Từ khi hình thành cho đến nay, mô hình này liên tục phát triển, tăng mạnh cả về diện tích thả nuôi, năng suất và sản lượng thu hoạch, đóng góp không nhỏ vào thành công chung của ngành nuôi tôm nước lợ của khu vực.
Theo thạc sĩ Nguyễn Công Thành, Trung tâm Tập huấn và Chuyển giao công nghệ nông nghiệp vùng ĐBSCL - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mô hình canh tác tôm – lúa (nuôi tôm vào mùa khô và trồng lúa vào mùa mưa) hình thành từ những năm 80 của thế kỷ trước, ở một số vùng ven biển ĐBSCL, trên cơ sở tận dụng điều kiện tự nhiên và nguồn lợi thủy sản. Mô hình này bắt đầu phát triển mạnh từ năm 2000 cho đến nay, khi Chính phủ có quyết định cho phép chuyển đổi những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản (NTTS).
Hiện nay, có 8/13 tỉnh, thành ĐBSCL có thả nuôi tôm sú, với tổng diện tích khoảng 598.000ha, trong đó mô hình tôm – lúa và quảng canh cải tiến luôn chiếm diện tích lớn so với các mô hình còn lại. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, xâm nhập mặn và kịch bản nước biển dâng, sẽ dẫn đến nhiều vùng đất bị nhiễm mặn, có khả năng mở rộng diện tích nuôi tôm hoặc buộc phải chuyển đổi sang nuôi tôm để thích ứng. Vì vậy, diện tích nuôi tôm nước lợ những năm tới có khả năng mở rộng lên từ 800 ngàn – 1 triệu ha, tập trung chủ yếu tại ĐBSCL. Con tôm nước lợ, đặc biệt là tôm sú (loài bản địa) luôn có giá trị thương mại cao, có thị trường ổn định và khả năng cạnh tranh lớn.
Mô hình nuôi tôm - lúa có tốc độ tăng trưởng khá nhanh tại ĐBSCL. Nếu như năm 2000, diện tích nuôi tôm - lúa của cả khu vực chỉ có 71.000ha thì mười lăm năm sau, diện tích đã tăng lên 175.000ha, chiếm 30,5% tổng diện tích nuôi tôm sú toàn vùng và sản lượng đạt 75.000 tấn. Các tỉnh có diện tích thả nuôi tôm – lúa lớn gồm: Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… Năng suất nuôi tôm – lúa bình quân đạt khoảng 300 - 500 kg/ha tôm và 4-7 tấn lúa. Chi phí sản xuất trung bình 30 – 35 triệu đồng/ha, lãi suất trung bình 35 – 50 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở NN-PTNT Kiên Giang cho biết, diện tích nuôi tôm – lúa của tỉnh tăng nhanh qua từng năm. Cụ thể, năm 2014 là 71.500ha thì đến năm 2017 đã tăng lên 89.000ha. Phần lớn diện tích nuôi tôm - lúa tập trung chủ yếu ở vùng U Minh Thượng (các huyện An Biên, An Minh, U Minh Thượng và Vĩnh Thuận), vùng này có diện tích nuôi khá cao (chiếm trên 90% tổng diện tích nuôi tôm - lúa của toàn tỉnh) và có nhiều thuận lợi về điều kiện tự nhiên đối với nghề nuôi tôm, đặc biệt là nuôi tôm - lúa.
Theo ông Tâm, trước đây nông dân trong tỉnh chỉ tập trung trồng lúa năng suất trên dưới 3 tấn/ha nhưng bây giờ đã chuyển sang mô hình lúa - tôm (chủ yếu là luân canh tôm sú - lúa), năng suất lúa đạt từ 4-5 tấn/ha, nuôi tôm 300 - 370 kg/ha, cá biệt có nơi đạt 450-500 kg/ha. Năng suất lúa khá tốt mà tỷ lệ rủi ro lại rất thấp. Cùng với đó, lợi nhuận cũng tăng gấp 2-3 lần so với độc canh cây lúa, vốn đầu tư ít, nông dân thu về hai nguồn lợi nhuận từ tôm và lúa.
|
Trong mô hình tôm – lúa, ngoài đối tượng thả nuôi chính là con tôm sú, thì nông dân còn nuôi ghép hoặc nuôi luân canh: tôm – cua, tôm sú – càng xanh... Trong đó, con tôm càng xanh đang có tốc độ phát triển khá ấn tượng, diện tích thả nuôi toàn vùng hiện đạt 36.800 ha, một số địa phương có diện tích nuôi lớn như: Bạc Liêu 17.275 ha, Cà Mau 11.382 ha, Kiên Giang 5.200 ha, Bến Tre 1.500 ha và Trà Vinh 1.112 ha... Việc thả nuôi ghép, nuôi xen canh các loài thủy sản với nhau không chỉ giúp nông dân giảm được rủi ro mà còn tăng thu nhập trên cùng diện tích. |
(vasep.com.vn) Nguồn lợi thủy sản tại Mỹ đang có những tín hiệu tích cực khi số lượng đàn cá thuộc diện bị khai thác quá mức giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong khi đó, ngành khai thác thủy sản thương mại và câu cá giải trí đóng góp tổng cộng 321 tỷ USD doanh thu và hỗ trợ 1,7 triệu việc làm trong năm 2024.
(vasep.com.vn) Ngày 26/10/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) thông qua quyết định gia hạn thêm một năm cơ chế hạn ngạch thuế quan tự chủ (ATQ) đối với một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ các nước ngoài EU, kéo dài thời hạn áp dụng đến ngày 31/12/2027. Quyết định nhằm duy trì nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến thủy sản châu Âu trong khi EU chưa hoàn tất khuôn khổ mới gắn ưu đãi thuế quan với các tiêu chí bền vững.
(vasep.com.vn) Công ty di truyền thủy sản Benchmark Genetics của Na Uy vừa ra mắt BenchTrace, giải pháp xét nghiệm DNA giúp xác định quan hệ huyết thống và phả hệ trong các chương trình chọn giống tôm, góp phần nâng cao độ chính xác và rút ngắn thời gian chọn tạo giống.
(vasep.com.vn) Tỉnh Đồng Tháp xác định phát triển giống cá tra chất lượng cao, ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh chế biến sâu là những ưu tiên nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị toàn chuỗi ngành hàng cá tra. Định hướng này được đưa ra tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp – khu vực phía Nam”, ngày 2/11/2026.
(vasep.com.vn) Xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đang thúc đẩy mô hình nuôi cá tra theo chuỗi liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến nhằm chủ động nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các vùng nuôi được định hướng phát triển tập trung, gắn với mã số cơ sở nuôi và các chứng nhận chất lượng quốc tế.
(vasep.com.vn) Nguồn cung phi lê cá minh thái Alaska bỏ xương (PBO) của Mỹ đang suy giảm đáng kể, làm gia tăng áp lực lên thị trường nguyên liệu và sản phẩm chế biến. Theo số liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), tính đến ngày 10/10/2026, sản lượng PBO đạt 95.737 tấn, giảm 24% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2022. Tình trạng thiếu hụt có thể đẩy giá chào bán cho mùa khai thác A năm 2027 tăng thêm tới 500 USD/tấn.
Ngày 11/11/2026 tại Cần Thơ, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) sẽ tổ chức Vietnam Seafood Summit 2026 với chủ đề “Triển vọng thị trường thủy sản 2027–2029 – Cơ hội và dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu hai con số”. Hội nghị sẽ thảo luận các kịch bản thị trường và những lựa chọn chiến lược để ngành thủy sản Việt Nam mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao giá trị xuất khẩu và củng cố năng lực cạnh tranh.
(vasep.com.vn) Chiến lược thủy sản “America First Seafood Strategy” của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ từ nhiều tổ chức trong ngành thủy sản Mỹ. Tuy nhiên, các bên vẫn đề nghị làm rõ quy định về nhãn xuất xứ, kiểm soát hàng nhập khẩu và hoạt động chế biến thủy sản ở nước ngoài.
(vasep.com.vn) 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang EU đạt hơn 4 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Khối thị trường EU chiếm 4% tổng kim ngạch, đứng sau các thị trường lớn như Brazil, Mỹ, Ả Rập Xê Út và khối CPTPP.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn