Theo các chuyên gia, đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) ở Châu Phi chủ yếu là tàu Trung Quốc và Châu Âu, gây nguy hiểm cho hệ sinh thái biển, đa dạng sinh học, an ninh lương thực và ảnh hưởng tới cuộc sống của cộng đồng ngư dân địa phương ở Châu Phi. Thậm chí cũng ảnh hưởng tới những quốc gia không thể giám sát và kiểm soát hiệu quả các vùng biển và vùng đặc quyền kinh tế (EEZs) của họ.
Mặc dù ngành cá ngừ tại khu vực Châu Phi không đánh bắt IUU, nhưng gây nguy hiểm cho hoạt động thương mại cá ngừ với EU và Mỹ. Ví dụ, Ghana nhận cảnh báo “thẻ vàng” từ EU vì không đủ nỗ lực trong chống đánh bắt IUU, mặc dù nghề đánh bắt cá ngừ của nước không đánh bắt bất hợp pháp. Cướp biển ở vịnh Guinea đã trở thành một vấn đề lớn đến mức trong tháng 6, ngành đánh bắt hải sản Tây Ban Nha và Công ty Maersk đã yêu cầu sự can thiệp quân sự để bảo vệ các tàu tại ngư trường đánh bắt cá ngừ quan trọng nhất của Châu Phi.
Các chuyên gia đang nhấn mạnh tầm quan trọng của Vùng hàng hải đặc quyền kết hợp của Châu Phi (CEMZA). Họ tuyên bố rằng CEMZA là một dự án tương lai, hiện mới chỉ nằm trên giấy, cần được thực hiện đầy đủ để tạo điều kiện thuận lợi cho các lợi ích kinh tế và an ninh của các quốc gia Châu Phi. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 2/2021 của Viện Nghiên cứu An ninh.
Theo nghiên cứu này, hiện nay vùng biển Châu Phi không phải là một khu vực đơn nhất mà được chia thành gần 40 vùng biển quốc gia. Năm 2009, Hội đồng Liên minh Châu Phi (AU) lo ngại về an ninh hàng hải, bao gồm cướp biển, đánh bắt bất hợp pháp và đổ chất thải độc hại, nên đã kêu gọi Uỷ ban AU phát triển ‘một chiến lược toàn diện và chặt chẽ để chống lại những tai hoạ này”. Kết quả là Chiến lược Hàng hải Tích hợp của Châu Phi (AIMS) năm 2050 đã được thông qua và một trong những mục tiêu chiến lược của AIMS là thành lập CEMZA.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng Tây Phi là nơi các vấn đề hoạt động đánh bắt IUU đặc biệt được quan tâm. Mặc dù khu vực này đã thu hút các tàu đánh bắt cá công nghiệp từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là từ Trung Quốc, họ cáo buộc rằng các biện pháp quản lý nghề cá vẫn hoàn toàn không đầy đủ trong thập kỷ qua. EU đang có nhiều thoả thuận nghề cá với hạn ngạch đánh bắt cá ngừ cho các tàu lưới vây mang cờ của EU tại vùng EEZs này.
Các chuyên gia chỉ ra rằng hàng loạt các hoạt động không minh bạch thường gây khó khăn cho việc kiểm tra và kiểm soát của Chính phủ ở Tây Phi. Người ta cáo buộc trong số đó, có sự thay đổi thường xuyên của các chủ tàu, việc duy trì cơ sở dữ liệu và hồ sơ hàng hải thấp là những thách thức đối với các quan chức và các tổ chức phi chính phủ. Ngoài ra còn có những bất thường trong Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) và việc không sử dụng hoặc sử dụng không đúng cách hệ thống giám sát tàu dựa trên vệ tinh (VMS).
Hiện một ứng dụng mới có tên DASE có thể cho phép những người đánh cá quy mô nhỏ chống lại việc đánh bắt bất hợp pháp cá nổi nhỏ của những người đánh cá thương mại trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này. Ứng dụng này đã được giới thiệu ở Ghana và Liberia vào năm ngoái.
Các chuyên gia cho rằng trong khi CEMZA có một số thách thức về chủ quyền và quyền hàng hải, “một thách thức quan trọng hơn là tình trạng mất an ninh lương thực và nghèo đói phát sinh từ việc gia tăng tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và việc đánh bắt IUU của các quốc gia như Trung Quốc”.
Việc thành lập CEMZA và sử dụng nhiều công nghệ là hoàn toàn quan trọng trong việc phát triển và duy trì sự hợp tác giữa các nước Châu Phi nhằm mang lại sự thay đổi và bảo vệ thực chất cho các cộng đồng ngư dân địa phương dễ bị tổn thương.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 15/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và xu hướng tiêu dùng. Giá cá ngừ vằn tại Bangkok tăng lên 2.100 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn 3 năm, trong khi giá nhiều loài cá tại Nga tiếp tục đi lên. Bên cạnh đó, nguồn cung bột cá, dầu cá toàn cầu vẫn chịu sức ép, thúc đẩy xu hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản. Tại châu Á, cá tra Việt Nam được chú ý tại Nhật Bản, còn nhu cầu rong biển Hàn Quốc và thủy sản nhập khẩu tại Việt Nam tiếp tục có những tín hiệu mới.
(vasep.com.vn) Từ ngày 3/9/2026, Brazil không còn được phép xuất khẩu một số nhóm sản phẩm động vật dùng làm thực phẩm sang Liên minh châu Âu (EU), gồm thịt bò, gia cầm, thịt ngựa, sản phẩm nuôi trồng thủy sản, trứng, mật ong và lòng tự nhiên. Quyết định được đưa ra sau khi Brazil chưa đáp ứng các yêu cầu mới của EU về kiểm soát việc sử dụng thuốc thú y kháng sinh và chất kháng khuẩn trong chăn nuôi, sản xuất thực phẩm.
(vasep.com.vn) Ủy ban Đặc biệt của Tổng thống Hàn Quốc về Nông nghiệp, Thủy sản và Nông thôn vừa công bố kết quả của Nhóm Công tác Phát triển Chiến lược, tập trung vào việc nâng cao năng lực đội tàu khai thác xa bờ, đào tạo và giữ chân thuyền viên có chuyên môn, củng cố tài chính cho doanh nghiệp khai thác và mở rộng hoạt động tại các ngư trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ liên tục thay đổi căn cứ pháp lý, mức thuế và phạm vi áp dụng đang tạo ra một nghịch lý: thuế nhập khẩu có thể hỗ trợ một bộ phận ngư dân trong nước, nhưng đồng thời làm tăng chi phí, thu hẹp tiêu thụ và gây rủi ro cho các nhà nhập khẩu, chế biến, phân phối và xuất khẩu thủy sản Mỹ. Tác động lớn nhất không chỉ nằm ở mức thuế, mà ở tình trạng doanh nghiệp không thể biết chính sách nào sẽ còn hiệu lực trong vài tháng tới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 14/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Argentina dừng khai thác tôm đỏ, trong khi sản lượng cá ngừ Ecuador tiếp tục giảm. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguồn cá mòi suy giảm, còn Indonesia và Philippines đẩy mạnh hoạt động thương mại thủy sản. Bên cạnh đó, rủi ro El Niño tiếp tục gây sức ép lên nguồn nguyên liệu bột cá, dầu cá và chi phí nuôi trồng.
(vasep.com.vn) Các tàu nhỏ không đăng ký, không có dấu hiệu nhận diện quốc gia đang trở thành một thách thức lớn đối với an ninh hàng hải Đông Phi, khi được sử dụng cho khai thác IUU, buôn lậu ma túy, vũ khí, động vật hoang dã và thậm chí hỗ trợ cướp biển.
(vasep.com.vn) Các mức thuế mới của Hoa Kỳ không chỉ làm tăng giá thủy sản nhập khẩu, mà còn đang phân chia lại thị phần giữa các nước cung cấp, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển hướng sang EU, Trung Quốc, Nhật Bản và các thị trường khu vực. Tôm Ecuador mở rộng tại Mỹ, Ấn Độ tăng bán sang châu Á và châu Âu; cá hồi Chile, Na Uy đứng trước áp lực cạnh tranh từ Canada, Iceland và Quần đảo Faroe; trong khi Việt Nam chịu bất lợi tương đối do mức thuế cao hơn một số đối thủ trực tiếp.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Anh đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Anh đạt 43 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 7 triệu USD, tăng 30%, cho thấy nhu cầu tại thị trường này vẫn khá ổn định trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu có nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 11/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều biến động về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thương mại. Giá tôm tại Mỹ giảm sâu khi Ecuador và Ấn Độ gia tăng sức ép nguồn cung, trong khi ngành tôm toàn cầu tiếp tục xu hướng tích hợp chuỗi. Giá cá ngừ vằn và cá minh thái duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, còn Trung Quốc đẩy mạnh mục tiêu phát triển sản lượng và công nghệ nuôi thủy sản. Bên cạnh đó, các thị trường lớn như Đức, Nhật Bản tiếp tục có những tín hiệu mới về nhu cầu tiêu thụ và nhập khẩu thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
