Từ khi hình thành cho đến nay, mô hình này liên tục phát triển, tăng mạnh cả về diện tích thả nuôi, năng suất và sản lượng thu hoạch, đóng góp không nhỏ vào thành công chung của ngành nuôi tôm nước lợ của khu vực.
Theo thạc sĩ Nguyễn Công Thành, Trung tâm Tập huấn và Chuyển giao công nghệ nông nghiệp vùng ĐBSCL - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mô hình canh tác tôm – lúa (nuôi tôm vào mùa khô và trồng lúa vào mùa mưa) hình thành từ những năm 80 của thế kỷ trước, ở một số vùng ven biển ĐBSCL, trên cơ sở tận dụng điều kiện tự nhiên và nguồn lợi thủy sản. Mô hình này bắt đầu phát triển mạnh từ năm 2000 cho đến nay, khi Chính phủ có quyết định cho phép chuyển đổi những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản (NTTS).
Hiện nay, có 8/13 tỉnh, thành ĐBSCL có thả nuôi tôm sú, với tổng diện tích khoảng 598.000ha, trong đó mô hình tôm – lúa và quảng canh cải tiến luôn chiếm diện tích lớn so với các mô hình còn lại. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, xâm nhập mặn và kịch bản nước biển dâng, sẽ dẫn đến nhiều vùng đất bị nhiễm mặn, có khả năng mở rộng diện tích nuôi tôm hoặc buộc phải chuyển đổi sang nuôi tôm để thích ứng. Vì vậy, diện tích nuôi tôm nước lợ những năm tới có khả năng mở rộng lên từ 800 ngàn – 1 triệu ha, tập trung chủ yếu tại ĐBSCL. Con tôm nước lợ, đặc biệt là tôm sú (loài bản địa) luôn có giá trị thương mại cao, có thị trường ổn định và khả năng cạnh tranh lớn.
Mô hình nuôi tôm - lúa có tốc độ tăng trưởng khá nhanh tại ĐBSCL. Nếu như năm 2000, diện tích nuôi tôm - lúa của cả khu vực chỉ có 71.000ha thì mười lăm năm sau, diện tích đã tăng lên 175.000ha, chiếm 30,5% tổng diện tích nuôi tôm sú toàn vùng và sản lượng đạt 75.000 tấn. Các tỉnh có diện tích thả nuôi tôm – lúa lớn gồm: Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… Năng suất nuôi tôm – lúa bình quân đạt khoảng 300 - 500 kg/ha tôm và 4-7 tấn lúa. Chi phí sản xuất trung bình 30 – 35 triệu đồng/ha, lãi suất trung bình 35 – 50 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở NN-PTNT Kiên Giang cho biết, diện tích nuôi tôm – lúa của tỉnh tăng nhanh qua từng năm. Cụ thể, năm 2014 là 71.500ha thì đến năm 2017 đã tăng lên 89.000ha. Phần lớn diện tích nuôi tôm - lúa tập trung chủ yếu ở vùng U Minh Thượng (các huyện An Biên, An Minh, U Minh Thượng và Vĩnh Thuận), vùng này có diện tích nuôi khá cao (chiếm trên 90% tổng diện tích nuôi tôm - lúa của toàn tỉnh) và có nhiều thuận lợi về điều kiện tự nhiên đối với nghề nuôi tôm, đặc biệt là nuôi tôm - lúa.
Theo ông Tâm, trước đây nông dân trong tỉnh chỉ tập trung trồng lúa năng suất trên dưới 3 tấn/ha nhưng bây giờ đã chuyển sang mô hình lúa - tôm (chủ yếu là luân canh tôm sú - lúa), năng suất lúa đạt từ 4-5 tấn/ha, nuôi tôm 300 - 370 kg/ha, cá biệt có nơi đạt 450-500 kg/ha. Năng suất lúa khá tốt mà tỷ lệ rủi ro lại rất thấp. Cùng với đó, lợi nhuận cũng tăng gấp 2-3 lần so với độc canh cây lúa, vốn đầu tư ít, nông dân thu về hai nguồn lợi nhuận từ tôm và lúa.
|
Trong mô hình tôm – lúa, ngoài đối tượng thả nuôi chính là con tôm sú, thì nông dân còn nuôi ghép hoặc nuôi luân canh: tôm – cua, tôm sú – càng xanh... Trong đó, con tôm càng xanh đang có tốc độ phát triển khá ấn tượng, diện tích thả nuôi toàn vùng hiện đạt 36.800 ha, một số địa phương có diện tích nuôi lớn như: Bạc Liêu 17.275 ha, Cà Mau 11.382 ha, Kiên Giang 5.200 ha, Bến Tre 1.500 ha và Trà Vinh 1.112 ha... Việc thả nuôi ghép, nuôi xen canh các loài thủy sản với nhau không chỉ giúp nông dân giảm được rủi ro mà còn tăng thu nhập trên cùng diện tích. |
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Nga tiếp tục được đánh giá là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà cung cấp nước ngoài, mở ra cơ hội tăng thị phần cho các doanh nghiệp Ấn Độ, hiện mới chiếm khoảng 2,5%. Hiện có 64 doanh nghiệp Ấn Độ đang hoạt động tại thị trường Nga, trong khi mục tiêu hợp tác song phương hướng tới kim ngạch cung ứng 10 tỷ USD vào năm 2030.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Embrapa (Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp Brazil) tại bang Tocantins (Brazil) vừa phát triển thành công quy trình cho ăn mới dành cho cá rô phi nuôi lồng, giúp người nuôi giảm tới 7% chi phí thức ăn mà vẫn duy trì hiệu quả tăng trưởng và năng suất.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết Đại Tây Dương toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất trong nhiều thập niên khi hạn ngạch khai thác tại biển Barents năm 2026 giảm xuống còn 285.000 tấn – mức thấp nhất kể từ đầu thập niên 1990. Tại biển Bắc, hạn ngạch cũng bị cắt giảm tới 44%, buộc ngành chế biến cá thịt trắng châu Âu phải tái cấu trúc mạnh mẽ để thích ứng.
(vasep.com.vn) Dân biểu Mỹ Vicente Gonzalez, đại diện bang Texas, đã kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump cấp thêm thị thực lao động thời vụ H-2B cho ngành khai thác tôm tại khu vực Vịnh Mexico trong bối cảnh ngành này đang thiếu hụt lao động nghiêm trọng trước mùa vụ mới bắt đầu từ ngày 15/7.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Mỹ đang phát đi tín hiệu đáng chú ý trong những tháng đầu năm 2026: giá bán lẻ tăng lên mức cao nhất nhiều năm, trong khi sức mua thực tế bắt đầu chững lại. Đây không đơn thuần là biến động ngắn hạn của tiêu dùng, mà phản ánh một giai đoạn mới của thị trường – khi người tiêu dùng Mỹ vẫn cần tôm, nhưng ngày càng cân nhắc kỹ hơn về giá.
(vasep.com.vn) Đại diện ngành khai thác thủy sản và các chuyên gia từ Chile, Peru và Argentina cho rằng các biện pháp quản lý nghề khai thác mực khổng lồ tại Nam Thái Bình Dương hiện vẫn chưa đủ mạnh trước áp lực ngày càng gia tăng từ đội tàu khai thác xa bờ nước ngoài.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi biển công nghiệp tại Mỹ đang bước vào giai đoạn vận động chính sách mạnh mẽ khi nhiều doanh nghiệp thủy sản lớn và tổ chức ngành hàng đồng loạt kêu gọi Quốc hội sớm thông qua khung pháp lý cho nuôi biển xa bờ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng phụ thuộc vào nguồn thủy sản nhập khẩu và tụt lại phía sau so với nhiều quốc gia châu Á trong phát triển nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Những nỗ lực duy trì chương trình nghị sự thuế quan của Nhà Trắng tiếp tục vấp phải trở ngại pháp lý khi ngày 7/5, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) phán quyết mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng là “không được luật pháp cho phép”. Đây là thất bại pháp lý mới nhất sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 cũng bác bỏ một loạt mức thuế diện rộng áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
(vasep.com.vn) EHP, Gregarine và nhiều tác nhân ký sinh khác đang trở thành nguyên nhân chính khiến tôm thẻ chân trắng chậm lớn, phân trắng và hao hụt kéo dài. Việc nhận diện sớm và kiểm soát nhóm tác nhân này được xem là yếu tố quan trọng trong nuôi tôm hiện nay.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang đẩy mạnh chiến lược nâng cao tính bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu thông qua việc triển khai bộ tiêu chuẩn trang trại mới, tiêu chuẩn thức ăn chăn nuôi và chương trình tài chính xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn