Ba nhóm vấn đề lớn được VASEP kiến nghị:
I. Vướng mắc do quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo
Một trong những vấn đề nổi bật là mâu thuẫn trong cách áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với phế phẩm, phụ phẩm thủy hải sản. Cùng một loại phế liệu nhưng tùy thuộc vào quy trình sơ chế hay đã qua gia nhiệt mà phải chịu hai mức thuế GTGT khác nhau (0% hoặc 10%). Điều này vừa gây khó khăn trong kê khai, hóa đơn, vừa tạo rào cản giao dịch với khách hàng.
VASEP đề xuất: Bộ Tài chính cần có hướng dẫn thống nhất, không phân biệt giữa sản phẩm sơ chế và chế biến, miễn kê khai và tính thuế GTGT đối với phế phẩm chưa chế biến thành sản phẩm khác.
II. Vướng mắc tạo gánh nặng chi phí, cản trở đổi mới, hội nhập quốc tế
1. Bất cập trong Nghị định 37/2024/NĐ-CP:
Quy định kích thước tối thiểu khai thác gây khó khăn cho doanh nghiệp thu mua và sản xuất xuất khẩu.
Cấm trộn nguyên liệu thủy sản trong nước và nhập khẩu vào cùng lô hàng xuất khẩu thiếu cơ sở rõ ràng, không phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
VASEP đề xuất: Sớm sửa đổi nghị định trong tháng 7/2025, bỏ các quy định trên để đảm bảo linh hoạt cho sản xuất và xuất khẩu.
2. Khoảng trống pháp lý về ngưỡng MRPL (ngưỡng phát hiện tối thiểu):
Sau khi Thông tư 28/2019 bị hủy bỏ, Việt Nam không còn quy định MRPL để kiểm soát dư lượng kháng sinh cấm, gây khó khăn cho tiêu thụ nội địa dù sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu EU.
VASEP kiến nghị: Bộ Y tế và Bộ NN&MT bổ sung MRPL vào Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi (2025).
3. Thiếu hướng dẫn chuyển mục đích sử dụng thủy sản nhập khẩu (SXXK, GCXK) sang tiêu thụ nội địa hoặc ngược lại, khiến doanh nghiệp lúng túng.
VASEP kiến nghị: Bộ Y tế cần bổ sung nội dung “còn trống” này vào khung pháp lý của Dự thảo Luật ATTP sửa đổi do Bộ Y tế đang chủ trì soạn thảo.
4. Không có hướng dẫn cấp giấy chứng nhận (S/C, C/C) theo IUU cho sản phẩm ruốc biển, một loài đặc thù khai thác gần bờ bằng phương tiện nhỏ.
VASEP kiến nghị: Bộ NN&MT ban hành văn bản cho phép áp dụng mẫu giấy chứng nhận đơn giản và tổ chức tập huấn cho các tỉnh trọng điểm.
5. Khoảng trống pháp lý do chưa đưa vào văn bản quy phạm pháp luật nội dung xác nhận SP thủy sản là SP có “hoạt động chế biến” để hưởng ưu đãi thuế TNDN cho hoạt động chế biến thuỷ sản
VASEP đề xuất: Bộ Tài chính cần luật hóa nội dung Công văn 2550/BTC-TCT ngày 12/3/2021 vào hệ thống pháp luật.
6. Bất cập trong chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với rượu dùng làm nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu.
VASEP đề xuất: Miễn thuế TTĐB cho rượu/phụ gia có gốc rượu dùng cho xuất khẩu hoặc rút ngắn quy trình hoàn thuế, áp dụng cơ chế hậu kiểm.
III. Vướng mắc do quy định thiếu rõ ràng, đa cách hiểu, không hợp lý
1. Khái niệm “gia công, chế biến đơn giản” trong Nghị định 31/2018/NĐ-CP gây hiểu nhầm, dẫn đến từ chối cấp C/O, yêu cầu ghi nhãn không phù hợp và tạo rào cản xuất khẩu.
VASEP đề xuất: Bộ Công Thương sửa đổi quy định, hướng dẫn rõ ràng và thiết lập kênh tham vấn nhanh giữa các Phòng QL XNK và Cục XNK.
2. Mâu thuẫn trong thuế GTGT cho thủy sản đông lạnh: Một số văn bản cho rằng sản phẩm không chịu thuế, trong khi kết luận thanh tra năm 2024 lại xác định phải áp dụng thuế suất 10%.
VASEP đề xuất: Bộ Tài chính sớm ban hành văn bản hướng dẫn thống nhất, tránh mỗi địa phương áp dụng khác nhau.
3. Quyết định 06/2020/QĐ-TTg về hội nghị, hội thảo quốc tế quy định quá rộng, yêu cầu xin phép cả các hoạt động nội bộ có yếu tố nước ngoài, gây thủ tục rườm rà.
VASEP đề xuất: Làm rõ lại khái niệm, loại trừ hoạt động nội bộ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và cho phép thực hiện toàn bộ trên môi trường điện tử.
VASEP kiến nghị phối hợp liên Bộ để tháo gỡ
VASEP kêu gọi Bộ Tư pháp phối hợp với các Bộ ngành liên quan như Bộ Tài chính, Bộ NN&MT, Bộ Công Thương và Bộ Y tế để nghiên cứu, điều chỉnh kịp thời các quy định pháp luật đang gây vướng mắc. VASEP sẵn sàng hợp tác trong quá trình trao đổi, góp phần cải cách hành chính và nâng cao sức cạnh tranh cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
