Ngành công nghiệp hải sản toàn cầu giữ một vị trí độc đáo và quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm, với giá trị thương mại vượt qua thịt bò, thịt lợn và gia cầm cộng lại, theo Rabobank. Sự thống trị này dự kiến sẽ tăng lên khi Lộ trình "Biến đổi Xanh" của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) nhấn mạnh vai trò của nuôi trồng thủy sản bền vững nhằm đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu.
Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với thách thức về minh bạch và truy xuất nguồn gốc – những công cụ quan trọng để chống lại nạn đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được quản lý (IUU), vốn chiếm khoảng 20% lượng hải sản đánh bắt tự nhiên trên toàn cầu, theo Pew.
Báo cáo mới đây của FAIRR Initiative, "Tracing Risk and Opportunity: The Critical Need for Traceability in Today’s Seafood Supply Chains" (Truy tìm rủi ro và cơ hội: Nhu cầu cấp bách về truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng hải sản hiện nay), đã nhấn mạnh vấn đề này và kêu gọi các nhà đầu tư đóng vai trò tích cực hơn. Các nhà đầu tư có thể thúc giục các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt hơn. Báo cáo cũng đánh giá cao các khung pháp lý hiện có như Luật Hiện đại hóa An toàn Thực phẩm (FSMA) tại Mỹ, Quy định Luật Thực phẩm Chung và Chỉ thị về Thẩm định Bền vững Doanh nghiệp tại EU, cùng Luật Phân phối Sản phẩm Thủy sản của Nhật Bản.
Chương trình này cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của các hệ thống chứng nhận trong việc thúc đẩy tính minh bạch và bền vững. Để đạt được sự đồng bộ toàn cầu trên toàn chuỗi cung ứng hải sản, cần có một khung thống nhất như Đối thoại Toàn cầu về Truy xuất Nguồn gốc Hải sản (GDST), cung cấp hướng dẫn tiêu chuẩn hóa cho việc thu thập, chuyển giao và quản lý dữ liệu theo cách tương thích.
Tại MarinTrust, một chương trình chuyên thúc đẩy các phương pháp tốt nhất trong việc cung ứng, truy xuất nguồn gốc và sản xuất nguyên liệu biển có trách nhiệm như bột cá và dầu cá, phiên bản Tiêu chuẩn Nhà máy số 3 của chúng tôi phù hợp chặt chẽ với các yêu cầu của GDST. Điều này đảm bảo nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trên toàn chuỗi cung ứng hải sản.
Hiện nay, hơn một phần ba nguyên liệu biển được làm từ phụ phẩm cá, việc theo dõi nguồn gốc của những nguyên liệu này là rất quan trọng. Với 80 loài cá đánh bắt tự nhiên từ 180 nguồn hiện được sử dụng làm phụ phẩm theo tiêu chuẩn của MarinTrust, vẫn còn nhiều cơ hội để khai thác phụ phẩm, đặc biệt từ các loài nuôi trồng thủy sản. Theo mô hình bên thứ ba của MarinTrust, các tổ chức chứng nhận đang tiếp cận hơn 300 loại phụ phẩm từ hơn 100 nhà máy trên toàn cầu, với các loài phổ biến nhất là cá ngừ, cá thu, cá trích, cá haddock, cá saithe và cá tuyết.
Cũng như các ngành khác, ngành nguyên liệu biển đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì dữ liệu chính xác và toàn diện xuyên suốt chuỗi cung ứng, bao gồm thông tin về loài được sử dụng, nguồn gốc của chúng và các bên tham gia vào quá trình cung cấp.
Khi sản phẩm trải qua nhiều giai đoạn chế biến, thông tin quan trọng này có thể bị bỏ sót hoặc mất đi, gây khó khăn cho việc đảm bảo cung ứng và sản xuất có trách nhiệm. Để khắc phục, các nhà máy sản xuất nguyên liệu biển phải tuân thủ các quy trình thu thập dữ liệu và truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt, bao gồm việc lưu trữ hồ sơ nhà cung cấp, giám sát việc tuân thủ và thực hiện thẩm định.
Hợp tác trong chuỗi cung ứng là yếu tố thiết yếu để ngăn chặn lỗ hổng trong truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình, thông qua các quan hệ đối tác nhằm thống nhất tiêu chuẩn và thực hành.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%. Mốc trên 1 tỷ USD trong tháng 7 tiếp tục củng cố triển vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỷ USD. Tuy nhiên, số liệu tháng 7 cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua: mức tăng chung chỉ còn 4,8%; cá tra giảm 6,1%; cá ngừ gần như không tăng; EU, Hàn Quốc và Trung Đông cùng giảm hai con số.
(vasep.com.vn) Theo số liệu của Shrimp Insights, nhập khẩu tôm của EU tiếp tục giảm trong tháng 5/2026, phản ánh sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng mạnh bất thường của năm trước. Theo dữ liệu thương mại, EU nhập khẩu 29.728 tấn tôm trong tháng 5, giảm 27% so với cùng kỳ năm 2025; giá trị nhập khẩu cũng giảm tương ứng xuống 181 triệu euro.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đang mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu thủy sản của Tanzania nhằm tăng sản lượng rong biển và hải sâm, củng cố chuỗi giá trị và hỗ trợ sinh kế bền vững, trong bối cảnh nước này đẩy mạnh phát triển kinh tế biển xanh.
(vasep.com.vn) Hội đồng Tư vấn Biển Bắc (NSAC) vừa kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đánh giá lại quy định về khu vực bảo vệ cá tuyết tại Kattegat (Kattegat Cod Box), cho rằng các biện pháp quản lý hiện nay cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực trạng nguồn lợi và hoạt động khai thác.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.
(vasep.com.vn) Ngày 29/7/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 407/TB-VPCP về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Phiên họp lần thứ 35 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung cao độ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc; khẩn trương khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống khai thác IUU.
Theo Chủ tịch VASEP, chi phí sản xuất cao, thiếu nguyên liệu cạnh tranh, rào cản thương mại gia tăng và khan hiếm lao động đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Nuôi trồng thủy sản tại bang Espírito Santo (Brazil) đang ghi nhận đà tăng trưởng tích cực trong những năm gần đây, trong đó cá rô phi giữ vai trò chủ lực. Tuy nhiên, mức tiêu thụ cá của người dân vẫn thấp hơn khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trước thực tế này, các chương trình đào tạo kết hợp ẩm thực đang được triển khai nhằm khuyến khích tiêu dùng và gia tăng giá trị cho sản phẩm cá rô phi.
(vasep.com.vn) Fiji đã chuyển từ phương thức tuần tra, kiểm soát truyền thống sang cách tiếp cận giám sát dựa trên thông tin tình báo nhằm xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
(vasep.com.vn) Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA) cho biết đang theo dõi sát các biện pháp hạn chế mà Trung Quốc áp dụng đối với một số doanh nghiệp xuất khẩu tôm Ecuador, đồng thời ủng hộ việc thành lập nhóm công tác kỹ thuật chính thức với cơ quan chức năng Trung Quốc để tìm giải pháp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
