Thủy sản: cơ hội mới xuất khẩu sang Mỹ, Trung Quốc

Giá nguyên liệu tăng

Tại thị trường trong nước, giá nguyên liệu thuỷ sản xuất khẩu tăng, có lợi cho nông dân. Giá cá tra nguyên liệu tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trong tháng 9 có xu hướng xu hướng tăng so với tháng trước, mức giá trung bình hiện trong khoảng 30.000-32.000 đ/kg (cá loại I, 700-900g/con) tại các vùng sản xuất như An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp…; tăng khoảng 3.000 đ/kg so với tháng trước. Giá cá tra nguyên liệu tăng do nguồn cung khan hiếm đồng thời nhu cầu thu mua cá nguyên liệu để sản xuất phục vụ cho xuất khẩu đang tăng cao.

Trong khi đó, giá tôm thẻ chân trắng tăng giá do nguồn cung thấp. Tại Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng, Bến Tre tôm sú ướp đá nguyên liệu cỡ 20-40 con/kg dao động 155.000-200.000 đ/kg, giảm 15.000 đ/kg so với tháng trước. Giá tôm thẻ ướp đá cỡ tăng khoảng từ 10.000- 15.000 đ/kg so với tháng trước cụ thể tôm thẻ ướp đá cỡ 50 con/kg đạt 120.000-125.000 đ/kg, cỡ 70 con/kg đạt 100.000- 105.000 đ/kg, cỡ 100 con/kg đạt 88.000- 90.000 đ/kg. 

Tín hiệu tích cực từ thị trường Mỹ

Ngày 10/9/2018, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) thông báo kết quả cuối cùng thuế chống bán phá giá cho tôm Việt Nam trong giai đoạn xem xét hành chính lần thứ 12- POR12 là 4,58%. Như vậy, mức thuế cuối cùng này thấp hơn rất nhiều so với mức sơ bộ 25,39% mà Bộ Thương mại Mỹ thông báo ngày 8/3/2018. Kết quả này cũng khả quan hơn so với mức thuế cuối cùng của giai đoạn POR11.

Ngoài ra theo Bộ Thương mại Mỹ (DOC) thông báo kết quả sơ bộ của đợt rà soát thuế chống bán phá giá lần thứ 14 đối với sản phẩm cá tra là 2,39 USD/kg mức thuế này giảm khá mạnh so với con số 3,87 USD/kg so với đợt trước. Mỹ hạ thuế chống bán phá giá đối với tôm và cá tra tạo điều kiện lớn cho xuất khẩu tôm và cá tra sang thị trường này trong thời gian tới. Do nhu cầu tiêu thụ cuối năm tăng cao đối với cả mặt hàng tôm và cá tra trong khi đó sản lượng tôm ở Ấn Độ và Thái Lan giảm, dự báo trong thời gian tới giá tôm và cá tra sẽ tăng do các doanh nghiệp trong nước đẩy mạnh xuất khẩu.

Đối với chương trình thanh tra cá da trơn do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ thực hiện, ngày 19/9/2018, Văn phòng Đăng ký Liên bang (Federal Register) của Hoa Kỳ đã đăng bản Dự thảo quyết định công nhận tương đương hệ thống kiểm an toàn thực phẩm cá bộ Siluriformes của Việt Nam để lấy ý kiến công chúng trong trong thời gian 30 ngày. Cùng với Việt Nam, Thái Lan và Trung Quốc cũng được đề xuất công nhận tương đương.

Tuy nhiên, chỉ có Việt Nam được đề xuất công nhận ngay mà không phải thanh tra lại (Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ đã thanh tra lại Thái Lan vào tháng 8/2018 và sẽ thanh tra lại Trung Quốc vào tháng 11/2018).

Cơ hội xuất khẩu sang Trung Quốc

Ông Nguyễn Quốc Toản, Quyền Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết, xung đột thương mại Mỹ - Trung mang lại hai yếu tố: tích cực và tiêu cực cho nông nghiệp Việt Nam. Về mặt tích cực, Việt Nam có cơ hội tăng cường xuất khẩu nông sản sang hai thị trường này. Thứ hai là Việt Nam có thể nhận được sự chuyển hướng đầu tư, khi dư địa đầu tư của Trung Quốc có thể tăng mạnh.

Về mặt tiêu cực, ông Toản cho rằng, có thể có những mặt hàng nông sản Việt Nam không thể xuất khẩu được sang thị trường Trung Quốc, Mỹ và ngược lại, hàng hóa các nước tràn vào Việt Nam, cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa Việt Nam. Thứ hai, có thể xuất hiện việc mượn xuất xứ hàng hóa Việt Nam từ Trung Quốc vào Mỹ và ngược lại, gây ra sức ép về gian lận thương mại, tiêu chuẩn chất lượng, sản phẩm. 

Ông Nguyễn Quốc Toản cho hay, Việt Nam có những mặt hàng nông sản có lợi thế so sánh. Trong đó, ngành thuỷ sản của Việt Nam mà điển hình là sản phẩm cá da trơn được đánh giá sẽ hưởng lợi lớn từ xung đột thương mại Mỹ - Trung nếu như biết nắm bắt cơ hội. Theo đó, các mặt hàng thủy sản như: cá tra, tôm, rô phi hay các mặt hàng thủy sản chế biến sâu là những mặt hàng có lợi thế hàng đầu có thể XK sang thị trường Trung Quốc để có thể thay thế các sản phẩm cùng loại. Thứ 2, có thể tăng cường các sản phẩm như mực, sò điệp, tôm hùm đẩy mạnh XK sang Mỹ thay thế cho các sản phẩm cùng loại của Trung Quốc.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn, năm nay, đối với thị trường lớn thứ hai là Mỹ, Việt Nam đã giải quyết được những vấn đề rất căn bản là việc áp thuế chống bán phá giá với: cá tra, tôm… Như vậy có thể thấy rằng thương mại giữa Việt Nam và Mỹ đang tiến triển rất tốt.

LÊ HẬU