Ấn Độ: Gánh nặng thuế và nỗ lực cân bằng
Ấn Độ đối diện với thách thức nặng nề khi Mỹ áp thuế cao hơn 50% đối với tôm nhập khẩu từ cuối tháng 8/2025. Tuy vậy, ngành tôm nước này vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Bảy tháng đầu năm 2025, Ấn Độ xuất khẩu 414.729 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ, với kim ngạch 2,94 tỷ USD, cao hơn 12% so với năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 68.527 tấn, trị giá 491 triệu USD.
Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 179.935 tấn trong 7 tháng, tăng 9% so với cùng kỳ, nhưng điểm sáng rõ rệt lại nằm ở châu Âu, nơi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng tới 27%, đạt 58.287 tấn. Bên cạnh đó, các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng ngày càng đóng vai trò quan trọng, với 44.288 tấn trong 7 tháng đầu năm, tăng 34%. Đây chính là hướng đi chiến lược để Ấn Độ giảm bớt sự lệ thuộc vào thị trường Mỹ.
Ecuador: Đa dạng hóa và bứt phá ở phân khúc chế biến
Ecuador tiếp tục khẳng định vị thế top đầu của ngành tôm với 826.577 tấn xuất khẩu trong bảy tháng đầu năm 2025, tăng 16% về sản lượng và 25% về giá trị, đạt 4,36 tỷ USD. Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 400.000 tấn, nhưng tăng trưởng đã chậm lại. Đáng chú ý, xuất khẩu sang EU đạt 157.364 tấn, tăng 34%, và sang Mỹ đạt 151.432 tấn, tăng 13%.
Chiến lược then chốt của Ecuador là đẩy mạnh sản phẩm chế biến. Từ mức 127.980 tấn tôm giá trị gia tăng năm 2020, nước này đã nâng lên 268.720 tấn vào năm 2022, tăng gấp đôi chỉ trong hai năm. Các sản phẩm bóc vỏ, làm sạch nhanh, ready-to-cook đã giúp Ecuador thâm nhập sâu hơn vào các thị trường cao cấp, đồng thời giảm rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc như trước đây.
Indonesia: Bài toán thoát khỏi sự lệ thuộc Mỹ
Indonesia đang chịu áp lực lớn khi tới 60% lượng tôm xuất khẩu phụ thuộc vào thị trường Mỹ – nơi áp thuế nhập khẩu tới 19%. Trong bảy tháng đầu năm, Indonesia xuất khẩu 122.785 tấn, tăng 13% về lượng và 23% về giá trị, đạt 1,04 tỷ USD. Tuy nhiên, trong số này, 80.415 tấn được đưa sang Mỹ, khiến thị trường vẫn quá mất cân bằng.
Để thích ứng, Indonesia đã bắt đầu mở rộng sang các thị trường khác. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 7.285 tấn, tăng 36%, và sang EU đạt 5.863 tấn, tăng tới 53%. Các sản phẩm chế biến, đặc biệt là tôm luộc, tôm ướp và tôm tẩm bột, đang mang lại đà tăng trưởng mạnh, trong khi tôm sú tiếp tục suy giảm. Dù vậy, Indonesia vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để thoát khỏi thế phụ thuộc nặng nề vào Mỹ.
Mỹ và EU: Đấu trường quyết định của ngành tôm
Mỹ và EU lại là hai “sân chơi” quan trọng của toàn ngành tôm. Trong bảy tháng đầu năm 2025, Mỹ nhập khẩu 486.069 tấn tôm, trị giá 4,05 tỷ USD, tăng lần lượt 18% và 27%. Ấn Độ vẫn dẫn đầu với 192.552 tấn, tiếp theo là Ecuador với 131.240 tấn và Indonesia với 83.663 tấn.
Tại châu Âu, nhập khẩu 7 tháng đạt 249.302 tấn, trị giá 1,59 tỷ EUR, tăng 21% về sản lượng và 27% về giá trị. Ecuador tiếp tục là nguồn cung lớn nhất với 139.078 tấn, trong khi Ấn Độ và Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, lần lượt đạt 31.077 tấn và 29.787 tấn.
Bài học cho Việt Nam
Câu chuyện xoay trục của Ấn Độ, Ecuador và Indonesia cũng là gợi ý cho Việt Nam. Trước hết, phụ thuộc vào một thị trường duy nhất luôn tiềm ẩn rủi ro lớn. Ecuador thành công nhờ kịp thời đa dạng hóa, trong khi Indonesia vẫn loay hoay vì gắn chặt với Mỹ. Bên cạnh đó, đầu tư vào chế biến sâu là chìa khóa để nâng cao biên lợi nhuận và đáp ứng nhu cầu mới từ Mỹ và EU.
Đặc biệt, người tiêu dùng toàn cầu ngày càng chuộng sản phẩm tiện lợi, từ ready-to-eat đến ready-to-cook, đồng thời đòi hỏi tính bền vững và minh bạch về nguồn gốc. Đây là cơ hội để Việt Nam phát huy vai trò “trung tâm chế biến” của thế giới, miễn là đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu quốc gia gắn với bền vững.
Trong bức tranh đầy biến động của thương mại thủy sản, sự linh hoạt xoay trục đã chứng minh là yếu tố sống còn. Ấn Độ, Ecuador và Indonesia mỗi nước có một cách ứng phó khác nhau, ai chủ động đa dạng hóa thị trường, ai đầu tư vào giá trị gia tăng và bền vững, người đó sẽ giữ vững vị thế. Việt Nam cần tận dụng bài học này để vừa bảo vệ thị phần, vừa nâng cao giá trị thương hiệu tôm quốc gia.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 15/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và xu hướng tiêu dùng. Giá cá ngừ vằn tại Bangkok tăng lên 2.100 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn 3 năm, trong khi giá nhiều loài cá tại Nga tiếp tục đi lên. Bên cạnh đó, nguồn cung bột cá, dầu cá toàn cầu vẫn chịu sức ép, thúc đẩy xu hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản. Tại châu Á, cá tra Việt Nam được chú ý tại Nhật Bản, còn nhu cầu rong biển Hàn Quốc và thủy sản nhập khẩu tại Việt Nam tiếp tục có những tín hiệu mới.
(vasep.com.vn) Từ ngày 3/9/2026, Brazil không còn được phép xuất khẩu một số nhóm sản phẩm động vật dùng làm thực phẩm sang Liên minh châu Âu (EU), gồm thịt bò, gia cầm, thịt ngựa, sản phẩm nuôi trồng thủy sản, trứng, mật ong và lòng tự nhiên. Quyết định được đưa ra sau khi Brazil chưa đáp ứng các yêu cầu mới của EU về kiểm soát việc sử dụng thuốc thú y kháng sinh và chất kháng khuẩn trong chăn nuôi, sản xuất thực phẩm.
(vasep.com.vn) Ủy ban Đặc biệt của Tổng thống Hàn Quốc về Nông nghiệp, Thủy sản và Nông thôn vừa công bố kết quả của Nhóm Công tác Phát triển Chiến lược, tập trung vào việc nâng cao năng lực đội tàu khai thác xa bờ, đào tạo và giữ chân thuyền viên có chuyên môn, củng cố tài chính cho doanh nghiệp khai thác và mở rộng hoạt động tại các ngư trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ liên tục thay đổi căn cứ pháp lý, mức thuế và phạm vi áp dụng đang tạo ra một nghịch lý: thuế nhập khẩu có thể hỗ trợ một bộ phận ngư dân trong nước, nhưng đồng thời làm tăng chi phí, thu hẹp tiêu thụ và gây rủi ro cho các nhà nhập khẩu, chế biến, phân phối và xuất khẩu thủy sản Mỹ. Tác động lớn nhất không chỉ nằm ở mức thuế, mà ở tình trạng doanh nghiệp không thể biết chính sách nào sẽ còn hiệu lực trong vài tháng tới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 14/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Argentina dừng khai thác tôm đỏ, trong khi sản lượng cá ngừ Ecuador tiếp tục giảm. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguồn cá mòi suy giảm, còn Indonesia và Philippines đẩy mạnh hoạt động thương mại thủy sản. Bên cạnh đó, rủi ro El Niño tiếp tục gây sức ép lên nguồn nguyên liệu bột cá, dầu cá và chi phí nuôi trồng.
(vasep.com.vn) Các tàu nhỏ không đăng ký, không có dấu hiệu nhận diện quốc gia đang trở thành một thách thức lớn đối với an ninh hàng hải Đông Phi, khi được sử dụng cho khai thác IUU, buôn lậu ma túy, vũ khí, động vật hoang dã và thậm chí hỗ trợ cướp biển.
(vasep.com.vn) Các mức thuế mới của Hoa Kỳ không chỉ làm tăng giá thủy sản nhập khẩu, mà còn đang phân chia lại thị phần giữa các nước cung cấp, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển hướng sang EU, Trung Quốc, Nhật Bản và các thị trường khu vực. Tôm Ecuador mở rộng tại Mỹ, Ấn Độ tăng bán sang châu Á và châu Âu; cá hồi Chile, Na Uy đứng trước áp lực cạnh tranh từ Canada, Iceland và Quần đảo Faroe; trong khi Việt Nam chịu bất lợi tương đối do mức thuế cao hơn một số đối thủ trực tiếp.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Anh đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Anh đạt 43 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 7 triệu USD, tăng 30%, cho thấy nhu cầu tại thị trường này vẫn khá ổn định trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu có nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 11/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều biến động về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thương mại. Giá tôm tại Mỹ giảm sâu khi Ecuador và Ấn Độ gia tăng sức ép nguồn cung, trong khi ngành tôm toàn cầu tiếp tục xu hướng tích hợp chuỗi. Giá cá ngừ vằn và cá minh thái duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, còn Trung Quốc đẩy mạnh mục tiêu phát triển sản lượng và công nghệ nuôi thủy sản. Bên cạnh đó, các thị trường lớn như Đức, Nhật Bản tiếp tục có những tín hiệu mới về nhu cầu tiêu thụ và nhập khẩu thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
