Từ khi hình thành cho đến nay, mô hình này liên tục phát triển, tăng mạnh cả về diện tích thả nuôi, năng suất và sản lượng thu hoạch, đóng góp không nhỏ vào thành công chung của ngành nuôi tôm nước lợ của khu vực.
Theo thạc sĩ Nguyễn Công Thành, Trung tâm Tập huấn và Chuyển giao công nghệ nông nghiệp vùng ĐBSCL - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mô hình canh tác tôm – lúa (nuôi tôm vào mùa khô và trồng lúa vào mùa mưa) hình thành từ những năm 80 của thế kỷ trước, ở một số vùng ven biển ĐBSCL, trên cơ sở tận dụng điều kiện tự nhiên và nguồn lợi thủy sản. Mô hình này bắt đầu phát triển mạnh từ năm 2000 cho đến nay, khi Chính phủ có quyết định cho phép chuyển đổi những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản (NTTS).
Hiện nay, có 8/13 tỉnh, thành ĐBSCL có thả nuôi tôm sú, với tổng diện tích khoảng 598.000ha, trong đó mô hình tôm – lúa và quảng canh cải tiến luôn chiếm diện tích lớn so với các mô hình còn lại. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, xâm nhập mặn và kịch bản nước biển dâng, sẽ dẫn đến nhiều vùng đất bị nhiễm mặn, có khả năng mở rộng diện tích nuôi tôm hoặc buộc phải chuyển đổi sang nuôi tôm để thích ứng. Vì vậy, diện tích nuôi tôm nước lợ những năm tới có khả năng mở rộng lên từ 800 ngàn – 1 triệu ha, tập trung chủ yếu tại ĐBSCL. Con tôm nước lợ, đặc biệt là tôm sú (loài bản địa) luôn có giá trị thương mại cao, có thị trường ổn định và khả năng cạnh tranh lớn.
Mô hình nuôi tôm - lúa có tốc độ tăng trưởng khá nhanh tại ĐBSCL. Nếu như năm 2000, diện tích nuôi tôm - lúa của cả khu vực chỉ có 71.000ha thì mười lăm năm sau, diện tích đã tăng lên 175.000ha, chiếm 30,5% tổng diện tích nuôi tôm sú toàn vùng và sản lượng đạt 75.000 tấn. Các tỉnh có diện tích thả nuôi tôm – lúa lớn gồm: Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… Năng suất nuôi tôm – lúa bình quân đạt khoảng 300 - 500 kg/ha tôm và 4-7 tấn lúa. Chi phí sản xuất trung bình 30 – 35 triệu đồng/ha, lãi suất trung bình 35 – 50 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở NN-PTNT Kiên Giang cho biết, diện tích nuôi tôm – lúa của tỉnh tăng nhanh qua từng năm. Cụ thể, năm 2014 là 71.500ha thì đến năm 2017 đã tăng lên 89.000ha. Phần lớn diện tích nuôi tôm - lúa tập trung chủ yếu ở vùng U Minh Thượng (các huyện An Biên, An Minh, U Minh Thượng và Vĩnh Thuận), vùng này có diện tích nuôi khá cao (chiếm trên 90% tổng diện tích nuôi tôm - lúa của toàn tỉnh) và có nhiều thuận lợi về điều kiện tự nhiên đối với nghề nuôi tôm, đặc biệt là nuôi tôm - lúa.
Theo ông Tâm, trước đây nông dân trong tỉnh chỉ tập trung trồng lúa năng suất trên dưới 3 tấn/ha nhưng bây giờ đã chuyển sang mô hình lúa - tôm (chủ yếu là luân canh tôm sú - lúa), năng suất lúa đạt từ 4-5 tấn/ha, nuôi tôm 300 - 370 kg/ha, cá biệt có nơi đạt 450-500 kg/ha. Năng suất lúa khá tốt mà tỷ lệ rủi ro lại rất thấp. Cùng với đó, lợi nhuận cũng tăng gấp 2-3 lần so với độc canh cây lúa, vốn đầu tư ít, nông dân thu về hai nguồn lợi nhuận từ tôm và lúa.
|
Trong mô hình tôm – lúa, ngoài đối tượng thả nuôi chính là con tôm sú, thì nông dân còn nuôi ghép hoặc nuôi luân canh: tôm – cua, tôm sú – càng xanh... Trong đó, con tôm càng xanh đang có tốc độ phát triển khá ấn tượng, diện tích thả nuôi toàn vùng hiện đạt 36.800 ha, một số địa phương có diện tích nuôi lớn như: Bạc Liêu 17.275 ha, Cà Mau 11.382 ha, Kiên Giang 5.200 ha, Bến Tre 1.500 ha và Trà Vinh 1.112 ha... Việc thả nuôi ghép, nuôi xen canh các loài thủy sản với nhau không chỉ giúp nông dân giảm được rủi ro mà còn tăng thu nhập trên cùng diện tích. |
Tại Hội thảo "Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm" ngày 06/02/2026 do VCCI phối hợp với các hiệp hội ngành hàng nông, lâm, thủy sản và thực phẩm tổ chức, các chuyên gia đã tổng hợp và chỉ ra những thay đổi lớn trong công tác kiểm tra chuyên ngành và đăng ký sản phẩm. Dưới đây là tóm lược các điểm mới quan trọng về kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, thủ tục đăng ký bản công bố và yêu cầu kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc mà doanh nghiệp cần lưu ý.
(vasep.com.vn) Tăng trưởng mạnh của nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt bột cá, buộc ngành phải tìm kiếm các nguồn protein thay thế bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, thức ăn chăn nuôi từ côn trùng đang được đẩy mạnh, và bên cạnh ruồi lính đen (BSF) quen thuộc, một startup tại Ấn Độ đang mở ra hướng đi mới với nguyên liệu từ tằm.
(vasep.com.vn) Hàn Quốc vừa công bố lộ trình cải tổ toàn diện ngành thủy sản với mục tiêu đạt sản lượng thủy sản 4 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030, đồng thời nâng cao thu nhập cho các hộ ngư dân và mở rộng xuất khẩu hải sản. Kế hoạch được nêu trong Sáng kiến Phát triển Ngành Thủy sản và Làng chài năm 2030, do Bộ Đại dương và Thủy sản (MOF) công bố ngày 29/1/2026.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã chính thức ra lệnh kết thúc Mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2025 đối với cá cơm (Engraulis ringens) và cá cơm trắng (Anchoa nasus) tại khu vực Bắc – Trung bờ biển Peru, có hiệu lực từ 0 giờ ngày 1/2/2026. Quyết định được ban hành theo Nghị quyết Bộ trưởng số 000022-2026-PRODUCE và công bố trên công báo chính thức El Peruano.
(vasep.com.vn) Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa công bố kết quả rà soát hành chính lần thứ 19 đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ, qua đó xác định nhiều doanh nghiệp Ấn Độ phải chịu mức thuế bổ sung do bán phá giá.
(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của dự án OctoPulse cho thấy sự gia tăng đột biến của bạch tuộc thường (Octopus vulgaris) tại khu vực đông bắc Đại Tây Dương, đặc biệt là vùng tây nam nước Anh trong giai đoạn 2024–2025, có liên hệ chặt chẽ với hiện tượng biển ấm lên kéo dài và những thay đổi về hải dương học. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của thị trường hải sản châu Âu, nơi bạch tuộc là mặt hàng có giá trị cao và biến động mạnh.
(vasep.com.vn) Cargill vừa công bố toàn bộ các nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản mang thương hiệu EWOS cung cấp cho cá hồi đã đạt chứng nhận theo Tiêu chuẩn Thức ăn của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC). Cột mốc này được hoàn tất sau khi nhà máy Westfield tại Scotland chính thức được cấp chứng nhận, giúp Cargill đi trước thời hạn áp dụng các yêu cầu khắt khe hơn của ASC dự kiến có hiệu lực từ cuối năm 2025.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) cho biết, xuất khẩu thủy sản của nước này trong năm 2025 đạt 4,27 tỷ USD (3,58 tỷ EUR), tăng 16,5% so với năm 2024. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các mặt hàng chủ lực như cá cơm, cá ngừ và mực ống khổng lồ.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn