Ông Juliano Kubitza - bác sĩ thú y, chuyên gia tài chính kiêm Giám đốc Fider Pescados - nhận định rằng năm 2025 đánh dấu một tổ hợp thách thức chưa từng có đối với ngành nuôi trồng thủy sản Brazil. Trước những biến động đột ngột trong thương mại quốc tế cùng với sự thay đổi trong mặt bằng giá nội địa, các nhà sản xuất buộc phải thích ứng nhanh chóng. Ngành cá rô phi, vốn bước vào năm với nhiều kỳ vọng cao, hiện đang khép lại năm cũ với tầm nhìn tăng trưởng được tái cấu trúc, xoay quanh mục tiêu giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ.
Tác động từ chủ nghĩa bảo hộ của Mỹ
Bước ngoặt lớn nhất đối với ngành là việc tăng thuế nhập khẩu mạnh tay từ phía Hoa Kỳ, nhảy vọt từ khoảng xấp xỉ 10% lên tới 50%. Động thái này đã thay đổi đáng kể lộ trình mở rộng của các doanh nghiệp xuất khẩu Brazil tại một thị trường có nhu cầu cao. Hệ quả là thị phần của Brazil trong tổng nhập khẩu cá rô phi của Mỹ đã giảm từ khoảng 5% xuống còn xấp xỉ 3%.
Trước bối cảnh đó, ngành buộc phải rà soát lại bản đồ cơ hội toàn cầu:
- Trung Quốc: Dù là thị trường tiêu thụ quy mô lớn, Trung Quốc vẫn tương đối tự chủ về nguồn cung với rào cản gia nhập cao thị trường rất cao.
- Canada: Một thị trường có sức mua lớn nhưng thói quen tiêu dùng vẫn còn khá hạn chế.
- Liên minh Châu Âu (EU): Hiện đang nổi lên như lựa chọn thay thế triển vọng nhất cho phi lê cá rô phi chất lượng cao của Brazil.
Sức chống chịu của thị trường nội địa
Trái với những lo ngại ban đầu rằng xuất khẩu suy giảm sẽ gây ra tình trạng dư cung và kéo tụt giá thành tại thị trường trong nước, mặt bằng giá nội địa vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ một cách đầy bất ngờ. Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao về Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo (USP) cho thấy xu hướng tăng ổn định rõ rệt.
Trong tháng 11/2025, giá cá rô phi đạt mức xấp xỉ 1,60 USD/kg (tương đương 9,29 BRL/kg), tăng đáng kể so với mức 1,38 USD/kg (8,02 BRL/kg) ghi nhận ngay sau khi Mỹ công bố áp thuế và 1,34 USD/kg (7,75 BRL/kg) vào cuối năm 2024. Các số liệu này cho thấy nguồn cung hiện tại chưa đủ lớn để gây ra tình trạng mất giá đồng thời khẳng định Brazil vẫn đang ở giai đoạn đầu trên hành trình trở thành một trung tâm sản xuất cá rô phi toàn cầu.
Đổi mới và an toàn sinh học
Những áp lực trong năm 2025 đã đẩy nhanh quá trình nâng cao chuẩn mực vệ sinh - an toàn sinh học trên toàn chuỗi sản xuất. Doanh nghiệp đang đầu tư mạnh mẽ vào:
- Thực hành an toàn sinh học nghiêm ngặt và quản lý phòng ngừa rủi ro dịch bệnh.
- Củng cố các phác đồ miễn dịch thông qua vắc-xin và các sản phẩm dinh dưỡng bổ trợ.
- Đổi mới công nghệ nhằm tối ưu hóa năng suất khai thác trên mỗi hecta.
Các doanh nghiệp đầu ngành như Fider - đơn vị sản xuất và chế biến cá lớn nhất bang São Paulo đang đóng vai trò tiên phong trong làn sóng chuyển đổi này. Thông qua việc siết chặt quy chuẩn vệ sinh nghiêm ngặt và tích cực tìm kiếm các thị trường mới, các doanh nghiệp này đang tái định vị bản thân để thích ứng với một môi trường toàn cầu ngày càng phức tạp. Khi năm 2025 dần khép lại, ngành nuôi trồng thủy sản Brazil nổi lên với năng lực chống chịu cao hơn, nhận diện rủi ro rõ ràng hơn và chuẩn bị vững vàng để xây dựng một tương lai tăng trưởng đa dạng hóa trên sân khấu quốc tế.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản, kiểm soát nhiệt độ, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt để duy trì chất lượng hàng hóa. Đặc thù hàng tươi sống và đông lạnh đòi hỏi chuỗi lạnh được phối hợp xuyên suốt từ lưu trữ, vận chuyển đến giao nhận, giúp doanh nghiệp chủ động vận hành, hạn chế gián đoạn và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật đến ngày 11/10/2026 của Cơ quan Kiểm soát Giấy phép Nghề cá Greenland (GFJK), ba hạn ngạch khai thác thủy sản ngoài khơi được phân bổ cho đội tàu Greenland trong năm 2026 đã đạt hoặc vượt mức được cấp. Các trường hợp gồm cá haddock tại vùng biển phía Bắc Na Uy và cá tuyết Đại Tây Dương tại Đông Nam Greenland cùng vùng biển phía Bắc Na Uy.
(vasep.com.vn) Hải quân Sri Lanka phối hợp với các cơ quan nhà nước và cộng đồng ngư dân triển khai chương trình tăng cường ngăn chặn khai thác bất hợp pháp và bảo vệ môi trường biển tại Trincomalee.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.
(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.
(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.
(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn