ĐBSCL là trung tâm kinh tế thủy sản của cả nước. Trong những năm vừa qua, nhờ đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công nghệ nên nuôi cá tra đã trở thành ngành kinh tế chủ lực của vùng. Không chỉ mang về nguồn ngoại tệ lớn, nuôi cá tra còn có vai trò rất quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho người dân. Song đây cũng là ngành liên tục phải đối mặt với các khó khăn, thách thức từ thị trường đòi hỏi phải liên tục cải thiện chất lượng con giống, cắt giảm chi phí nuôi, chế biến, đổi mới sản phẩm…
|
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, thị trường XK bị ảnh hưởng, giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL trong nửa đầu năm nay thấp, dao động quanh mức 18.000 – 18.500 đồng/kg. Với mức giá này, cả người nuôi và các nhà sản xuất, chế biến đều thua lỗ, treo ao. Điều này khiến nhu cầu cắt giảm chi phí tại các ao nuôi cá tra càng trở nên cấp bách. Khảo sát thực tế cho thấy, tỷ lệ hao hụt trong các ao nuôi cá tra hiện nay còn khá cao có khi lên đến 30 - 35%, cá biệt có những ao nuôi cá tra có tỷ lệ hao hụt lên đến 40 - 50 % do thả cá với mật độ quá cao (trên 100 con/m2). Không chỉ có thế, chi phí nuôi cũng tăng cao, trước đây do chất lượng cá giống khá tốt, thời gian nuôi chỉ mất 5 - 6 tháng là đã có cá đạt kích cỡ đúng tiêu chuẩn xuất khẩu (khoảng 0,8 - 0,9 kg/con), hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) đạt khoảng 1,5 - 1,6. Nhưng hiện nay, khi chất lượng cá tra giống đang suy giảm, để đạt được kích cỡ cá trên, người nuôi phải mất 7 - 8 tháng, FCR lên đến 1,7 - 1,8. Do đó, chi phí thức ăn trong quá trình nuôi đối với mỗi ha cũng tăng thêm khoảng 500 - 600 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc giá thành mỗi kg cá cũng tăng tương ứng thêm 1.500 - 2.000 đồng/kg. |
Ông Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC |
Theo đánh giá, sự thành công trong nuôi trồng thủy sản phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Trong đó, quan trọng nhất là quản lý hiệu quả các chi phí trong quá trình sản xuất, đặc biệt là chi phí thức ăn (chiếm trên 78% trong giá thành). Việc quản lý cho ăn không hiệu quả như cho cá ăn dư thừa không những làm lãng phí thức ăn, tăng chi phí sản xuất mà còn gây ô nhiễm môi trường nước trong ao nuôi.
Trong khi cho cá ăn không đủ sẽ làm cho cá chậm lớn và tỉ lệ chết cao. Đây cũng chính là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thất bại trong nuôi trồng thủy sản. Do vậy rất cần nghiên cứu các khía cạnh kỹ thuật, quản lý xác lập và xây dựng các giải pháp công nghệ giúp giảm giá thành, nhờ đó người nuôi có thể duy trì và phát triển mô hình nuôi cá tra bền vững ở vùng ĐBSCL
Từ năm 2013 - 2017, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC - thuộc BK Holding - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã cùng WWF-VN, WWF-Áo và VASEP thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững tại Việt Nam - SUPA” do Liên minh châu Âu tài trợ nhằm nâng cao giá trị, cắt giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững cá tra Việt Nam. Một trong những hoạt động rất hiệu quả là dự án đã phối hợp cùng Khoa Thủy sản - Trường Đại học Cần Thơ khảo sát, nghiên cứu, thử nghiệm các biện pháp cắt giảm chi phí giá thành trong khâu nuôi. Hàng loạt biện pháp với chi phí thấp đã được áp dụng như:
- Nuôi với mật độ phù hợp: 40 con/m2
- Chế độ thức ăn FCR: 1,44 - 1,48
- Bổ sung ezym phytase vào trong thức ăn để tăng cường độ tiêu hóa
- Thường xuyên kiểm soát chất lượng nguồn nước cấp, tạo độ thoáng cho bề mặt nuôi để tăng cường cung cấp ôxy bằng cách: tạo dòng chảy liên tục, phun nước…
- Kiểm soát dịch bệnh
|
Mục |
Trước khi áp dụng |
Sau khi áp dụng |
|
FCR |
1,55 – 1,75 |
1,44 - 1,48 |
|
Tỉ lệ sống |
69 – 82% |
83 – 92% |
|
Chi phí sản xuất (đ/kg) |
20.700 – 21.600 |
18.620 – 19.890 |
|
Chất lượng môi trường |
|
|
|
pH |
7,7 -7,9 |
7,6 – 8,6 |
|
Oxy (mg/l) |
1,2 - 1,8 |
1,7 – 2,9 |
|
TAN (mg/l) |
0,033-4,602 |
0,33 – 3,1 |
|
H2S (mg/l) |
0,019 – 0,035 |
0,01 – 0,02 |
Kết quả là chi phí giá thành nuôi cá tra đã giảm đáng kể. Theo đó, việc áp dụng các biện pháp tổng hợp về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn đã giúp các doanh nghiệp nuôi cá tra vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường, phát triển bền vững và tăng tính cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC
(vasep.com.vn) Công ty nuôi cá tuyết Ode của Na Uy đang đẩy mạnh phân phối cá tuyết nuôi tại thị trường nội địa, đánh dấu bước phát triển mới của ngành cá tuyết nuôi thương mại. Từ tháng 9/2026, các sản phẩm cá tuyết tươi, chưa từng cấp đông của Ode được đưa vào hơn 200 cửa hàng bán lẻ tại Na Uy.
(vasep.com.vn) Trung Quốc đang định hướng phát triển ngành thủy sản theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và trình độ công nghệ, thay vì chỉ tập trung gia tăng sản lượng. Kế hoạch phát triển thủy sản giai đoạn 2026–2030 đặt mục tiêu tăng đáng kể nguồn cung thủy sản chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy hiện đại hóa nuôi trồng và nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá.
(vasep.com.vn) Nhằm thúc đẩy chiến lược quốc tế hóa và mở rộng sang khu vực Đông Nam Á, Anjoy Foods dự kiến công ty con Hong Kong Anjoy sẽ ký thỏa thuận với đối tác để cùng thành lập một pháp nhân có mục đích đặc biệt (SPV) tại Hong Kong. Nối tiếp bước này, hai bên sẽ lần lượt thành lập hai công ty con chuyên về sản xuất và thương mại tại Indonesia.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 22/9 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm nhưng sức tiêu thụ chưa theo kịp, trong khi Ecuador tiếp tục mở rộng nguồn cung và cạnh tranh tôm toàn cầu. Nga đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc và các thị trường châu Á, còn Mỹ và EU tiếp tục tăng cường các yêu cầu về truy xuất, quản lý nghề cá và chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, xu hướng chế biến sâu, sản phẩm tiện lợi và thủy sản giá trị gia tăng tiếp tục mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam.
(vasep.com.vn) Hoạt động xuất khẩu cá rô phi tại Thái Lan đang được chú ý trở lại trong bối cảnh cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội tiếp tục rà soát việc quản lý cá rô phi cằm đen (blackchin tilapia), loài ngoại lai đang gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và hoạt động nuôi thủy sản tại nước này.
(vasep.com.vn) Thủy sản Nga đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn tại thị trường Trung Quốc, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Nga đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF), ông Alexey Maslov, Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva, cho rằng cần nhấn mạnh rõ nguồn gốc Nga của thủy sản khi tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Sản lượng sò điệp tại Hokkaido, vùng sản xuất lớn nhất Nhật Bản, được dự báo giảm xuống 298.200 tấn trong niên vụ hiện tại, thấp hơn 15% so với năm trước và lần đầu xuống dưới 300.000 tấn trong 9 năm.
(vasep.com.vn) Người nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh, Ấn Độ, cảnh báo sẽ tạm ngừng nuôi trong ba tháng, từ tháng 4–6/2027, nếu chính quyền không có biện pháp xử lý tình trạng chi phí sản xuất tăng trong khi giá tôm giảm mạnh.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng trong tháng 8/2026, đưa kim ngạch 8 tháng đầu năm lên 1,5 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 205 triệu USD, tăng 6%. Tuy nhiên, diễn biến giữa các thị trường ngày càng phân hóa khi Trung Quốc và Brazil tăng trưởng tích cực, trong khi Mỹ tiếp tục giảm mạnh.
(vasep.com.vn) Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (National Fisheries Institute – NFI) chính thức đổi tên thành National Seafood Association (NSA), đồng thời ra mắt bộ nhận diện thương hiệu mới với logo và khẩu hiệu “Science, Education & Advocacy Since 1945” (Khoa học, Giáo dục và Vận động chính sách từ năm 1945).
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn