Theo các chuyên gia, đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) ở Châu Phi chủ yếu là tàu Trung Quốc và Châu Âu, gây nguy hiểm cho hệ sinh thái biển, đa dạng sinh học, an ninh lương thực và ảnh hưởng tới cuộc sống của cộng đồng ngư dân địa phương ở Châu Phi. Thậm chí cũng ảnh hưởng tới những quốc gia không thể giám sát và kiểm soát hiệu quả các vùng biển và vùng đặc quyền kinh tế (EEZs) của họ.
Mặc dù ngành cá ngừ tại khu vực Châu Phi không đánh bắt IUU, nhưng gây nguy hiểm cho hoạt động thương mại cá ngừ với EU và Mỹ. Ví dụ, Ghana nhận cảnh báo “thẻ vàng” từ EU vì không đủ nỗ lực trong chống đánh bắt IUU, mặc dù nghề đánh bắt cá ngừ của nước không đánh bắt bất hợp pháp. Cướp biển ở vịnh Guinea đã trở thành một vấn đề lớn đến mức trong tháng 6, ngành đánh bắt hải sản Tây Ban Nha và Công ty Maersk đã yêu cầu sự can thiệp quân sự để bảo vệ các tàu tại ngư trường đánh bắt cá ngừ quan trọng nhất của Châu Phi.
Các chuyên gia đang nhấn mạnh tầm quan trọng của Vùng hàng hải đặc quyền kết hợp của Châu Phi (CEMZA). Họ tuyên bố rằng CEMZA là một dự án tương lai, hiện mới chỉ nằm trên giấy, cần được thực hiện đầy đủ để tạo điều kiện thuận lợi cho các lợi ích kinh tế và an ninh của các quốc gia Châu Phi. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 2/2021 của Viện Nghiên cứu An ninh.
Theo nghiên cứu này, hiện nay vùng biển Châu Phi không phải là một khu vực đơn nhất mà được chia thành gần 40 vùng biển quốc gia. Năm 2009, Hội đồng Liên minh Châu Phi (AU) lo ngại về an ninh hàng hải, bao gồm cướp biển, đánh bắt bất hợp pháp và đổ chất thải độc hại, nên đã kêu gọi Uỷ ban AU phát triển ‘một chiến lược toàn diện và chặt chẽ để chống lại những tai hoạ này”. Kết quả là Chiến lược Hàng hải Tích hợp của Châu Phi (AIMS) năm 2050 đã được thông qua và một trong những mục tiêu chiến lược của AIMS là thành lập CEMZA.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng Tây Phi là nơi các vấn đề hoạt động đánh bắt IUU đặc biệt được quan tâm. Mặc dù khu vực này đã thu hút các tàu đánh bắt cá công nghiệp từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là từ Trung Quốc, họ cáo buộc rằng các biện pháp quản lý nghề cá vẫn hoàn toàn không đầy đủ trong thập kỷ qua. EU đang có nhiều thoả thuận nghề cá với hạn ngạch đánh bắt cá ngừ cho các tàu lưới vây mang cờ của EU tại vùng EEZs này.
Các chuyên gia chỉ ra rằng hàng loạt các hoạt động không minh bạch thường gây khó khăn cho việc kiểm tra và kiểm soát của Chính phủ ở Tây Phi. Người ta cáo buộc trong số đó, có sự thay đổi thường xuyên của các chủ tàu, việc duy trì cơ sở dữ liệu và hồ sơ hàng hải thấp là những thách thức đối với các quan chức và các tổ chức phi chính phủ. Ngoài ra còn có những bất thường trong Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) và việc không sử dụng hoặc sử dụng không đúng cách hệ thống giám sát tàu dựa trên vệ tinh (VMS).
Hiện một ứng dụng mới có tên DASE có thể cho phép những người đánh cá quy mô nhỏ chống lại việc đánh bắt bất hợp pháp cá nổi nhỏ của những người đánh cá thương mại trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này. Ứng dụng này đã được giới thiệu ở Ghana và Liberia vào năm ngoái.
Các chuyên gia cho rằng trong khi CEMZA có một số thách thức về chủ quyền và quyền hàng hải, “một thách thức quan trọng hơn là tình trạng mất an ninh lương thực và nghèo đói phát sinh từ việc gia tăng tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và việc đánh bắt IUU của các quốc gia như Trung Quốc”.
Việc thành lập CEMZA và sử dụng nhiều công nghệ là hoàn toàn quan trọng trong việc phát triển và duy trì sự hợp tác giữa các nước Châu Phi nhằm mang lại sự thay đổi và bảo vệ thực chất cho các cộng đồng ngư dân địa phương dễ bị tổn thương.
Sáng 13/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ làm việc tại An Giang, khảo sát hoạt động của Công ty Cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang (Antesco) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Tại buổi chia sẻ trực tuyến về “Quản lý thức ăn và hội chứng phân trắng”, các chuyên gia cho rằng hội chứng phân trắng (WFS) không phải là bệnh do một tác nhân đơn lẻ mà là hội chứng phức hợp, hình thành từ sự tương tác giữa vi khuẩn cơ hội, ký sinh trùng, dinh dưỡng và điều kiện môi trường ao nuôi.
(vasep.com.vn) Thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi tôm, nhưng hiệu quả quản lý cho ăn còn ảnh hưởng đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhiều hơn cả chất lượng thức ăn. Theo các chuyên gia, quản lý cho ăn có thể quyết định tới 65-75% biến động của FCR, trở thành yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của mô hình nuôi tôm ngoài trời.
(vasep.com.vn) Sau Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, các địa phương gồm Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp và Thanh Hóa đã có văn bản phản hồi một số kiến nghị của VASEP liên quan đến phát triển vùng nguyên liệu nuôi trồng thủy sản và thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đối với nhóm tàu cá quy mô nhỏ dưới 6m.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/7/2026, Quy định sửa đổi (EU) 2024/2895 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Quy định (EC) 2073/2005 về tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm chính thức có hiệu lực. Quy định này mở rộng trách nhiệm đảm bảo an toàn vi sinh đối với vi khuẩn Listeria monocytogenes trong thực phẩm ăn liền (RTE) từ nhà sản xuất ban đầu sang toàn bộ các chủ thể kinh doanh thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Động thái này nhằm ứng phó với số ca nhiễm khuẩn Listeria tại châu Âu năm 2022 tăng 15,9% so với năm 2021, với số ca tử vong do ngộ độc thực phẩm ở mức cao nhất trong 10 năm.
(vasep.com.vn) Các phiên điều trần của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) về đề xuất áp thuế theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức đã cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong ngành thủy sản Mỹ. Trong khi các nhà nhập khẩu cảnh báo chi phí thuế có thể tăng mạnh, các nhà sản xuất tôm và cá da trơn nội địa lại ủng hộ áp thuế cao hơn, thậm chí kêu gọi cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm.
(vasep.com.vn) Liên minh Thủy sản Toàn cầu (GSA) vừa hợp tác với nền tảng ẩm thực Great British Chefs triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về nhãn chứng nhận Thực hành Nuôi trồng Thủy sản Tốt nhất (BAP) đối với đầu bếp và người tiêu dùng.
(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 26/6, xuất khẩu thủy sản của nước này trong tháng 5/2026 đạt 42.716 tấn, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu lại tăng mạnh 41%, lên 33,58 tỷ yên (khoảng 208 triệu USD), phản ánh xu hướng giá thủy sản tăng cao trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu các sản phẩm surimi của Nhật Bản tiếp tục tăng nhờ nhu cầu quốc tế gia tăng tại Bắc Mỹ, Trung Mỹ, châu Âu, Trung Đông và Đông Nam Á. Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, khối lượng xuất khẩu surimi, bao gồm các sản phẩm như kamaboko (chả cá hấp) nhưng không tính xúc xích cá, đạt 4.186 tấn trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đã đề nghị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) rút đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước này liên quan đến cuộc điều tra theo Điều khoản 301 về các vấn đề thương mại và lao động cưỡng bức.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
