ĐBSCL là trung tâm kinh tế thủy sản của cả nước. Trong những năm vừa qua, nhờ đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công nghệ nên nuôi cá tra đã trở thành ngành kinh tế chủ lực của vùng. Không chỉ mang về nguồn ngoại tệ lớn, nuôi cá tra còn có vai trò rất quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho người dân. Song đây cũng là ngành liên tục phải đối mặt với các khó khăn, thách thức từ thị trường đòi hỏi phải liên tục cải thiện chất lượng con giống, cắt giảm chi phí nuôi, chế biến, đổi mới sản phẩm…
|
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, thị trường XK bị ảnh hưởng, giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL trong nửa đầu năm nay thấp, dao động quanh mức 18.000 – 18.500 đồng/kg. Với mức giá này, cả người nuôi và các nhà sản xuất, chế biến đều thua lỗ, treo ao. Điều này khiến nhu cầu cắt giảm chi phí tại các ao nuôi cá tra càng trở nên cấp bách. Khảo sát thực tế cho thấy, tỷ lệ hao hụt trong các ao nuôi cá tra hiện nay còn khá cao có khi lên đến 30 - 35%, cá biệt có những ao nuôi cá tra có tỷ lệ hao hụt lên đến 40 - 50 % do thả cá với mật độ quá cao (trên 100 con/m2). Không chỉ có thế, chi phí nuôi cũng tăng cao, trước đây do chất lượng cá giống khá tốt, thời gian nuôi chỉ mất 5 - 6 tháng là đã có cá đạt kích cỡ đúng tiêu chuẩn xuất khẩu (khoảng 0,8 - 0,9 kg/con), hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) đạt khoảng 1,5 - 1,6. Nhưng hiện nay, khi chất lượng cá tra giống đang suy giảm, để đạt được kích cỡ cá trên, người nuôi phải mất 7 - 8 tháng, FCR lên đến 1,7 - 1,8. Do đó, chi phí thức ăn trong quá trình nuôi đối với mỗi ha cũng tăng thêm khoảng 500 - 600 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc giá thành mỗi kg cá cũng tăng tương ứng thêm 1.500 - 2.000 đồng/kg. |
Ông Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC |
Theo đánh giá, sự thành công trong nuôi trồng thủy sản phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Trong đó, quan trọng nhất là quản lý hiệu quả các chi phí trong quá trình sản xuất, đặc biệt là chi phí thức ăn (chiếm trên 78% trong giá thành). Việc quản lý cho ăn không hiệu quả như cho cá ăn dư thừa không những làm lãng phí thức ăn, tăng chi phí sản xuất mà còn gây ô nhiễm môi trường nước trong ao nuôi.
Trong khi cho cá ăn không đủ sẽ làm cho cá chậm lớn và tỉ lệ chết cao. Đây cũng chính là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thất bại trong nuôi trồng thủy sản. Do vậy rất cần nghiên cứu các khía cạnh kỹ thuật, quản lý xác lập và xây dựng các giải pháp công nghệ giúp giảm giá thành, nhờ đó người nuôi có thể duy trì và phát triển mô hình nuôi cá tra bền vững ở vùng ĐBSCL
Từ năm 2013 - 2017, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC - thuộc BK Holding - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã cùng WWF-VN, WWF-Áo và VASEP thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững tại Việt Nam - SUPA” do Liên minh châu Âu tài trợ nhằm nâng cao giá trị, cắt giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững cá tra Việt Nam. Một trong những hoạt động rất hiệu quả là dự án đã phối hợp cùng Khoa Thủy sản - Trường Đại học Cần Thơ khảo sát, nghiên cứu, thử nghiệm các biện pháp cắt giảm chi phí giá thành trong khâu nuôi. Hàng loạt biện pháp với chi phí thấp đã được áp dụng như:
- Nuôi với mật độ phù hợp: 40 con/m2
- Chế độ thức ăn FCR: 1,44 - 1,48
- Bổ sung ezym phytase vào trong thức ăn để tăng cường độ tiêu hóa
- Thường xuyên kiểm soát chất lượng nguồn nước cấp, tạo độ thoáng cho bề mặt nuôi để tăng cường cung cấp ôxy bằng cách: tạo dòng chảy liên tục, phun nước…
- Kiểm soát dịch bệnh
|
Mục |
Trước khi áp dụng |
Sau khi áp dụng |
|
FCR |
1,55 – 1,75 |
1,44 - 1,48 |
|
Tỉ lệ sống |
69 – 82% |
83 – 92% |
|
Chi phí sản xuất (đ/kg) |
20.700 – 21.600 |
18.620 – 19.890 |
|
Chất lượng môi trường |
|
|
|
pH |
7,7 -7,9 |
7,6 – 8,6 |
|
Oxy (mg/l) |
1,2 - 1,8 |
1,7 – 2,9 |
|
TAN (mg/l) |
0,033-4,602 |
0,33 – 3,1 |
|
H2S (mg/l) |
0,019 – 0,035 |
0,01 – 0,02 |
Kết quả là chi phí giá thành nuôi cá tra đã giảm đáng kể. Theo đó, việc áp dụng các biện pháp tổng hợp về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn đã giúp các doanh nghiệp nuôi cá tra vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường, phát triển bền vững và tăng tính cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC
(vasep.com.vn) Iceland đang chuẩn bị cho cuộc trưng cầu dân ý ngày 29/8 về việc có nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hay không. Dù cuộc bỏ phiếu chưa quyết định việc gia nhập EU, kết quả có thể mở đường cho các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm và sau đó phải được đưa ra một cuộc trưng cầu dân ý khác.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu nghêu của Việt Nam đang có diễn biến tích cực trong năm 2026. Sau giai đoạn chững lại vào tháng 3 - 4, kim ngạch tăng mạnh trở lại từ tháng 5. Lũy kế 7 tháng đầu năm, xuất khẩu nghêu đạt gần 83 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy sức mua tại các thị trường lớn đang cải thiện khá rõ.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 29/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%, trong khi Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador. Tại Mỹ, giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục xuống mức thấp mới, còn giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok đi lên. Bên cạnh đó, sản lượng cá hồi tự nhiên tại Nhật Bản và Nga giảm mạnh, trong khi Trung Quốc và Australia tiếp tục mở rộng đầu tư vào nuôi thủy sản công nghệ cao và tôm nuôi.
(vasep.com.vn) Bộ trưởng Thủy sản và Đại dương Na Uy cho biết nước này đang triển khai một lộ trình mới, tập hợp các hoạt động nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của thủy sản trong phát triển bền vững, hệ thống thực phẩm và an ninh lương thực.
(vasep.com.vn) Hiện tượng El Niño đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành nuôi trồng thủy sản Thái Lan, gây sức ép lên hiệu quả sản xuất, nguồn nguyên liệu thức ăn và chi phí nuôi. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng thích ứng với biến động khí hậu đang trở thành yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh của ngành.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế quản lý các chất được xác định là “Generally Recognized as Safe” (GRAS – được công nhận chung là an toàn), có thể tác động tới các nhà sản xuất, chế biến thực phẩm, trong đó có doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Ngành cá rô phi Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và có dư địa tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Năm 2025, tổng sản lượng cá rô phi đạt khoảng 420 nghìn tấn, tăng 33% so với năm 2024 và cao hơn 2,2 lần so với năm 2015. Giai đoạn 2015–2025, sản lượng tăng trưởng bình quân khoảng 8,4%/năm. Trong bối cảnh sản xuất và xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) được chú trọng nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường quốc tế và tạo nền tảng cho cá rô phi Việt Nam phát triển bền vững.
(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại TP.HCM, VIETFISH 2026 tiếp tục được nhiều tổ chức, báo chí chuyên ngành và doanh nghiệp quốc tế nhìn nhận như một điểm hẹn quan trọng của chuỗi giá trị thủy sản châu Á. Từ FAO GLOBEFISH, SeafoodSource đến các nguồn tin từ Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc, Vietfish được nhắc đến không chỉ ở quy mô kỷ lục, mà còn ở vai trò kết nối nguồn cung, công nghệ, tri thức, thị trường và các cơ hội hợp tác mới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 27/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada công bố áp thuế bổ sung 25% lên nhiều mặt hàng thủy sản Mỹ, trong khi Mỹ bắt đầu xây dựng “America First Seafood Strategy” nhằm tăng sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tại châu Á, giá chào tôm Ecuador tại Trung Quốc nhích lên, Hàn Quốc tung 20.000 tấn thủy sản dự trữ để hạ nhiệt giá trước Chuseok, còn Indonesia tiếp tục đẩy mạnh tôm, cá rô phi và rong biển cho xuất khẩu. Nguồn cung cá hồi Na Uy cũng được dự báo tăng sau khi SalMar nâng kế hoạch thu hoạch năm 2026.
(vasep.com.vn) Ủy ban Nghề cá Ghana vừa làm việc với Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) nhằm tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý ngành cá ngừ nước này. Cuộc họp diễn ra ngày 14/8/2026 tại Accra.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn