Trung Quốc thắt chặt quy định phát triển bền vững với đội tàu

Ước tính có ít nhất 2.900 tàu đánh bắt ngoài khơi của nước này đang hoạt động bên ngoài biên giới hàng hải của Trung Quốc. Kể từ năm 2003, số lượng tàu đã tăng thêm ít nhất 1.000 chiếc giúp tăng gấp đôi sản lượng đánh bắt của nước này.

Những thay đổi về quy định bao gồm việc sửa đổi các quy định quản lý khai thác ngoài khơi, các biện pháp quản lý mới đối với nghề đánh bắt mực ngoài khơi và quy định mới về việc chuyển tải ngoài khơi đã được Trung Quốc ban hành vào đầu năm nay; cũng như việc sửa đổi các biện pháp quản lý Hệ thống giám sát tàu biển (VMS) đã được ban hành vào năm 2019. Tất cả các quy định này đã có hiệu lực từ tháng 01/2020 – 01/2021. Điều đã khiến các hoạt động khai thác bất hợp pháp có ít không gian hơn, các thay đổi hướng tới việc tăng cường sự minh bạch và thúc đẩy các hoạt động bền vững.

Theo báo cáo của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO), sản lượng đánh bắt thủy sản tự nhiên của Trung Quốc chiếm khoảng 15% sản lượng của cả thế giới. Trung Quốc trước đây đã cho thấy ý định thúc đẩy các hoạt động đánh bắt thủy sản bền vững. Vào năm 2017, nước này đã cam kết giới hạn đội tàu đánh bắt xa bờ của mình ở mức 3.000 tàu vào năm 2020 và đưa ra các dự định trong kế hoạch 5 năm lần thứ 13 về việc phát triển nghề cá xa bờ. Tuy nhiên, cho tới nay nước này có rất ít hành động cụ thể.

Những quy định mới của Trung Quốc

Những thay đổi trong quy định quản lý nghề cá xa bờ, có hiệu lực từ ngày 01/4/2020, bao gồm các hình phạt nghiêm khắc hơn với những người vi phạm các quy định này, giám sát các đội tàu, quy trình quản lý cảng biển mới, các yêu cầu chứng nhận chặt chẽ hơn, và làm rõ các hình phạt, trách nhiệm và các biện pháp thực thi. Luật bảo vệ động vật hoang dã của Trung Quốc cũng đã đưa vào danh sách các hành động vi phạm trên biển có thể bị trừng phạt.

Quy định sửa đổi chuyển trọng tâm từ việc sử dụng tài nguyên “hợp lý” sang “bền vững” từ đầu. Các lệnh cấm đối với hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), một thuật ngữ không được đề cập đến trong quy định trước đây, hiện đã được nêu rõ trong 4 điều khoản riêng biệt, và đề việc tăng tần suất bảo vệ và phát triển bền vững nghề cá lên gấp đôi.

Hiệp định các biện pháp của các quốc gia có cảng (PSMA) năm 2016 là hiệp định ràng buộc quốc tế đầu tiên nhằm chống hoạt động đánh bắt IUU. Ý tưởng là ngăn chặn các tàu tham gia vào hoạt động đánh bắt IUU cập cảng để dỡ hàng bằng cách từ chối cho các tàu này cập cảng tại các cảng trên thế giới. Trong khi Trung Quốc cam kết tham gia vào PSMA vào năm 2017, nhưng nước này vẫn chưa thực hiện. Tuy nhiên, các quy định cập nhật về nghề cá xa bờ dường như đã mở đường cho việc thực hiện hiệp định này.

Trong một điều khoản mới được bổ sung, các tàu nằm trong danh sách IUU do các tổ chức nghề cá quốc tế xác lập bị cấm cập cảng của Trung Quốc trừ những trường hợp đặc biệt. Các quy định mới này đã đặt ra trách nhiệm điều tra và xử lý các tàu xâm nhập trái phép hoặc trong các trường hợp đặc biệt cho các cơ quan chính quyền của Trung Quốc, điều này phù hợp với luật pháp Trung Quốc và các hiệp ước quốc tế mà Trung Quốc đã tham gia.

Trước đây các tàu hay các công ty nằm trong danh sách đen vi phạm đánh bắt IUU có thể nộp tiền phạt để quay trở lại đánh bắt/hoạt động, nhưng giờ đây thuyền trưởng sẽ bị tước bằng thuyền trưởng trong 5 năm và người quản lý công ty sẽ bị tước vai trò quản lý trong 3 năm.

Quy định mới này cũng giải quyết vấn đề các tàu vi phạm khi “trời tối” bằng cách tắt thiết bị phát tín hiệu để không thể xác định vị trí của tàu. Báo cáo vị trí của tàu mỗi giờ hiện là một quy định pháp lý. Điều này giúp các cơ quan chính quyền có thể điều tra các hoạt động đáng ngờ của tàu….

Tuy nhiên theo tổ chức Hòa bình xanh Đông Á, những biện pháp mạnh mẽ này khiến quy định trở thành một con hổ có hàm răng sắc nhọn, nhưng nó vẫn phụ thuộc vào việc nó có thể được thực thi một cách hiệu quả hay không.