Ngành công nghiệp hải sản toàn cầu giữ một vị trí độc đáo và quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm, với giá trị thương mại vượt qua thịt bò, thịt lợn và gia cầm cộng lại, theo Rabobank. Sự thống trị này dự kiến sẽ tăng lên khi Lộ trình "Biến đổi Xanh" của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) nhấn mạnh vai trò của nuôi trồng thủy sản bền vững nhằm đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu.
Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với thách thức về minh bạch và truy xuất nguồn gốc – những công cụ quan trọng để chống lại nạn đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được quản lý (IUU), vốn chiếm khoảng 20% lượng hải sản đánh bắt tự nhiên trên toàn cầu, theo Pew.
Báo cáo mới đây của FAIRR Initiative, "Tracing Risk and Opportunity: The Critical Need for Traceability in Today’s Seafood Supply Chains" (Truy tìm rủi ro và cơ hội: Nhu cầu cấp bách về truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng hải sản hiện nay), đã nhấn mạnh vấn đề này và kêu gọi các nhà đầu tư đóng vai trò tích cực hơn. Các nhà đầu tư có thể thúc giục các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt hơn. Báo cáo cũng đánh giá cao các khung pháp lý hiện có như Luật Hiện đại hóa An toàn Thực phẩm (FSMA) tại Mỹ, Quy định Luật Thực phẩm Chung và Chỉ thị về Thẩm định Bền vững Doanh nghiệp tại EU, cùng Luật Phân phối Sản phẩm Thủy sản của Nhật Bản.
Chương trình này cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của các hệ thống chứng nhận trong việc thúc đẩy tính minh bạch và bền vững. Để đạt được sự đồng bộ toàn cầu trên toàn chuỗi cung ứng hải sản, cần có một khung thống nhất như Đối thoại Toàn cầu về Truy xuất Nguồn gốc Hải sản (GDST), cung cấp hướng dẫn tiêu chuẩn hóa cho việc thu thập, chuyển giao và quản lý dữ liệu theo cách tương thích.
Tại MarinTrust, một chương trình chuyên thúc đẩy các phương pháp tốt nhất trong việc cung ứng, truy xuất nguồn gốc và sản xuất nguyên liệu biển có trách nhiệm như bột cá và dầu cá, phiên bản Tiêu chuẩn Nhà máy số 3 của chúng tôi phù hợp chặt chẽ với các yêu cầu của GDST. Điều này đảm bảo nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trên toàn chuỗi cung ứng hải sản.
Hiện nay, hơn một phần ba nguyên liệu biển được làm từ phụ phẩm cá, việc theo dõi nguồn gốc của những nguyên liệu này là rất quan trọng. Với 80 loài cá đánh bắt tự nhiên từ 180 nguồn hiện được sử dụng làm phụ phẩm theo tiêu chuẩn của MarinTrust, vẫn còn nhiều cơ hội để khai thác phụ phẩm, đặc biệt từ các loài nuôi trồng thủy sản. Theo mô hình bên thứ ba của MarinTrust, các tổ chức chứng nhận đang tiếp cận hơn 300 loại phụ phẩm từ hơn 100 nhà máy trên toàn cầu, với các loài phổ biến nhất là cá ngừ, cá thu, cá trích, cá haddock, cá saithe và cá tuyết.
Cũng như các ngành khác, ngành nguyên liệu biển đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì dữ liệu chính xác và toàn diện xuyên suốt chuỗi cung ứng, bao gồm thông tin về loài được sử dụng, nguồn gốc của chúng và các bên tham gia vào quá trình cung cấp.
Khi sản phẩm trải qua nhiều giai đoạn chế biến, thông tin quan trọng này có thể bị bỏ sót hoặc mất đi, gây khó khăn cho việc đảm bảo cung ứng và sản xuất có trách nhiệm. Để khắc phục, các nhà máy sản xuất nguyên liệu biển phải tuân thủ các quy trình thu thập dữ liệu và truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt, bao gồm việc lưu trữ hồ sơ nhà cung cấp, giám sát việc tuân thủ và thực hiện thẩm định.
Hợp tác trong chuỗi cung ứng là yếu tố thiết yếu để ngăn chặn lỗ hổng trong truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình, thông qua các quan hệ đối tác nhằm thống nhất tiêu chuẩn và thực hành.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn