Từ khi hình thành cho đến nay, mô hình này liên tục phát triển, tăng mạnh cả về diện tích thả nuôi, năng suất và sản lượng thu hoạch, đóng góp không nhỏ vào thành công chung của ngành nuôi tôm nước lợ của khu vực.
Theo thạc sĩ Nguyễn Công Thành, Trung tâm Tập huấn và Chuyển giao công nghệ nông nghiệp vùng ĐBSCL - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mô hình canh tác tôm – lúa (nuôi tôm vào mùa khô và trồng lúa vào mùa mưa) hình thành từ những năm 80 của thế kỷ trước, ở một số vùng ven biển ĐBSCL, trên cơ sở tận dụng điều kiện tự nhiên và nguồn lợi thủy sản. Mô hình này bắt đầu phát triển mạnh từ năm 2000 cho đến nay, khi Chính phủ có quyết định cho phép chuyển đổi những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản (NTTS).
Hiện nay, có 8/13 tỉnh, thành ĐBSCL có thả nuôi tôm sú, với tổng diện tích khoảng 598.000ha, trong đó mô hình tôm – lúa và quảng canh cải tiến luôn chiếm diện tích lớn so với các mô hình còn lại. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, xâm nhập mặn và kịch bản nước biển dâng, sẽ dẫn đến nhiều vùng đất bị nhiễm mặn, có khả năng mở rộng diện tích nuôi tôm hoặc buộc phải chuyển đổi sang nuôi tôm để thích ứng. Vì vậy, diện tích nuôi tôm nước lợ những năm tới có khả năng mở rộng lên từ 800 ngàn – 1 triệu ha, tập trung chủ yếu tại ĐBSCL. Con tôm nước lợ, đặc biệt là tôm sú (loài bản địa) luôn có giá trị thương mại cao, có thị trường ổn định và khả năng cạnh tranh lớn.
Mô hình nuôi tôm - lúa có tốc độ tăng trưởng khá nhanh tại ĐBSCL. Nếu như năm 2000, diện tích nuôi tôm - lúa của cả khu vực chỉ có 71.000ha thì mười lăm năm sau, diện tích đã tăng lên 175.000ha, chiếm 30,5% tổng diện tích nuôi tôm sú toàn vùng và sản lượng đạt 75.000 tấn. Các tỉnh có diện tích thả nuôi tôm – lúa lớn gồm: Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… Năng suất nuôi tôm – lúa bình quân đạt khoảng 300 - 500 kg/ha tôm và 4-7 tấn lúa. Chi phí sản xuất trung bình 30 – 35 triệu đồng/ha, lãi suất trung bình 35 – 50 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở NN-PTNT Kiên Giang cho biết, diện tích nuôi tôm – lúa của tỉnh tăng nhanh qua từng năm. Cụ thể, năm 2014 là 71.500ha thì đến năm 2017 đã tăng lên 89.000ha. Phần lớn diện tích nuôi tôm - lúa tập trung chủ yếu ở vùng U Minh Thượng (các huyện An Biên, An Minh, U Minh Thượng và Vĩnh Thuận), vùng này có diện tích nuôi khá cao (chiếm trên 90% tổng diện tích nuôi tôm - lúa của toàn tỉnh) và có nhiều thuận lợi về điều kiện tự nhiên đối với nghề nuôi tôm, đặc biệt là nuôi tôm - lúa.
Theo ông Tâm, trước đây nông dân trong tỉnh chỉ tập trung trồng lúa năng suất trên dưới 3 tấn/ha nhưng bây giờ đã chuyển sang mô hình lúa - tôm (chủ yếu là luân canh tôm sú - lúa), năng suất lúa đạt từ 4-5 tấn/ha, nuôi tôm 300 - 370 kg/ha, cá biệt có nơi đạt 450-500 kg/ha. Năng suất lúa khá tốt mà tỷ lệ rủi ro lại rất thấp. Cùng với đó, lợi nhuận cũng tăng gấp 2-3 lần so với độc canh cây lúa, vốn đầu tư ít, nông dân thu về hai nguồn lợi nhuận từ tôm và lúa.
|
Trong mô hình tôm – lúa, ngoài đối tượng thả nuôi chính là con tôm sú, thì nông dân còn nuôi ghép hoặc nuôi luân canh: tôm – cua, tôm sú – càng xanh... Trong đó, con tôm càng xanh đang có tốc độ phát triển khá ấn tượng, diện tích thả nuôi toàn vùng hiện đạt 36.800 ha, một số địa phương có diện tích nuôi lớn như: Bạc Liêu 17.275 ha, Cà Mau 11.382 ha, Kiên Giang 5.200 ha, Bến Tre 1.500 ha và Trà Vinh 1.112 ha... Việc thả nuôi ghép, nuôi xen canh các loài thủy sản với nhau không chỉ giúp nông dân giảm được rủi ro mà còn tăng thu nhập trên cùng diện tích. |
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác thủy sản của đội tàu Argentina đạt 486.678 tấn trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước, nhờ sự tăng trưởng của tôm đỏ Argentina và cá hake, bù đắp sự sụt giảm của nghề khai thác mực.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo mới nhất của FAO, sản lượng thủy sản và nuôi trồng thủy sản toàn cầu năm 2024 đạt mức cao kỷ lục, trong đó nuôi trồng thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò là nguồn cung chính cho tiêu dùng của con người. Diễn biến này đánh dấu bước chuyển quan trọng của hệ thống thực phẩm toàn cầu, khi tăng trưởng nguồn cung thủy sản ngày càng phụ thuộc vào nuôi trồng thay vì khai thác tự nhiên.
(vasep.com.vn) Peru đang coi đào tạo kỹ thuật là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy tăng trưởng ngành nuôi trồng thủy sản và nâng cao thu nhập cho người dân vùng ven biển, miền núi và khu vực Amazon. Thông qua Quỹ Phát triển Nghề cá Quốc gia (FONDEPES), Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã triển khai hàng loạt chương trình đào tạo dành cho nông dân, người nuôi thủy sản và sinh viên trên khắp cả nước.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Trung Quốc chưa ghi nhận sự phục hồi về giá đối với tôm thẻ chân trắng Ecuador, mặc dù Hải quan Trung Quốc đã tạm ngừng nhập khẩu sản phẩm từ 7 nhà máy chế biến của Ecuador. Trong khi đó, giá tôm đỏ Argentina vẫn duy trì ổn định nhờ nguồn cung hạn chế và thuộc phân khúc tiêu dùng khác biệt.
(vasep.com.vn) Trong những tháng đầu năm 2026, NK cá ngừ của Italy giảm nhẹ, nhưng cá ngừ Việt Nam lại đang giảm rất sâu tại đây. 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sang Italy chỉ đạt hơn 5 triệu USD, giảm tới 71% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhìn vào diễn biến nhập khẩu của chính thị trường này, có thể thấy vấn đề không nằm hoàn toàn ở sức mua, mà nằm nhiều hơn ở sức cạnh tranh và khả năng giữ nhịp đơn hàng của cá ngừ Việt Nam.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Vietfish 2026, Chương trình Kết nối cung-cầu thủy sản quốc tế (Hosted Buyer Program) được thiết kế như một hoạt động kết nối B2B chuyên sâu, dành cho các nhà mua hàng quốc tế đã được tuyển chọn, nhằm tạo cơ hội gặp gỡ trực tiếp với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, cập nhật thông tin thị trường và trải nghiệm thực tế chuỗi cung ứng thủy sản tại Việt Nam.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản trị của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) vừa bổ nhiệm Stefanie Rog và Steve Philips nhằm tăng cường chuyên môn về bảo tồn môi trường và chuỗi cung ứng thủy sản. Stefanie Rog chính thức đảm nhiệm vị trí từ ngày 1/7/2026, còn Steve Philips gia nhập hội đồng từ ngày 1/1/2026.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) vừa cấp hơn 3,8 triệu USD cho 41 tổ chức và hai bộ tộc của người bản địa Mỹ tại 19 bang nhằm hỗ trợ hoạt động cứu hộ động vật có vú biển mắc cạn hoặc bị mắc lưới.
(vasep.com.vn) Một nhóm thượng nghị sĩ miền Nam nước Mỹ đang đề nghị Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) sử dụng cơ chế mua hàng khẩn cấp để hỗ trợ ngành cá da trơn nuôi trong nước, trong bối cảnh ngành này ghi nhận kết quả tài chính âm 3 năm liên tiếp do chi phí sản xuất tăng cao kéo dài.
(vasep.com.vn) Chất lượng đậu nành đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả và chi phí sản xuất thức ăn thủy sản. Tại Hội nghị Thức ăn Thủy sản Indonesia 2026, các chuyên gia nhận định khả năng tiêu hóa dinh dưỡng và mức độ hư hại do nhiệt sẽ ngày càng ảnh hưởng đến công thức thức ăn cũng như chiến lược lựa chọn nguồn nguyên liệu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn