Ngày 15-7, Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) phối hợp với Trường ĐH Liège (Vương quốc Bỉ) tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Pháp luật quốc tế và Việt Nam (VN) về khai thác thủy sản bền vững, có trách nhiệm”.
Các chuyên gia tập trung phân tích nguyên nhân và đưa ra các đề xuất cụ thể để giảm thiểu tình trạng đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (gọi tắt là IUU), đồng thời gỡ thẻ vàng mà Hội đồng châu Âu (EC) áp đặt với ngành thủy sản.
EU ghi nhận nỗ lực chống IUU của VN
Trả lời Pháp Luật TP.HCM, bà Nguyễn Thị Trang Nhung, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Hợp tác Quốc tế, Tổng cục Thủy sản, nhấn mạnh: VN xem việc phòng chống IUU và gỡ bỏ thẻ vàng EU là một chiến lược phát triển bền vững, có trách nhiệm. Do vậy, VN đã đạt những kết quả đáng ghi nhận từ quốc tế, đặc biệt là phía EU.
Thứ nhất, khung pháp lý của VN đáp ứng được yêu cầu quốc tế, tạo nền tảng pháp luật chống lại IUU. Cạnh đó, VN xem việc quản lý đội tàu là yếu tố then chốt trong công tác giải quyết các khuyến nghị của EU về thẻ vàng. Điều này giúp VN quản lý được đội tàu khai thác trên biển thông qua hệ thống giám sát hành trình, khi tàu vào biển cũng kiểm soát được. Việc này cũng nhờ vào việc ban hành danh sách các cảng chỉ định để tàu xa bờ cập cảng và thực hiện giám sát 100% sản lượng qua cảng; tổ chức thanh tra, kiểm tra theo quy định, đặc biệt là đáp ứng được yêu cầu về thanh tra, kiểm tra của EU.
Cũng theo bà Nhung, VN kiểm soát khai thác hải sản bằng cách phối hợp với các lực lượng liên ngành như cảnh sát biển, bộ đội biên phòng, lực lượng kiểm ngư, lực lượng thanh tra hải sản địa phương… VN truy nguồn gốc thủy hải sản không chỉ ở trong nước mà còn nguồn gốc nước ngoài được nhập khẩu, sau đó kiểm soát và xuất khẩu trở lại.
“Cuối cùng, VN tăng cường hợp tác với các nước trong khu vực, các diễn đàn đa phương để thể hiện cam kết của Chính phủ trong công tác phòng chống IUU cũng như thực hiện trách nhiệm với các tổ chức quản lý quốc tế” - bà Nhung chia sẻ.
IUU gây thiệt hại tỉ USD mỗi năm
Ước tính mỗi năm IUU gây thiệt hại 9-24 tỉ USD. Trong đó, IUU làm VN thiệt hại khoảng 1,6 tỉ USD. Hoạt động này còn gây hại môi trường và hệ sinh thái biển nghiêm trọng, đe dọa an ninh lương thực, tổn hại sự phát triển bền vững của kinh tế - xã hội toàn cầu.
Vẫn còn nhiều khó khăn nan giải
Tuy nhiên, cũng theo chia sẻ của đại diện từ Tổng cục Thủy sản, VN vẫn còn nhiều vấn đề quan trọng mà chưa thể giải quyết triệt để. VN vẫn chưa thể kiểm soát hiệu quả việc tàu cá của ngư dân VN tham gia đánh bắt trái phép ở các vùng biển nước ngoài. Muốn gỡ thẻ vàng EC, đây là điều tiên quyết.
Tiếp theo, việc VN kiểm soát một cách hiệu quả nguồn gốc thủy sản nhập khẩu là điều không hề đơn giản. Điều này đòi hỏi sự phối hợp tổng thể, liên quan đến các biện pháp quản lý và bảo tồn của VN cùng những tổ chức quản lý khu vực. Phải có những công cụ để theo dõi hành trình của các tàu có đúng như khai báo và đảm bảo tính hợp pháp khi sản phẩm vào VN hay không. Đó là khó khăn đang gặp phải trong quá trình giải quyết thẻ vàng của EU.
“Hôm 29-6, chúng tôi đã họp trực tuyến với phía EU để chuẩn bị cho đoàn kiểm tra sắp đến VN vào đầu tháng 10. Kết luận của đoàn kiểm tra đó sẽ quyết định hiện trạng về thẻ vàng của VN” - bà Nhung nói thêm.
Để giải quyết những khó khăn trên, PGS-TS Ngô Hữu Phước (Trường ĐH Kinh tế - Luật) nhấn mạnh VN cần rà soát nội dung các công cụ pháp lý tự nguyện của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) để xây dựng Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm. Ông Phước kiến nghị bổ sung Bộ luật Hình sự hiện hành tội danh khai thác bất hợp pháp, làm cơ sở pháp lý để trừng phạt những cá nhân, pháp nhân thương mại thực hiện hành vi IUU.
Song song đó, cần xây dựng Luật Khai thác thủy sản trên biển để thực hiện có hiệu quả các điều ước quốc tế; bảo tồn nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học; phòng ngừa(, ngăn chặn và loại bỏ hoạt động IUU; cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm đánh bắt…
Cần thiết lập tổ chức quản lý nghề cá khu vực
Theo TS Nguyễn Toàn Thắng - Viện trưởng Viện Luật so sánh Trường ĐH Luật Hà Nội, Khủng hoảng nghề cá ở Biển Đông đã ở mức đáng báo động, đòi hỏi sự chung tay thúc đẩy hợp tác khu vực. Muốn giải quyết cần sự tham gia tích cực của các tổ chức và khuôn khổ quốc tế, khu vực trong việc kiểm soát, kiểm tra, giám sát, quản lý tài nguyên cá, hướng tới sử dụng bền vững.
Từ kinh nghiệm của các khu vực trên thế giới, ASEAN cần thiết lập một tổ chức quản lý nghề cá khu vực (RFMO) với mức độ tin cậy cao. RFMO thường bao gồm: (i) Quản lý nguồn cá theo loài xác định, đặc biệt là cá ngừ đại dương và (ii) quản lý nguồn cá theo khu vực địa lý.
Mỹ Hạnh (Theo Báo Điện tử Pháp luật TP.HCM)
Ngày 24/8/2026, Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Thư viện thuộc Cục Chuyển đổi số (BNNMT) ban hành văn bản Hướng dẫn tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu từ ngày 01/9/2026.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành xử lý thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp liên quan lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; cái gì đã rõ thì hướng dẫn cụ thể, cái gì còn vướng thì tháo gỡ, cái gì chưa phù hợp thì mạnh dạn sửa đổi, qua đó tạo sự thông thoáng, giảm chi phí cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska là loài được khai thác nhiều nhất tại Mỹ và giữ vai trò quan trọng trong ngành thủy sản Alaska. Tuy nhiên, hoạt động khai thác loài cá này đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn do vấn đề đánh bắt ngoài ý muốn, đặc biệt là cá hồi.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết tại châu Âu đang chịu sức ép lớn khi hạn ngạch khai thác giảm, sản lượng đánh bắt hạn chế và nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao. Tình trạng thiếu nguyên liệu đã đẩy giá cá tuyết lên mức kỷ lục tại nhiều thị trường, đồng thời gây áp lực lên các nhà chế biến, nhà bán lẻ và ngành dịch vụ ăn uống.
(vasep.com.vn) Hà Lan tiếp tục củng cố vai trò là một trong những trung tâm nhập khẩu, phân phối và chế biến thủy sản quan trọng của châu Âu, trong đó cá hồi Đại Tây Dương nuôi là một trong những mặt hàng ngày càng có vai trò nổi bật.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU vẫn tiếp tục sụt giảm trong tháng 7, trong khi Indonesia – quốc gia có sản lượng khai thác cá ngừ lớn gần gấp 3 lần Việt Nam – đang tiến gần hơn tới FTA với EU. Khi khoảng cách ưu đãi thuế quan dần thu hẹp, cạnh tranh tại thị trường này sẽ không chỉ nằm ở giá, mà còn ở nguồn nguyên liệu, xuất xứ và khả năng truy xuất.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 25/8/2026 chứng kiến những bước dịch chuyển đáng chú ý trong chuỗi cung ứng, nổi bật là việc Trung Quốc tăng vọt 55,7% lượng nhập khẩu bột cá từ Việt Nam nhằm bù đắp khoảng trống sau khi Peru kết thúc sớm vụ cá cơm. Tại Đông Nam Á, thị trường tôm tiếp tục chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi Indonesia lần đầu tiên nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Ecuador cho chế biến, trong khi Ecuador đẩy mạnh chiến lược mở rộng sang Nhật Bản để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Ngược lại, cá tra Việt Nam tiếp tục đứng trước cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ do giá cá rô phi Trung Quốc duy trì đà tăng, cùng với tín hiệu tích cực từ xu hướng tối ưu hóa giá trị phụ phẩm và đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu được định hình rõ nét sau kỳ Vietfish 2026.
(vasep.com.vn) Lạm phát, chi phí nguyên liệu tăng và nguồn cung cá thịt trắng hạn chế đang thúc đẩy High Liner Foods đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, trong đó tăng tỷ trọng thủy sản nuôi và sử dụng các loài thay thế cho cá tuyết.
(vasep.com.vn) Từ ngày 12-19/8/2026, Lễ hội và hội chợ “Made in Russia” lần thứ 8 diễn ra tại Thiên Tân, Trung Quốc, quy tụ hơn 60 doanh nghiệp đến từ trên 30 vùng của Nga. Sự kiện được xem là cơ hội để doanh nghiệp Nga quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tại Trung Quốc, trong đó thủy sản là một nhóm hàng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Bộ Ngoại giao Mỹ đang tìm kiếm một tổ chức phi chính phủ (NGO) làm đối tác có khả năng xác định bằng chứng về lao động cưỡng bức và hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong chuỗi cung ứng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
