo tồn Biển Anh (Marine Conservation Society – MCS) vừa cập nhật hướng dẫn lựa chọn thủy sản bền vững Good Fish Guide, khuyến nghị người tiêu dùng cân nhắc hạn chế một số loài cá thịt trắng đang chịu áp lực khai thác gia tăng. Cá hake châu Âu tại biển Bắc, vùng biển Celtic và vịnh Biscay bị hạ mức đánh giá từ xanh xuống vàng, trong khi cá coley khai thác quanh vùng biển Anh bị hạ từ vàng xuống đỏ – mức khuyến nghị nên tránh tiêu thụ.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới tuần 24–29/10/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thương mại, chính sách, nguồn cung và đầu tư. Mỹ tăng mạnh nhập khẩu tôm, trong khi nguồn cung cá nổi, cá hồi và nguyên liệu sản xuất bột cá tại nhiều quốc gia tiếp tục biến động. Cùng với những điều chỉnh trong quản lý khai thác, nuôi trồng thủy sản tại EU và các nước, hoạt động mua bán, sáp nhập và đầu tư của các tập đoàn thủy sản quốc tế cũng diễn ra sôi động.
(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska (Alaska pollock) đang ngày càng được người tiêu dùng Nga ưa chuộng, với tỷ trọng đạt 20% tổng lượng tiêu thụ cá tại thị trường nội địa. Theo ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga, loài cá này hiện đứng thứ hai về mức độ phổ biến, chỉ sau cá trích.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản New Zealand sang Trung Quốc phục hồi trong tháng 9/2026, tăng gần 17 triệu USD so với cùng kỳ năm 2025, theo số liệu thương mại quốc tế mới nhất do Cơ quan Thống kê New Zealand (Stats NZ) công bố.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
