VASEP tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch xuất khẩu thủy sản năm 2019

Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh, kết quả XK thủy sản năm 2018 có ý nghĩa rất quan trọng vì cả 2 nhóm ngành khai thác và nuôi trồng đều có một năm đối mặt với những thách thức lớn về cảnh báo thẻ vàng IUU; biến đổi khí hậu và sự khắt khe của thị trường. Về 6 kiến nghị của VASEP trong năm qua chưa được giải quyết và 2 vướng mắc mới phát sinh đầu năm 2019, Bộ trưởng yêu cầu Tổng cục Thủy sản tổng hợp và thống nhất lịch họp giữa Bộ và VASEP và các DN để giải quyết các khó khăn này. Đối với những vấn đề vướng mắc không nằm trong thẩm quyền của Bộ, Bộ sẽ mời các bộ ngành có liên quan cùng chủ trì các cuộc họp để tìm hướng giải quyết trên tinh thần tích cực.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, năm 2019, Bộ NN&PTNT sẽ tiếp tục đồng hành cùng VASEP, DN, người dân và địa phương để cùng thực hiện mục tiêu XK, không chỉ dừng lại ở 9 tỷ USD như năm qua mà còn cao hơn nữa; hơn thế là xây dựng ngành thủy sản xứng tầm với một quốc gia có chiến lược biển và 1 triệu ha mặt nước.

Năm 2018 các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã có một năm nỗ lực hết mình để đưa tổng kim ngạch xuất khẩu đạt xấp xỉ 9 tỷ USD, tăng 6% so với 2017 và hoàn thành mục tiêu đề ra.

Trải qua một năm đầy khó khăn thách thức cho ngành thủy sản từ các rào cản của thị trường xuất khẩu như thuế chống bán phá, chương trình thanh tra cá da trơn, hay mới nhất là chương trình SIMP của Mỹ, vấn đề thẻ vàng IUU của EU, việc tăng cường kiểm soát VSATTP của Nhật và Hàn Quốc, thậm chí là sự không ổn định của thị trường Trung Quốc đã đem đến cho các doanh nghiệp nhiều rủi ro trong xuất khẩu, thêm vào đó, các vấn đề khó khăn từ nội tại như sự biến đổi khí hậu, giá thành nguyên liệu đầu vào cao, sự cạnh tranh nội bộ… thì việc làm nên con số kỷ lục mới của xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt gần 9 tỷ USD là một sự đóng góp rất lớn đáng được ghi nhận.

Điểm nhấn nổi bật trong năm 2018 là cá tra với kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc đạt 2,26 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2017 đã giúp ngành cá tra trở thành ngành có sự tăng trưởng mạnh nhất trong năm so với nhóm các sản phẩm chính.

Sự tăng trưởng mạnh trong năm qua của ngành cá tra Việt Nam xuất phát từ việc kiểm soát tốt tình hình nuôi, chú trọng nhiều hơn vào chất lượng nuôi. Thêm vào đó là giá cá tra nguyên liệu tăng, trong khi nguồn cung thiếu là những yếu tố đã góp phần làm cho giá xuất khẩu tăng mạnh. Bên cạnh đó, những tín hiệu khả quan từ thị trường Mỹ như: Thuế chống phá giá lần thứ 14 - POR14 thấp hơn so với POR13 và FSIS đã đề xuất với chính phủ Mỹ công nhận cá tra Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường Mỹ, đã giúp xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ phục hồi lại vị trí số 1. Đồng thời, với sự tăng trưởng ổn định xuất khẩu cá tra vào Trung Quốc, sự hồi phục xuất khẩu vào Châu Âu cũng là yếu tố góp phần đưa kim ngạch cá tra có mức tăng trưởng ấn tượng.

Ngược với xu hướng tăng trưởng của nhiều mặt hàng chính, xuất khẩu tôm năm 2018 giảm 8% so với năm 2017 với kim ngạch chỉ đạt 3,6 tỷ USD; Trong đó xuất khẩu tôm chân trắng chiếm 69%, tôm sú chiếm 31%. Nguyên nhân dẫn đến xuất khẩu tôm giảm là do nhu cầu tiêu thụ của một số thị trường giảm như Mỹ, Canada… dẫn đến nguồn hàng tồn kho tại các nước nhập khẩu tôm như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU cao. Trong khi các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan... được mùa dẫn đến giá tôm trên thị trường giảm mạnh từ 15 - 20%. Những yếu tố trên đã khiến cho tôm Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt về giá và chất lượng với các quốc gia khác bởi người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn. Không những thế, tại các thị trường Nhật Bản, EU, Úc,… tôm Việt Nam còn phải đối mặt với các rào cản khắt khe hơn về kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, dịch bệnh,…

Tuy nhiên, xuất khẩu tôm năm 2019 hy vọng sẽ có sự khởi sắc trở lại do thuế chống bán phá giá tôm tại Hoa Kỳ giai đoạn POR12 thấp hơn POR11 và Hiệp định FTA với EU hy vọng sớm được thông qua cùng với Hiệp định CP-TPP đã chính thức có hiệu lực.

Trong năm 2018, mặc dù mặt hàng hải sản phải chịu thẻ vàng IUU của EU nhưng ngành hải sản cũng đã có một năm hoạt động thành công với giá trị xuất khẩu tăng trưởng ổn định: Mặt hàng cá ngừ trong năm 2018 đạt gần 650 triệu USD tăng 10% so với cùng kỳ. Mực và bạch tuộc là sản phẩm giữ được tốc độ tăng trưởng ổn định với 670 triệu USD, tăng 7% trong năm 2018. Thị trường tiêu thụ lớn nhất của hải sản vẫn là EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ… Cũng trong năm qua, VASEP và các Doanh nghiệp cùng với các cơ quan Bộ NN&PTNT đã nỗ lực để cải thiện các khuyến nghị của EU về vấn đề đánh bắt và quản lý hải sản đánh bắt cho chế biến và xuất khẩu nhằm tiến đến tháo gỡ thẻ vàng cho Việt Nam như EU đã làm cho Thái Lan nhằm thúc đẩy xuất khẩu hải sản sang thị trường EU trong thời gian tới.

Tại bài phát biểu khai mạc tại hội nghị, ông Ngô Văn Ích - Chủ tịch VASEP cho rằng, với kết quả đạt được trong năm 2019, ngoài sự cố gắng và nỗ lực của các DN thủy sản còn có sự quan tâm sát sao, chỉ đạo kịp thời của Lãnh đạo Bộ, các ban ngành trong công tác quản lý.

Trong năm qua cũng đánh dấu hoạt động kết nối hiệu quả giữa các hội viên của Hiệp hội, tập hợp các ý kiến, các vướng mắc của doanh nghiệp để đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn kịp thời giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động và tăng cường xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác củng cố và mở rộng thị trường, quảng bá hình ảnh thủy sản Việt Nam đến các khách hàng thế giới. Đặc biệt, trong đó là sự tự hoàn thiện của doanh nghiệp trong việc tăng cường công tác quản lý chất lượng, đổi mới công nghệ sản xuất nhằm cung cấp các sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm chất lượng cao phục vụ các đối tượng khách hàng cao cấp.

Nhưng trong thời gian tới, các doanh nghiệp cũng đã chủ động hơn về nguyên liệu bằng cách tự đứng ra nuôi hoặc ký kết các hợp đồng liên kết, bao tiêu cho người nuôi nhằm đảm bảo có nguồn nguyên liệu chất lượng, ổn định. Đây chắc chắn sẽ là giải pháp hiệu quả và cũng là xu hướng của ngành thủy sản Việt Nam trong quá trình phát triển theo hướng bền vững.

Từ những xu hướng tích cực này, những lợi thế mà ngành thủy sản Việt Nam đang có so với các nước khác, cùng với mục tiêu xuất khẩu đạt 43 tỷ USD trong năm 2019 cho cả ngành nông nghiệp, và những cơ hội tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong thời gian tới, VASEP và các doanh nghiệp đang hy vọng về mục tiêu xuất khẩu của ngành trong năm 2019 đạt 10 tỷ USD là hoàn toàn có cơ sở và sớm hơn 1 năm so với kế hoạch đề ra, đóng góp thêm 1 tỷ USD vào mục tiêu chung của cả ngành nông nghiệp.

Để đạt được mục tiêu này, có những mục tiêu cần tập trung quan tâm năm 2019:

(1) Cần giải quyết dứt điểm vấn đề về hóa chất kháng sinh và các loại dịch bệnh phổ biến trên tôm;

(2) Tận dụng lợi thế thuế quan khi Hiệp định FTA giữa Việt Nam và EU chính thức được thông qua để tăng cường xuất khẩu vào các nước Châu Âu;

(3) Tập trung gia tăng nhập khẩu các loại nguyên liệu hải sản hợp pháp để gia công chế biến xuất khẩu theo hướng chọn lọc đối tượng nhằm đạt giá trị cao.

Năm 2019, VASEP đưa ra kế hoạch cho từng nhóm ngành hàng cụ thể về kim ngạch như sau: Ngành tôm đạt được 4,2 tỷ USD để góp phần quan trọng nhất vào mục tiêu xuất khẩu thủy sản 10 tỷ USD; Xuất khẩu cá tra Việt Nam có thể đạt mức 2,3 tỷ USD và nỗ lực mạnh mẽ để được EU gỡ thẻ vàng IUU sẽ giúp mặt hàng hải sản đạt cột mốc xuất khẩu 3,5 tỷ USD.

Tại hội nghị này, VASEP cũng vinh danh 15 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản xuất sắc trong năm 2018. Đây là những DN có kim ngạch XK lớn nhất và có nhiều nỗ lực đột phá trong năm vừa qua.

1. MINH PHU SEAFOOD CORP (Minh Phú Cà Mau & Minh Phú Hậu Giang)

2. VINH HOAN CORP

3. BIEN DONG SEAFOOD

4. CASES

5. HAI VUONG GROUP

6. STAPIMEX

7. FIMEX VN

8. NAVICO

9. IDI CORP

10. QUOC VIET Co.,Ltd

11. NHA TRANG SEAFOODS - F17

12. HAVICO

13. TRUNG SON CORP

14. BIDIFISCO

15. HAI NAM Co.,Ltd