Ấn Độ: Gánh nặng thuế và nỗ lực cân bằng
Ấn Độ đối diện với thách thức nặng nề khi Mỹ áp thuế cao hơn 50% đối với tôm nhập khẩu từ cuối tháng 8/2025. Tuy vậy, ngành tôm nước này vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Bảy tháng đầu năm 2025, Ấn Độ xuất khẩu 414.729 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ, với kim ngạch 2,94 tỷ USD, cao hơn 12% so với năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 68.527 tấn, trị giá 491 triệu USD.
Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 179.935 tấn trong 7 tháng, tăng 9% so với cùng kỳ, nhưng điểm sáng rõ rệt lại nằm ở châu Âu, nơi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng tới 27%, đạt 58.287 tấn. Bên cạnh đó, các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng ngày càng đóng vai trò quan trọng, với 44.288 tấn trong 7 tháng đầu năm, tăng 34%. Đây chính là hướng đi chiến lược để Ấn Độ giảm bớt sự lệ thuộc vào thị trường Mỹ.
Ecuador: Đa dạng hóa và bứt phá ở phân khúc chế biến
Ecuador tiếp tục khẳng định vị thế top đầu của ngành tôm với 826.577 tấn xuất khẩu trong bảy tháng đầu năm 2025, tăng 16% về sản lượng và 25% về giá trị, đạt 4,36 tỷ USD. Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 400.000 tấn, nhưng tăng trưởng đã chậm lại. Đáng chú ý, xuất khẩu sang EU đạt 157.364 tấn, tăng 34%, và sang Mỹ đạt 151.432 tấn, tăng 13%.
Chiến lược then chốt của Ecuador là đẩy mạnh sản phẩm chế biến. Từ mức 127.980 tấn tôm giá trị gia tăng năm 2020, nước này đã nâng lên 268.720 tấn vào năm 2022, tăng gấp đôi chỉ trong hai năm. Các sản phẩm bóc vỏ, làm sạch nhanh, ready-to-cook đã giúp Ecuador thâm nhập sâu hơn vào các thị trường cao cấp, đồng thời giảm rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc như trước đây.
Indonesia: Bài toán thoát khỏi sự lệ thuộc Mỹ
Indonesia đang chịu áp lực lớn khi tới 60% lượng tôm xuất khẩu phụ thuộc vào thị trường Mỹ – nơi áp thuế nhập khẩu tới 19%. Trong bảy tháng đầu năm, Indonesia xuất khẩu 122.785 tấn, tăng 13% về lượng và 23% về giá trị, đạt 1,04 tỷ USD. Tuy nhiên, trong số này, 80.415 tấn được đưa sang Mỹ, khiến thị trường vẫn quá mất cân bằng.
Để thích ứng, Indonesia đã bắt đầu mở rộng sang các thị trường khác. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 7.285 tấn, tăng 36%, và sang EU đạt 5.863 tấn, tăng tới 53%. Các sản phẩm chế biến, đặc biệt là tôm luộc, tôm ướp và tôm tẩm bột, đang mang lại đà tăng trưởng mạnh, trong khi tôm sú tiếp tục suy giảm. Dù vậy, Indonesia vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để thoát khỏi thế phụ thuộc nặng nề vào Mỹ.
Mỹ và EU: Đấu trường quyết định của ngành tôm
Mỹ và EU lại là hai “sân chơi” quan trọng của toàn ngành tôm. Trong bảy tháng đầu năm 2025, Mỹ nhập khẩu 486.069 tấn tôm, trị giá 4,05 tỷ USD, tăng lần lượt 18% và 27%. Ấn Độ vẫn dẫn đầu với 192.552 tấn, tiếp theo là Ecuador với 131.240 tấn và Indonesia với 83.663 tấn.
Tại châu Âu, nhập khẩu 7 tháng đạt 249.302 tấn, trị giá 1,59 tỷ EUR, tăng 21% về sản lượng và 27% về giá trị. Ecuador tiếp tục là nguồn cung lớn nhất với 139.078 tấn, trong khi Ấn Độ và Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, lần lượt đạt 31.077 tấn và 29.787 tấn.
Bài học cho Việt Nam
Câu chuyện xoay trục của Ấn Độ, Ecuador và Indonesia cũng là gợi ý cho Việt Nam. Trước hết, phụ thuộc vào một thị trường duy nhất luôn tiềm ẩn rủi ro lớn. Ecuador thành công nhờ kịp thời đa dạng hóa, trong khi Indonesia vẫn loay hoay vì gắn chặt với Mỹ. Bên cạnh đó, đầu tư vào chế biến sâu là chìa khóa để nâng cao biên lợi nhuận và đáp ứng nhu cầu mới từ Mỹ và EU.
Đặc biệt, người tiêu dùng toàn cầu ngày càng chuộng sản phẩm tiện lợi, từ ready-to-eat đến ready-to-cook, đồng thời đòi hỏi tính bền vững và minh bạch về nguồn gốc. Đây là cơ hội để Việt Nam phát huy vai trò “trung tâm chế biến” của thế giới, miễn là đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu quốc gia gắn với bền vững.
Trong bức tranh đầy biến động của thương mại thủy sản, sự linh hoạt xoay trục đã chứng minh là yếu tố sống còn. Ấn Độ, Ecuador và Indonesia mỗi nước có một cách ứng phó khác nhau, ai chủ động đa dạng hóa thị trường, ai đầu tư vào giá trị gia tăng và bền vững, người đó sẽ giữ vững vị thế. Việt Nam cần tận dụng bài học này để vừa bảo vệ thị phần, vừa nâng cao giá trị thương hiệu tôm quốc gia.
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn