Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng Thư ký VASEP đã tham dự và phát biểu, nêu một số điểm nghẽn đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp thủy sản.
Theo ông Nguyễn Hoài Nam, ngành thủy sản là một mắt xích quan trọng trong khu vực nông nghiệp, đóng góp lớn cho xuất khẩu, tạo việc làm và sinh kế cho hàng triệu lao động, nông dân, ngư dân. Tuy nhiên, trong ít nhất 2 tháng vừa qua, doanh nghiệp thủy sản đang đồng thời chịu áp lực từ nhiều phía, có thể kể đến như môi trường kinh doanh, lao động, vốn tín dụng, khoa học công nghệ và thị trường. Các điểm nghẽn này xuất hiện đúng giai đoạn quý III và quý IV – mùa cao điểm thu mua nguyên liệu, chế biến và giao hàng xuất khẩu.
Vấn đề đầu tiên được đại diện VASEP nêu là tín dụng. Nhiều doanh nghiệp có lịch sử tín dụng tốt, xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm, cần nguồn vốn lớn để thu mua tôm, cá cho nông dân, ngư dân nhưng hạn mức tín dụng thực tế đang bị thu hẹp. Điều này có thể khiến doanh nghiệp không đủ dòng tiền thu mua nguyên liệu sản xuất và đáp ứng các đơn hàng.
Bên cạnh vốn, thiếu lao động cũng là thách thức rất lớn. Ông Nam cho biết Việt Nam hiện có lợi thế hàng đầu thế giới về công nghệ chế biến thủy sản, tạo ra giá trị gia tăng cao, nhất là ở các sản phẩm chế biến sâu. Tuy nhiên, ngành vẫn cần nhiều lao động trực tiếp cho các công đoạn như bóc tôm, phi lê cá, phân loại và hoàn thiện sản phẩm. Tại các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp dù đã tăng lương 25-30% vẫn khó tuyển đủ lao động. VASEP cho rằng cần có chính sách cân bằng giữa xuất khẩu lao động và bảo đảm nguồn lao động cho sản xuất trong nước, nếu không Việt Nam có thể mất dần lợi thế cạnh tranh trong 5 năm tới.
Một vướng mắc khác được VASEP phản ánh là quy định về thuế GTGT đối với hàng xuất khẩu kéo về. Trong bối cảnh xung đột toàn cầu, biến động logistics và rủi ro thanh toán, tình trạng hàng xuất khẩu phải quay về để sửa chữa, tái chế rồi xuất đi lại đang tăng. Trước đây, hàng kéo về để xử lý, tái xuất không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế GTGT ngay. Tuy nhiên, theo quy định mới, doanh nghiệp phải tạm nộp thuế GTGT khi hàng quay về, sau đó mới thực hiện thủ tục hoàn thuế khi xuất đi lại. Quy định này làm tăng áp lực dòng tiền, nhất là trong bối cảnh tín dụng đã bị thu hẹp.
Về logistics, VASEP cho biết chi phí vận tải biển đang tăng mạnh, tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp xuất khẩu. Chỉ trong vài ngày giữa tháng 6, nhiều hãng tàu đã thông báo tăng giá cước, có tuyến tăng tới 30%. Cước đi bờ Đông Hoa Kỳ tăng khoảng 2.000-3.000 USD/container, đi bờ Tây Hoa Kỳ tăng hơn 1.000 USD/container, đi châu Âu tăng 800-1.200 USD/container. Đây là khoản chi phí rất lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu hàng chục nghìn container mỗi năm. VASEP mong muốn các cơ quan chức năng xem xét các giải pháp hỗ trợ trong phạm vi có thể, nhằm góp phần giảm bớt áp lực chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Đối với thị trường, VASEP kiến nghị Chính phủ và các Bộ liên quan quan tâm xử lý các bất cập trong thực thi FTA, điển hình là thị trường Hàn Quốc. Mặc dù Việt Nam và Hàn Quốc đã có FTA, tôm Việt Nam vẫn chịu cơ chế hạn ngạch 15.000 tấn/năm. Việc phía Hàn Quốc tổ chức đấu thầu sử dụng hạn ngạch khiến nhà nhập khẩu phải chịu thêm chi phí tương đương 16-18% giá trị hàng, gần bằng mức thuế ngoài hạn ngạch, làm giảm đáng kể lợi thế FTA của tôm Việt Nam so với các đối thủ.
Từ thực tiễn trên, VASEP kiến nghị Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ và phối hợp với các bộ, ngành liên quan sớm có giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn trên. Việc xử lý kịp thời các vướng mắc này sẽ giúp doanh nghiệp thủy sản duy trì sản xuất, giữ đơn hàng, ổn định nguồn nguyên liệu cho nông dân, ngư dân và đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026.
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn