ĐBSCL là trung tâm kinh tế thủy sản của cả nước. Trong những năm vừa qua, nhờ đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công nghệ nên nuôi cá tra đã trở thành ngành kinh tế chủ lực của vùng. Không chỉ mang về nguồn ngoại tệ lớn, nuôi cá tra còn có vai trò rất quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho người dân. Song đây cũng là ngành liên tục phải đối mặt với các khó khăn, thách thức từ thị trường đòi hỏi phải liên tục cải thiện chất lượng con giống, cắt giảm chi phí nuôi, chế biến, đổi mới sản phẩm…
|
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, thị trường XK bị ảnh hưởng, giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL trong nửa đầu năm nay thấp, dao động quanh mức 18.000 – 18.500 đồng/kg. Với mức giá này, cả người nuôi và các nhà sản xuất, chế biến đều thua lỗ, treo ao. Điều này khiến nhu cầu cắt giảm chi phí tại các ao nuôi cá tra càng trở nên cấp bách. Khảo sát thực tế cho thấy, tỷ lệ hao hụt trong các ao nuôi cá tra hiện nay còn khá cao có khi lên đến 30 - 35%, cá biệt có những ao nuôi cá tra có tỷ lệ hao hụt lên đến 40 - 50 % do thả cá với mật độ quá cao (trên 100 con/m2). Không chỉ có thế, chi phí nuôi cũng tăng cao, trước đây do chất lượng cá giống khá tốt, thời gian nuôi chỉ mất 5 - 6 tháng là đã có cá đạt kích cỡ đúng tiêu chuẩn xuất khẩu (khoảng 0,8 - 0,9 kg/con), hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) đạt khoảng 1,5 - 1,6. Nhưng hiện nay, khi chất lượng cá tra giống đang suy giảm, để đạt được kích cỡ cá trên, người nuôi phải mất 7 - 8 tháng, FCR lên đến 1,7 - 1,8. Do đó, chi phí thức ăn trong quá trình nuôi đối với mỗi ha cũng tăng thêm khoảng 500 - 600 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc giá thành mỗi kg cá cũng tăng tương ứng thêm 1.500 - 2.000 đồng/kg. |
Ông Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC |
Theo đánh giá, sự thành công trong nuôi trồng thủy sản phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Trong đó, quan trọng nhất là quản lý hiệu quả các chi phí trong quá trình sản xuất, đặc biệt là chi phí thức ăn (chiếm trên 78% trong giá thành). Việc quản lý cho ăn không hiệu quả như cho cá ăn dư thừa không những làm lãng phí thức ăn, tăng chi phí sản xuất mà còn gây ô nhiễm môi trường nước trong ao nuôi.
Trong khi cho cá ăn không đủ sẽ làm cho cá chậm lớn và tỉ lệ chết cao. Đây cũng chính là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thất bại trong nuôi trồng thủy sản. Do vậy rất cần nghiên cứu các khía cạnh kỹ thuật, quản lý xác lập và xây dựng các giải pháp công nghệ giúp giảm giá thành, nhờ đó người nuôi có thể duy trì và phát triển mô hình nuôi cá tra bền vững ở vùng ĐBSCL
Từ năm 2013 - 2017, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC - thuộc BK Holding - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã cùng WWF-VN, WWF-Áo và VASEP thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững tại Việt Nam - SUPA” do Liên minh châu Âu tài trợ nhằm nâng cao giá trị, cắt giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững cá tra Việt Nam. Một trong những hoạt động rất hiệu quả là dự án đã phối hợp cùng Khoa Thủy sản - Trường Đại học Cần Thơ khảo sát, nghiên cứu, thử nghiệm các biện pháp cắt giảm chi phí giá thành trong khâu nuôi. Hàng loạt biện pháp với chi phí thấp đã được áp dụng như:
- Nuôi với mật độ phù hợp: 40 con/m2
- Chế độ thức ăn FCR: 1,44 - 1,48
- Bổ sung ezym phytase vào trong thức ăn để tăng cường độ tiêu hóa
- Thường xuyên kiểm soát chất lượng nguồn nước cấp, tạo độ thoáng cho bề mặt nuôi để tăng cường cung cấp ôxy bằng cách: tạo dòng chảy liên tục, phun nước…
- Kiểm soát dịch bệnh
|
Mục |
Trước khi áp dụng |
Sau khi áp dụng |
|
FCR |
1,55 – 1,75 |
1,44 - 1,48 |
|
Tỉ lệ sống |
69 – 82% |
83 – 92% |
|
Chi phí sản xuất (đ/kg) |
20.700 – 21.600 |
18.620 – 19.890 |
|
Chất lượng môi trường |
|
|
|
pH |
7,7 -7,9 |
7,6 – 8,6 |
|
Oxy (mg/l) |
1,2 - 1,8 |
1,7 – 2,9 |
|
TAN (mg/l) |
0,033-4,602 |
0,33 – 3,1 |
|
H2S (mg/l) |
0,019 – 0,035 |
0,01 – 0,02 |
Kết quả là chi phí giá thành nuôi cá tra đã giảm đáng kể. Theo đó, việc áp dụng các biện pháp tổng hợp về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn đã giúp các doanh nghiệp nuôi cá tra vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường, phát triển bền vững và tăng tính cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết suy giảm do hạn ngạch khai thác bị cắt giảm đang tạo áp lực lớn lên ngành thủy sản Na Uy. Trong 5 tháng đầu năm 2026, khối lượng xuất khẩu nhiều loài hải sản khai thác tự nhiên của nước này giảm mạnh, trong đó cá tuyết giảm 29%, cá thu giảm 55%, cá saithe giảm 30%, tôm giảm 34% và cua hoàng đế giảm 54%.
(vasep.com.vn) Nuôi cá rô phi bằng hệ thống ao, bể sử dụng năng lượng mặt trời đang trở thành xu hướng phát triển mạnh tại Brazil, khi các tấm pin quang điện giúp vận hành thiết bị sục khí, đảm bảo oxy cho cá ngay cả ở những khu vực chưa có điện lưới. Mô hình này được đánh giá là giải pháp giúp giảm chi phí sản xuất và mở rộng nuôi trồng thủy sản tới các vùng nông thôn xa xôi.
(vasep.com.vn) Thị trường nguyên liệu thức ăn chăn nuôi toàn cầu đang chứng kiến diễn biến trái chiều hiếm thấy khi giá bột cá tăng mạnh do thiếu nguồn cung, trong khi khô đậu tương liên tục giảm vì dư thừa hàng hóa. Xu hướng này đang tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và người nuôi thủy sản, chăn nuôi trên toàn thế giới.
(vasep.com.vn) Ngành khai thác cá cơm của Peru tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn khi cơ quan chức năng kéo dài thời gian tạm ngừng đánh bắt do tỷ lệ cá non trong sản lượng khai thác ở mức cao, trong khi hiện tượng El Niño ven biển vẫn gây ra những biến động bất lợi trên biển.
(vasep.com.vn) Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P. Tiu Laurel, Jr. cho biết Philippines đang tìm cách mở rộng thị trường Nhật Bản cho các sản phẩm xuất khẩu bưởi, chuối và cá ngừ, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ của Nhật Bản trong việc hiện đại hóa hệ thống canh tác và hậu cần.
(vasep.com.vn) Kerala sẽ thực thi lệnh cấm kéo lưới 52 ngày hàng năm từ nửa đêm ngày 9/6 đến nửa đêm ngày 31/7 để bảo vệ nguồn lợi biển và hỗ trợ các hoạt động đánh bắt cá bền vững trong mùa sinh sản gió mùa. Sở Thủy sản cho biết lệnh cấm, có hiệu lực từ năm 1988, giúp bảo vệ trứng cá, cá con và đàn cá bố mẹ khỏi bị hư hại do hoạt động kéo lưới.
(vasep.com.vn) Một dự án trị giá 1,33 triệu USD (khoảng 436 triệu rupee) vừa được khởi động nhằm phục hồi sinh kế và thúc đẩy phát triển nghề cá nước ngọt tại tỉnh Eastern của Sri Lanka. Thỏa thuận hợp tác được ký ngày 29/5 tại Đại sứ quán Nhật Bản ở Colombo, với nguồn tài trợ từ Chính phủ Nhật Bản và hỗ trợ kỹ thuật từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO).
Hướng tới Kỷ niệm 30 năm thành lập Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) (12/6/1998 – 12/6/2028), trong dịp Triển lãm VIETFISH 2026 diễn ra vào tháng 8/2026 tới, nhằm tăng cường sự giao lưu, gắn kết và hợp tác giữa các DN hội viên; tạo sân chơi thể thao lành mạnh, góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết và phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, Hiệp hội VASEP sẽ tổ chức "Giải bóng đá các Doanh nghiệp Hội viên VASEP (VASEP CUP 2026)".
Vào ngày 15 tháng 5 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 130/NQ-CP về việc phê duyệt Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (CEPA) như đề nghị của Bộ Công Thương tại Tờ trình số 2713/TTr-BCT ngày 17 tháng 4 năm 2025.
Thông tư số 11/2024/TT-BCT Quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định thương mại tự do giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Nhà nước Israel
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn