Đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là mối lo ngại lớn về an ninh quốc gia và đe dọa sức khỏe của hàng tỷ người đang sống dựa vào nghề cá lành mạnh. Trong năm 2020, lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ đã tuyên bố đánh bắt IUU là mối đe dọa an ninh hàng hải hàng đầu: nó góp phần vào sự suy giảm và gây suy giảm các nguồn lợi hải sản toàn cầu, và không chỉ đe dọa sức khỏe đại dương, mà còn gây bất ổn cho các nền kinh tế và gia tăng xung đột quốc tế. Khai thác IUU cũng liên quan trực tiếp đến lao động cưỡng bức và vi phạm nhân quyền trên biển và trong các chuỗi cung ứng hải sản.
Nhận thức được mối đe dọa này, Tổng thống Biden đã ký một Bản ghi nhớ An ninh để giải quyết hoạt động đánh bắt IUU và lao động cưỡng bức vào đầu năm nay. Điều này đi kèm với một loạt thông báo quan trọng tại Hội nghị Đại dương của Liên hợp quốc vào tháng 6/2022 nhằm đẩy mạnh cam kết của Chính phủ Mỹ trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng đan xen này thông qua các chương trình của liên bang.
NDAA xây dựng dựa trên động lực này bằng cách thực hiện các cải tiến có mục tiêu đối với các công cụ mà Cơ quan Nghề cá NOAA (Cơ quan Quản Lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ) sử dụng để sàng lọc hải sản đánh bắt bất hợp pháp và thực thi chống lại hàng nhập khẩu bị phát hiện là đánh bắt bất hợp pháp, bao gồm cả những hàng hóa có liên quan đến cưỡng bức lao động. Đây là sự công nhận quan trọng về sự vai trò và trách nhiệm của Mỹ với tư cách là thị trường lớn đối với hải sản bất hợp pháp –gần 2,4 tỷ USD thủy sản NK vào Mỹ trong năm 2019 có nguồn gốc từ các hoạt động đánh bắt IUU.
Dự luật cuối cùng này bao gồm các điều khoản mở rộng và cải thiện Đạo luật về việc sử dụng lưới trôi ngoài khơi, một trong những công cụ trọng tâm của NOAA có để chống đánh bắt IUU và lao động cưỡng bức trong nghề cá quốc tế, bao gồm các biện pháp trừng phạt tăng cường với các quốc gia không giải quyết hoạt động đánh bắt IUU, và chỉ thị cho NOAA và các cơ quan đối tác để mở rộng các sáng kiến xây dựng năng lực với các quốc gia nguồn. Dự luật cũng cung cấp 20 triệu USD tiền tài trợ được phân bổ hàng năm để hỗ trợ thực thi mục 307 của Đạo luật về thuế quan, cấm nhập khẩu hàng hóa, bao gồm thủy sản, được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Ngoài ra, dự luật này còn cải thiện Chương trình Giám sát Thủy sản Nhập khẩu (SIMP) để giúp cải thiện chức năng và thực thi của chương trình này như một công cụ sàng lọc đối với thủy sản đánh bắt IUU NK vào Mỹ, đồng thời ưu tiên sàng lọc thủy sản được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay buôn người.
Nhờ những nhà đấu tranh về đại dương trong Quốc hội, bao gồm Chủ tịch Raúl Grijalva của Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện, Chủ tịch Maria Cantwell của Ủy ban Thương mại Thượng viện, và đội ngũ nhân viên của họ, mà những điều khoản này đang sắp trở thành luật. Đáng chú ý, một số điều khoản dựa trên Đạo luật Phòng chống Lao động Cưỡng bức và Đánh cá Bất hợp pháp của Hạ nghị sĩ Jared Huffman (H.R. 3075, được đưa ra như một nỗ lực lưỡng đảng với Hạ nghị sĩ Garret Graves), và những cải cách này sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự làm việc chăm chỉ và khả năng lãnh đạo được thể hiện thông qua đạo luật đó.
Mặc dù những cải tiến của Chương trình Giám sát Nhập khẩu Hải sản trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) là một bước đi đúng hướng, nhưng Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên (NRDC) cho biết vẫn còn nhiều việc phải làm để ngăn chặn dòng hải sản có nguồn gốc IUU hoặc gian lận vào Mỹ và cải thiện tính bền vững của hải sản được bán tại thị trường Mỹ. Thay vì dần dần kết hợp các loài hải sản mới vào SIMP, NOAA nên hành động nhanh chóng để đưa tất cả hải sản nhập khẩu vào chương trình. Hơn nữa, Mỹ nên yêu cầu sử dụng Hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để cải thiện đáng kể tính minh bạch
của các hoạt động đánh bắt cá toàn cầu. Chúng tôi mong muốn tiếp tục làm việc hướng tới những mục tiêu quan trọng này trong năm mới.
Ngoài các biện pháp đánh bắt cá bất hợp pháp của NDAA, dự luật quốc phòng năm nay bao gồm các lợi ích quan trọng khác đối với việc bảo tồn động vật hoang dã biển và đại dương, bao gồm các chương trình nhằm giảm tác động của tàu và các tàu khác đối với động vật có vú ở biển và lệnh cấm liên bang đối với việc mua bán vây cá mập ở Mỹ.
Diễn đàn Kinh tế biển do Trường Đại học Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khởi xướng mở đầu một cơ chế hợp tác thường xuyên nhằm kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội, viện - trường, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế.
Với UKVFTA và CPTPP cùng có hiệu lực, thủy sản Việt Nam đang có thêm lựa chọn để tiếp cận thị trường Anh. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện ban đầu. Khả năng tăng thị phần sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào giá thành, sản phẩm chế biến, truy xuất nguồn gốc và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của hệ thống bán lẻ Anh.
(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, Nga tiếp tục giữ vị trí áp đảo trong nguồn cung cá minh thái, phi lê cá minh thái và surimi vào Trung Quốc, với tổng khối lượng 450.559 tấn, trị giá 808,56 triệu USD. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng nhập khẩu các sản phẩm này của Trung Quốc đạt 484.945 tấn, trị giá 883,82 triệu USD. Như vậy, Nga chiếm khoảng 92,9% về lượng và 91,5% về giá trị.
(vasep.com.vn) Trung Quốc đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn với các nước BRICS trong lĩnh vực thủy sản, trong đó đề xuất thành lập một trung tâm công nghiệp thủy sản BRICS tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu phi lê cá rô phi từ Việt Nam vào Brazil tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm 2026, đạt 4.892 tấn, gấp 3,5 lần so với 1.407 tấn cùng kỳ năm trước. Số liệu do Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura công bố. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của ngành nuôi cá rô phi Brazil.
(vasep.com.vn) Somalia đang đề nghị Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) mở rộng hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường quản lý nghề cá và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Australia đang tăng cường kiểm tra, xử phạt và truy quét hoạt động khai thác, buôn bán thủy sản bất hợp pháp. Tại Queensland, một người đàn ông 43 tuổi bị phạt 10.000 AUD và tịch thu, tiêu hủy tàu sau khi bị phát hiện khai thác cua bùn trái phép để bán trên thị trường chợ đen.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của tỉnh Phúc Kiến sang châu Phi đạt 3,58 tỷ NDT (khoảng 500 triệu USD), mức cao kỷ lục trong cùng kỳ và chiếm 49,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang khu vực này. Phúc Kiến duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về xuất khẩu thủy sản sang châu Phi từ năm 2012.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia trong tháng 7/2026 đạt 19.935 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ đầu năm. Động lực chính đến từ thị trường Mỹ, nơi lượng tôm nhập từ Indonesia tăng 22%, đạt 13.122 tấn.
(vasep.com.vn) Dự luật Nông nghiệp 2026 (Farm Bill 2.0) của Mỹ đề xuất nhiều chính sách mới dành cho khai thác thủy sản, chế biến, nuôi trồng thủy sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong nước. Các nội dung này được đề cập trong bản tóm tắt từng điều khoản của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn