Ủy ban châu Âu - Thông cáo báo chí cảnh báo Việt Nam về hành động không đủ trong việc ngăn chặn đánh bắt trái phép

Quyết định ngày 23/10/2017 nhấn mạnh rằng Việt Nam hành động không đủ để chống lại đánh bắt bất hợp pháp. Nó xác định những thiếu sót như thiếu hệ thống xử phạt hiệu quả để ngăn chặn các hoạt động đánh bắt IUU và thiếu hành động để giải quyết các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp được thực hiện bởi các tàu thuyền Việt Nam trên vùng biển của các nước láng giềng, bao gồm cả các quốc đảo nhỏ đang phát triển ở Thái Bình Dương. Hơn nữa, Việt Nam có một hệ thống kiểm soát yếu kém đối với thủy sản đánh bắt được chế biến tại địa phương trước khi xuất khẩu sang các thị trường quốc tế, bao gồm EU.

Ủy viên về Môi trường, Các vấn đề Biển và Thủy sản, Karmenu Vella, cho biết: “Với hành động này ngày hôm nay, chúng tôi thể hiện cam kết chặt chẽ chống lại đánh bắt trái phép trên toàn cầu. Chúng ta không thể bỏ qua tác động mà các hoạt động bất hợp pháp do tàu thuyền Việt Nam thực hiện đối với các hệ sinh thái biển ở Thái Bình Dương. Chúng tôi yêu cầu các cơ quan chức năng Việt Nam đẩy mạnh nỗ lực để chúng tôi có thể nhanh chóng đảo ngược quyết định này. Chúng tôi đang cung cấp cho họ hỗ trợ kỹ thuật của chúng tôi”.

Ở giai đoạn này, quyết định này không đưa ra bất kỳ biện pháp nào ảnh hưởng đến thương mại. “Thẻ vàng” được coi là một cảnh báo và đưa ra khả năng để Việt Nam có biện pháp khắc phục tình trạng này trong khoảng thời gian hợp lý. Để đạt được mục tiêu này, Ủy ban đã đề xuất một kế hoạch hành động để hỗ trợ Việt Nam trong việc giải quyết những tồn tại đã được xác định.

Quyết định của Ủy ban là kết quả của việc phân tích kỹ lưỡng và tính đến mức độ phát triển của Việt Nam. Đây là quyết định sau một thời gian dài thảo luận không chính thức với các cơ quan chức năng của Việt Nam từ năm 2012. Các cơ quan chức năng của Việt Nam hiện nay được mời tham gia vào một cuộc đối thoại chính thức để giải quyết các vấn đề đã được xác định và thực hiện Kế hoạch hành động.

Nền tảng

Từ 11 đến 26 triệu tấn thủy sản, tức là ít nhất 15% sản lượng đánh bắt trên thế giới, bị đánh bắt bất hợp pháp mỗi năm. Con số này có giá trị từ 8 - 19 tỷ Euro. Là nhà nhập khẩu thủy sản lớn nhất thế giới, EU không muốn đồng lõa với hoạt động này và không chấp nhận các sản phẩm này vào thị trường của mình. Cái gọi là “Quy định IUU” bắt đầu có hiệu lực vào năm 2010, là công cụ chính trong cuộc chiến chống lại việc đánh bắt trái phép nhằm đảm bảo rằng chỉ có những sản phẩm thủy sản đã được chứng nhận là hợp pháp có thể tiếp cận thị trường EU. Với mục tiêu này, Uỷ ban duy trì các đối thoại song phương với hơn 50 nước thế giới thứ ba. Khi các quốc gia thế giới thứ ba không thể thực hiện các nghĩa vụ quốc tế của họ như là các quốc gia có cờ, bờ biển, cảng biển và thị trường, Ủy ban sẽ chính thức hoá quá trình hợp tác và hỗ trợ này để giúp cải thiện khuôn khổ pháp lý và hành chính của họ để chống lại đánh bắt IUU. Các bước trong quy trình này trước hết là cảnh báo (“thẻ vàng”), “thẻ xanh” nếu các vấn đề được giải quyết hoặc “thẻ đỏ” nếu các vấn đề không được giải quyết. Việc đưa ra thẻ đỏ sẽ khiến Ủy ban đưa vào danh sách, tiếp theo là một loạt các biện pháp cho nước thứ ba, bao gồm cả lệnh cấm thương mại đối với các sản phẩm thủy sản.

Từ tháng 11 năm 2012, Ủy ban đã có các cuộc đối thoại chính thức với một số nước thứ ba (trước khi nhận dạng hoặc “thẻ vàng”) đã được cảnh báo về sự cần thiết phải hành động mạnh mẽ để chống lại đánh bắt IUU. Khi tiến bộ đáng kể được ghi nhận, Ủy ban có thể kết thúc cuộc đối thoại (nâng lên tình trạng tiền xác định hoặc “thẻ xanh”). Một số quốc gia đã không thể hiện cam kết cần thiết để cải cách. Do đó, các sản phẩm thủy sản đánh bắt bởi các tàu từ các nước này không thể được nhập khẩu vào EU (nhận dạng và đưa vào danh sách hoặc “thẻ đỏ”).

Chống đánh bắt bất hợp pháp là một phần trong các cam kết của EU nhằm đảm bảo sử dụng bền vững biển và các nguồn lực của biển như được nêu trong Chương trình Quản lý Đại dương Quốc tế của EU. Nghề cá bền vững và cuộc chiến chống lại IUU cũng là một trong những chủ đề chính được thảo luận trong Hội nghị Đại dương lần thứ 4 được Liên minh châu Âu tổ chức tại Malta ngày 5 – 6/10/2017.

(Lược dịch từ trang ec.eu)