Tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc: Những con số ước tính không đồng nhất

Tại Diễn đàn nuôi trồng thủy sản toàn cầu, được tổ chức tại Trung Quốc, quốc gia sản xuất thủy sản lớn nhất thế giới. Ông Zhou Enhua, thành viên Hội đồng XK đậu nành Mỹ tuyên bố mức tiêu thụ hải sản của Trung Quốc chỉ bằng 56% mức trung bình toàn cầu, tương đương với 30g mỗi ngày. Tuyên bố này gây chú ý vì mức độ thấp của con số được đưa ra.

Theo hầu hết các quốc gia khác, Trung Quốc là một quốc gia ưa chuộng sản phẩm thủy sản. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO) ước tính rằng tiêu thụ thủy sản hàng năm của Trung Quốc là một con số khổng lồ 41 kg (90 pounds)/người, hoặc gấp đôi mức trung bình thế giới theo ước tính của tổ chức này.

Tuy nhiên, nhiều cá nhân và tổ chức trích dẫn các số liệu khác nhau về mức tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc.

Wang Songlin, chủ tịch Hiệp hội bảo tồn biển Thanh Đảo, gần đây đã đưa mức tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc ở mức trung bình cao gấp 1,5 lần so với thế giới, khoảng 30kg dựa trên ước tính của FAO.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Trung Quốc (MOA), ước tính mức tiêu thụ ở khu vực thành thị là 14,3 kg và khu vực nông thôn là 5,3 kg.

Trong báo cáo Triển vọng của ngành Nông nghiệp, giai đoạn 2018-2027, dự báo mức tiêu thụ của Trung Quốc sẽ đạt 25kg bình quân đầu người vào năm 2027. Điều này tương đương với mức tăng hơn 10kg/người trong 10 năm. Đây là mức tăng cao chưa từng có.

Tuy nhiên, những ước tính lệch nhau này có quan trọng không? Câu trả lời là “Có”

Lý do đầu tiên là, mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người của Trung Quốc thường được tính bằng cách chia tổng nguồn cung thủy sản (nguồn cung nội địa và XK trừ đi NK) cho tổng dân số của đất nước. Do đó, nếu mức tiêu thụ của Trung Quốc ở mức thấp, đồng nghĩa với việc sản lượng thủy sản của Trung Quốc cũng ở mức thấp. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng đáng kể đối với các nhà sản xuất thức ăn thủy sản, sản phẩm thuốc thú y, sản xuất bột cá....

Lý do tiếp theo là dân số của Trung Quốc rất lớn. Do đó, chỉ cần một mức tăng nhỏ trong tiêu thụ bình quân đầu người của Trung Quốc cũng sẽ làm tăng tác động lên thị trường thủy sản. Nếu trung bình mỗi người dân Trung Quốc tiêu thụ 1kg tôm mỗi năm, điều này có nghĩa là tổng tiêu thụ tôm của Trung Quốc là 1,4 triệu tấn. Nếu tăng gấp đôi mức tiêu thụ lên 2kg sẽ làm tăng sản lượng tiêu thụ lên 2,8 triệu tấn.

Theo Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ, tại Mỹ mức tiêu thụ tôm tính theo đầu người là 4,4 pound, tương đương với 2kg . Do đó, mức tiêu thụ 2kg tôm theo đầu người ở Trung Quốc là khả thi.

Nhưng nếu mức tiêu thụ chỉ là 11kg (56% trung bình thế giới ước tính), thậm chí mức tiêu thụ 1kg tôm ở Trung Quốc có thể là một con số phóng đại. Nếu mức tiêu thụ là 41kg, thì sẽ là một điều bất ngờ nếu mức tiêu thụ tôm chưa đạt 2kg.

Ngoài ra, giả thiết tiêu thụ tăng 1kg, từ 41kg lên 42kg khả thi hơn là tăng từ 11kg lên 12kg (tăng 2% so với 9%). Trong khối lượng tiêu thụ 41kg có nhiều cá nước ngọt nuôi giá rẻ hơn là các loài đắt tiền như cá hồi, tôm, cua.

Rõ ràng, khi đánh giá tiềm năng nhu cầu, rất cần có một bức tranh chính xác về mức tiêu thụ sản phẩm thủy sản của Trung Quốc cho cả các công ty thủy sản và các tổ chức phát triển bền vững, những người cần nắm bắt nhu cầu của Trung Quốc ở thời điểm hiện tại, 2 năm, 5 năm hoặc 10 năm tới. Vì 1,4 triệu tấn tôm tiêu thụ đã chiếm khoảng 1/3 sản lượng tôm nuôi toàn cầu hiện nay, gấp khoảng 2 lần sản lượng của Ecuador, nhà sản xuất lớn thứ hai thế giới.