Sau một năm khó khăn đối với các nhà sản xuất surimi, khi giá toàn cầu giảm một nửa so với mức đỉnh năm 2022, triển vọng cho năm 2024 thậm chí còn tồi tệ hơn.
Tại Diễn đàn Cá đáy gần đây ở Athens, Hy Lạp, Pascal Guenneugues, Chủ tịch Future Seafood -- Tập đoàn công nghệ và thương mại surimi trên toàn cầu -- đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm cho tương lai gần của ngành này.
"Tôi đã xem các báo cáo mới nhất về mức tiêu thụ hải sản ở Mỹ và Châu Âu, và thấy vẫn tiếp tục giảm. Nhưng tôi không thấy thị trường truyền thống cho sản phẩm surimi cá minh thái Alaska phát triển nên chỉ có một cách duy nhất là họ XK sản phẩm; họ sẽ phải chiếm lấy thị phần cá nhiệt đới. Đó là cách duy nhất.”
Theo số liệu dự báo do diễn đàn cung cấp, nguồn cung cá minh thái Alaska toàn cầu trong năm 2024 dự kiến sẽ tăng khoảng 3%, do sản lượng từ Nga dự kiến tăng 100.000 tấn.
Sản xuất surimi ở Nga dự kiến sẽ tiếp tục tăng vì sau khi có đề xuất cấm các sản phẩm của Nga khỏi hạn ngạch thuế quan tự trị miễn thuế của EU vào năm tới thì nguồn nguyên liệu từ block đông lạnh đơn lẻ của Nga sẽ chuyển sang surimi . Dự kiến sản lượng surimi của Nga là 70.000 tấn-80.000 tấn vào năm 2024.
Các nhà sản xuất surimi cá nhiệt đới như itoyori ở các nước Đông Nam Á như Việt Nam và Thái Lan có thể sẽ khó khăn hơn (nguy cơ đóng cửa hoặc hợp nhất) khi phải đổi mặt với tình trạng khối lượng surimi cá minh thái nhiều hơn trên thị trường toàn cầu vốn đang suy yếu. Có thể trong vài năm tới, surimi cá minh thái sẽ chiếm thị phần cá nhiệt đới -- trừ khi có sự phục hồi về nhu cầu tiêu thụ, điều này chỉ có thể xảy ra nếu có thêm thị trường mới.
Trong khi các nhà chế biến surimi cá minh thái sở hữu hạn ngạch của họ thì các nhà máy sản xuất surimi nhiệt đới lại phải chịu chi phí nguyên liệu thô tương đương khoảng 70% giá thành.
Đối với các nhà sản xuất châu Á, không thể chịu lỗ khi giá bán xuống thấp hơn giá thành, họ dự trữ sản phẩm. Điều này cũng có thể sẽ có tác động dây chuyền đối với khối lượng đánh bắt itoyori, vì thị trường surimi trên là điểm đến duy nhất của sản phẩm này. Guenneugues tin rằng nỗ lực đánh bắt các loài surimi nhiệt đới đã giảm trong năm nay và có thể sẽ còn giảm hơn nữa.
Ông đưa ra mức giá hiện tại của itoyori surimi cao cấp sang Nhật Bản ở mức 2,7-2,8 USD/kg, giảm từ mức 3,8-4 USD một năm trước, và cá minh thái thậm chí còn giảm xuống còn khoảng 2,5 USD/kg.
Tất cả đều quay trở lại thời điểm mà cả giá cá minh thái và giá surimi nhiệt đới đều cạnh tranh trực tiếp, và Guenneugues tin rằng nhiều nhà sản xuất surimi cá minh thái cũng đang phải vật lộn với mức giá thấp cần thiết để giành lại thị phần ở châu Á.
Thị trường bị thu hẹp
Sản lượng surimi nhiệt đới châu Á dự kiến giảm 8% trong năm nay, phần lớn xuất phát từ mức giảm mạnh 28% tại Việt Nam.
Tổng lượng xuất khẩu từ Việt Nam có thể giảm khoảng 50.000 tấn đến 60.000 tấn trong năm nay. Xuất khẩu sang 5 thị trường chính: Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản và Malaysia đều giảm và xu hướng giảm ngày càng gia tăng đối với tất cả các thị trường.
Mức giảm của Việt Nam tương đương mức tăng sản lượng surimi của Mỹ và Nga: cả hai nước đều tăng 30.000 tấn so với năm 2022, lên lần lượt là 192.000 tấn và 54.000 tấn.
Sản lượng surimi của Thái Lan cũng đang giảm, giảm khoảng 9.000 tấn trong 6 tháng đầu năm nay. Tiếp đến là Ấn Độ, ngược lại với Việt Nam và Thái Lan, sản lượng surimi tăng vào năm 2022 và ổn định vào năm 2023. Giá nguyên liệu ở Ấn Độ giảm đáng kể, khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước, bắt đầu từ quý cuối năm 2022. Như vậy, họ có thể duy trì thị phần và tăng trưởng so với Việt Nam”.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất mà các nhà sản xuất phải đối mặt không phải là tình trạng dư cung mà là nhu cầu sụt giảm.
Giá surimi cá minh thái cao cấp đã tăng 50% từ năm 2021 đến đầu năm 2023, trong khi các nhà sản xuất surimi cá nhiệt đới nhận thấy mức tăng 30% do nhu cầu cao và nguồn cung khan hiếm. Nhưng giá surimi tăng vọt đã buộc Nhật Bản và các nhà sản xuất khác phải tăng giá, nhưng khi tăng giá, họ giảm kích thước bao bì và giảm tỷ lệ surimi trong thành phẩm.
Điều này có nghĩa là trong suốt năm 2023, trong khi doanh số bán surimi về mặt giá trị tại các thị trường lớn như Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản phần lớn không thay đổi, thì khối lượng tiêu thụ trong 6 tháng đầu năm ở Mỹ lại giảm 10%, sang EU giảm 12%và Nhật Bản giảm13%.
Ngay cả ở các thị trường tiêu thụ surimi nhiệt đới thường phát triển mạnh ở châu Á, khối lượng xuất khẩu sang Hàn Quốc cũng giảm 5%, Thái Lan và Malaysia giảm 10%, và sang Trung Quốc giảm 20%- mặc dù các thị trường Đông Nam Á mới nổi như Campuchia, Lào và Myanmar đã có một số cải thiện. .
Vì vậy, năm 2023, khối lượng nhập khẩu surimi đang giảm ở hầu hết các thị trường sau khi bùng nổ vào năm 2022. Cũng như ở nhiều thị trường thủy sản, không ai nhận ra giá cả đã tác động đến thị trường như thế nào.
Hơn nữa, các nhà bán lẻ ở EU và Mỹ cũng đang tìm cách giành thêm thị phần bằng cách theo đuổi các sản phẩm rẻ hơn, chất lượng thấp hơn, làm giảm thêm nhu cầu của người tiêu dùng, .
Tôi không thấy thị trường có sự cải thiện nhanh chóng. Xu hướng thị trường sẽ tiếp tục trì trệ trong vài năm nữa cho đến khi chúng tôi tìm được sự cân bằng mới và hy vọng giá surimi thấp hơn sẽ thu hút nhiều người tiêu dùng quay lại với sản phẩm hơn.
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn