Đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là mối lo ngại lớn về an ninh quốc gia và đe dọa sức khỏe của hàng tỷ người đang sống dựa vào nghề cá lành mạnh. Trong năm 2020, lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ đã tuyên bố đánh bắt IUU là mối đe dọa an ninh hàng hải hàng đầu: nó góp phần vào sự suy giảm và gây suy giảm các nguồn lợi hải sản toàn cầu, và không chỉ đe dọa sức khỏe đại dương, mà còn gây bất ổn cho các nền kinh tế và gia tăng xung đột quốc tế. Khai thác IUU cũng liên quan trực tiếp đến lao động cưỡng bức và vi phạm nhân quyền trên biển và trong các chuỗi cung ứng hải sản.
Nhận thức được mối đe dọa này, Tổng thống Biden đã ký một Bản ghi nhớ An ninh để giải quyết hoạt động đánh bắt IUU và lao động cưỡng bức vào đầu năm nay. Điều này đi kèm với một loạt thông báo quan trọng tại Hội nghị Đại dương của Liên hợp quốc vào tháng 6/2022 nhằm đẩy mạnh cam kết của Chính phủ Mỹ trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng đan xen này thông qua các chương trình của liên bang.
NDAA xây dựng dựa trên động lực này bằng cách thực hiện các cải tiến có mục tiêu đối với các công cụ mà Cơ quan Nghề cá NOAA (Cơ quan Quản Lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ) sử dụng để sàng lọc hải sản đánh bắt bất hợp pháp và thực thi chống lại hàng nhập khẩu bị phát hiện là đánh bắt bất hợp pháp, bao gồm cả những hàng hóa có liên quan đến cưỡng bức lao động. Đây là sự công nhận quan trọng về sự vai trò và trách nhiệm của Mỹ với tư cách là thị trường lớn đối với hải sản bất hợp pháp –gần 2,4 tỷ USD thủy sản NK vào Mỹ trong năm 2019 có nguồn gốc từ các hoạt động đánh bắt IUU.
Dự luật cuối cùng này bao gồm các điều khoản mở rộng và cải thiện Đạo luật về việc sử dụng lưới trôi ngoài khơi, một trong những công cụ trọng tâm của NOAA có để chống đánh bắt IUU và lao động cưỡng bức trong nghề cá quốc tế, bao gồm các biện pháp trừng phạt tăng cường với các quốc gia không giải quyết hoạt động đánh bắt IUU, và chỉ thị cho NOAA và các cơ quan đối tác để mở rộng các sáng kiến xây dựng năng lực với các quốc gia nguồn. Dự luật cũng cung cấp 20 triệu USD tiền tài trợ được phân bổ hàng năm để hỗ trợ thực thi mục 307 của Đạo luật về thuế quan, cấm nhập khẩu hàng hóa, bao gồm thủy sản, được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Ngoài ra, dự luật này còn cải thiện Chương trình Giám sát Thủy sản Nhập khẩu (SIMP) để giúp cải thiện chức năng và thực thi của chương trình này như một công cụ sàng lọc đối với thủy sản đánh bắt IUU NK vào Mỹ, đồng thời ưu tiên sàng lọc thủy sản được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay buôn người.
Nhờ những nhà đấu tranh về đại dương trong Quốc hội, bao gồm Chủ tịch Raúl Grijalva của Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện, Chủ tịch Maria Cantwell của Ủy ban Thương mại Thượng viện, và đội ngũ nhân viên của họ, mà những điều khoản này đang sắp trở thành luật. Đáng chú ý, một số điều khoản dựa trên Đạo luật Phòng chống Lao động Cưỡng bức và Đánh cá Bất hợp pháp của Hạ nghị sĩ Jared Huffman (H.R. 3075, được đưa ra như một nỗ lực lưỡng đảng với Hạ nghị sĩ Garret Graves), và những cải cách này sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự làm việc chăm chỉ và khả năng lãnh đạo được thể hiện thông qua đạo luật đó.
Mặc dù những cải tiến của Chương trình Giám sát Nhập khẩu Hải sản trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) là một bước đi đúng hướng, nhưng Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên (NRDC) cho biết vẫn còn nhiều việc phải làm để ngăn chặn dòng hải sản có nguồn gốc IUU hoặc gian lận vào Mỹ và cải thiện tính bền vững của hải sản được bán tại thị trường Mỹ. Thay vì dần dần kết hợp các loài hải sản mới vào SIMP, NOAA nên hành động nhanh chóng để đưa tất cả hải sản nhập khẩu vào chương trình. Hơn nữa, Mỹ nên yêu cầu sử dụng Hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để cải thiện đáng kể tính minh bạch
của các hoạt động đánh bắt cá toàn cầu. Chúng tôi mong muốn tiếp tục làm việc hướng tới những mục tiêu quan trọng này trong năm mới.
Ngoài các biện pháp đánh bắt cá bất hợp pháp của NDAA, dự luật quốc phòng năm nay bao gồm các lợi ích quan trọng khác đối với việc bảo tồn động vật hoang dã biển và đại dương, bao gồm các chương trình nhằm giảm tác động của tàu và các tàu khác đối với động vật có vú ở biển và lệnh cấm liên bang đối với việc mua bán vây cá mập ở Mỹ.
(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.
(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.
(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn