VASEP kiến nghị Bộ Tư pháp gỡ vướng quy định pháp luật cho doanh nghiệp thủy sản

Tiêu điểm 08:42 14/07/2025 Kim Thu
(vasep.com.vn) Ngày 09/7/2025, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã gửi công văn số 117/CV-VASEP tới Bộ Tư pháp về việc phản ánh khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN thủy sản. VASEP đồng thời đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

 

Ba nhóm vấn đề lớn được VASEP kiến nghị:

I. Vướng mắc do quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo

Một trong những vấn đề nổi bật là mâu thuẫn trong cách áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với phế phẩm, phụ phẩm thủy hải sản. Cùng một loại phế liệu nhưng tùy thuộc vào quy trình sơ chế hay đã qua gia nhiệt mà phải chịu hai mức thuế GTGT khác nhau (0% hoặc 10%). Điều này vừa gây khó khăn trong kê khai, hóa đơn, vừa tạo rào cản giao dịch với khách hàng.

VASEP đề xuất: Bộ Tài chính cần có hướng dẫn thống nhất, không phân biệt giữa sản phẩm sơ chế và chế biến, miễn kê khai và tính thuế GTGT đối với phế phẩm chưa chế biến thành sản phẩm khác.

II. Vướng mắc tạo gánh nặng chi phí, cản trở đổi mới, hội nhập quốc tế

1. Bất cập trong Nghị định 37/2024/NĐ-CP:

Quy định kích thước tối thiểu khai thác gây khó khăn cho doanh nghiệp thu mua và sản xuất xuất khẩu.

Cấm trộn nguyên liệu thủy sản trong nước và nhập khẩu vào cùng lô hàng xuất khẩu thiếu cơ sở rõ ràng, không phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.

VASEP đề xuất: Sớm sửa đổi nghị định trong tháng 7/2025, bỏ các quy định trên để đảm bảo linh hoạt cho sản xuất và xuất khẩu.

2. Khoảng trống pháp lý về ngưỡng MRPL (ngưỡng phát hiện tối thiểu):

Sau khi Thông tư 28/2019 bị hủy bỏ, Việt Nam không còn quy định MRPL để kiểm soát dư lượng kháng sinh cấm, gây khó khăn cho tiêu thụ nội địa dù sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu EU.

VASEP kiến nghị: Bộ Y tế và Bộ NN&MT bổ sung MRPL vào Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi (2025).

3. Thiếu hướng dẫn chuyển mục đích sử dụng thủy sản nhập khẩu (SXXK, GCXK) sang tiêu thụ nội địa hoặc ngược lại, khiến doanh nghiệp lúng túng.

VASEP kiến nghị: Bộ Y tế cần bổ sung nội dung “còn trống” này vào khung pháp lý của Dự thảo Luật ATTP sửa đổi do Bộ Y tế đang chủ trì soạn thảo.

4. Không có hướng dẫn cấp giấy chứng nhận (S/C, C/C) theo IUU cho sản phẩm ruốc biển, một loài đặc thù khai thác gần bờ bằng phương tiện nhỏ.

VASEP kiến nghị: Bộ NN&MT ban hành văn bản cho phép áp dụng mẫu giấy chứng nhận đơn giản và tổ chức tập huấn cho các tỉnh trọng điểm.

5. Khoảng trống pháp lý do chưa đưa vào văn bản quy phạm pháp luật nội dung xác nhận SP thủy sản là SP có “hoạt động chế biến” để hưởng ưu đãi thuế TNDN cho hoạt động chế biến thuỷ sản

VASEP đề xuất: Bộ Tài chính cần luật hóa nội dung Công văn 2550/BTC-TCT ngày 12/3/2021 vào hệ thống pháp luật.

6. Bất cập trong chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với rượu dùng làm nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu.

VASEP đề xuất: Miễn thuế TTĐB cho rượu/phụ gia có gốc rượu dùng cho xuất khẩu hoặc rút ngắn quy trình hoàn thuế, áp dụng cơ chế hậu kiểm.

III. Vướng mắc do quy định thiếu rõ ràng, đa cách hiểu, không hợp lý

1. Khái niệm “gia công, chế biến đơn giản” trong Nghị định 31/2018/NĐ-CP gây hiểu nhầm, dẫn đến từ chối cấp C/O, yêu cầu ghi nhãn không phù hợp và tạo rào cản xuất khẩu.

VASEP đề xuất: Bộ Công Thương sửa đổi quy định, hướng dẫn rõ ràng và thiết lập kênh tham vấn nhanh giữa các Phòng QL XNK và Cục XNK.

2. Mâu thuẫn trong thuế GTGT cho thủy sản đông lạnh: Một số văn bản cho rằng sản phẩm không chịu thuế, trong khi kết luận thanh tra năm 2024 lại xác định phải áp dụng thuế suất 10%.

VASEP đề xuất: Bộ Tài chính sớm ban hành văn bản hướng dẫn thống nhất, tránh mỗi địa phương áp dụng khác nhau.

3. Quyết định 06/2020/QĐ-TTg về hội nghị, hội thảo quốc tế quy định quá rộng, yêu cầu xin phép cả các hoạt động nội bộ có yếu tố nước ngoài, gây thủ tục rườm rà.

VASEP đề xuất: Làm rõ lại khái niệm, loại trừ hoạt động nội bộ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và cho phép thực hiện toàn bộ trên môi trường điện tử.

VASEP kiến nghị phối hợp liên Bộ để tháo gỡ

VASEP kêu gọi Bộ Tư pháp phối hợp với các Bộ ngành liên quan như Bộ Tài chính, Bộ NN&MT, Bộ Công Thương và Bộ Y tế để nghiên cứu, điều chỉnh kịp thời các quy định pháp luật đang gây vướng mắc. VASEP sẵn sàng hợp tác trong quá trình trao đổi, góp phần cải cách hành chính và nâng cao sức cạnh tranh cho ngành thủy sản Việt Nam.

Công văn 117/CV-VASEP ngày 9/7/2025 của VASEP

quy dinh phap luat chong cheo mau thuan doanh nghiep thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026

 |  13:15 04/08/2026

(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.

Sản lượng surimi cá minh thái Alaska của Mỹ giảm 20% 

 |  08:25 04/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn. 

IATTC đề xuất rút ngắn thời gian cấm khai thác cá ngừ bằng lưới vây ở Đông Thái Bình Dương 

 |  08:23 04/08/2026

(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây. 

Nguồn cung giảm, giá cá rô phi Trung Quốc tiếp tục tăng 

 |  08:21 04/08/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi. 

Nghị quyết 20-NQ/TW: Định hướng phát triển thủy sản trong chiến lược xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

 |  08:18 04/08/2026

(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 3/8/2026

 |  09:31 03/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.

Thu tỉa tôm đúng kỹ thuật giúp giảm áp lực ao nuôi, tăng hiệu quả sản xuất 

 |  08:45 03/08/2026

(vasep.com.vn) Khi ao nuôi tôm thẻ chân trắng đạt ngưỡng sinh khối cao, thu tỉa từng phần đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên môi trường, duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) hiệu quả và tạo điều kiện cho đàn tôm còn lại tiếp tục tăng trưởng tốt. 

Sản lượng khai thác thủy sản Nga vượt 2,5 triệu tấn

 |  08:39 03/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo) vừa tổ chức cuộc họp nhóm công tác về hoạt động khai thác các loài cá nổi tại vùng biển Viễn Đông, tập trung đánh giá tình hình sản xuất, dự báo ngắn hạn và triển vọng khai thác các loài như cá mòi (Sardinops sagax), cá thu Nhật Bản (Scomber japonicus) và cá thu đao Thái Bình Dương (Cololabis saira).

Vệ tinh Canada hỗ trợ Mexico chống khai thác bất hợp pháp

 |  08:21 03/08/2026

(vasep.com.vn) Canada đang sử dụng thành quả đầu tư nhiều thập kỷ vào công nghệ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) để hỗ trợ Mexico truy vết các hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong một cuộc họp song phương gần đây tại Ottawa, Chính phủ Canada công bố khoản đóng góp 7 triệu USD để mở rộng Chương trình Phát hiện tàu “tắt tín hiệu” sang vùng biển Mexico.

Nga áp dụng Tiêu chuẩn Quốc gia mới GOST 35273-2025 đối với cá đông lạnh

 |  08:17 03/08/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC