Quy mô thị trường cá rô phi toàn cầu đạt 10,6 tỷ USD năm 2024, dự báo 14,5 tỷ USD vào 2033 (CAGR 3,52%). Sản lượng cá rô phi toàn cầu đạt khoảng 7 triệu tấn trong năm 2024, và dự kiến 7,3 triệu tấn năm 2025. Tầm nhìn đến năm 2033, giá trị thị trường cá rô phi dự kiến đạt 14,5 tỷ USD.
XK cá rô phi Việt Nam bao gồm cả cá rô phi (black tilapia) và cá điêu hồng (red tilapia)
Năm 2024, XK cá rô phi đạt 41 triệu USD, tăng 138% so với năm 2023. Trong đó, XK cá điêu hồng đạt 13 triệu USD, tăng 20% so với năm trước đó; XK cá rô phi đạt 28 triệu USD, tăng 348% so với năm 2023.
Năm 2024, XK cá rô phi Việt Nam sang Mỹ năm 2024 đạt 19 triệu USD, tăng 572%; XK sang EU đạt 4 triệu USD, giảm 8%; XK sang Hàn Quốc đạt hơn 2 triệu USD, giảm 9%; XK sang Trung Đông đạt gần 2 triệu USD, tăng 60%; XK sang ASEAN đạt hơn 1 triệu USD, giảm 33%; XK sang Nhật Bản đạt 992 nghìn USD, tăng gấp đôi so với năm 2023.
QI/2025, tổng XK cá rô phi đạt gần 14 triệu USD, tăng 131%. Trong đó, XK sang Mỹ đạt hơn 6 triệu USD, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 46% tỷ trọng, là thị trường tiêu thụ nhiều nhất cá rô phi Việt Nam; XK sang Nga đạt gần 1,8 triệu USD, chiếm 13% tỷ trọng; XK sang Bỉ đạt hơn 700 nghìn USD, chiếm 5% so với cùng kỳ,...
Cơ hội cho XK cá rô phi Việt Nam
Việt Nam được biết đến là quê hương của cá tra - một loài cá thịt trắng có những điểm tương đồng với cá rô phi, là quốc gia XK cá tra lớn nhất thế giới và cả hai loài cá này đều được nuôi và sinh trưởng trong cùng môi trường với điều kiện thuận lợi. Việt Nam có khí hậu nhiệt đới (27-32°C), diện tích mặt nước lớn (3.300 ha tại ĐBSCL), lý tưởng cho nuôi cá rô phi với chu kỳ ngắn (5-6 tháng, 600-800g/con) với chi phí thấp, công nghệ bể bạt tăng năng suất, giảm dịch bệnh.
Trong khi đó, nhu cầu thị trường ngày càng tăng khi tiêu thụ cá rô phi toàn cầu tăng 13%/năm, dự kiến đạt 20 tỷ USD vào 2030. Riêng Mỹ NK khoảng 200.000 tấn/năm. Cá rô phi Việt Nam rất được ưa chuộng ở EU - thị trường cần đáp ứng các điều kiện khắt khe để NK vào, từ đó mở cơ hội XK.
Ngoài ra, việc Trung Quốc suy giảm nguồn cung cá rô phi và phải chịu mức thuế quan cao cũng gián tiếp tạo cơ hội cho Việt Nam và các nước khác. Thuế Mỹ áp lên Trung Quốc là 54% trong năm 2025 làm giảm nguồn cung, giúp Việt Nam tăng thị phần. Dự kiến, năm 2025, XK cá rô phi sang Mỹ sẽ đạt 12 triệu 2025. RCEP giảm thuế vào Trung Quốc (0% từ 2025).
Thách thức
Giống và dịch bệnh có thể coi là một trong những thách thức lớn nhất của ngành cá rô phi Việt Nam. Lai cận huyết làm cá sinh trưởng chậm, tỷ lệ fillet thấp chỉ khoảng 33%. Virus TiLV giảm 15% sản lượng. Tháng 2/2024, Brazil chính thức cấm NK cá rô phi Việt Nam vì virus này.
Thức ăn cho cá phụ thuộc vào nguồn NK, chưa chủ động hoàn toàn trong chuỗi cung ứng để đáp ứng ao nuôi.
Các vấn đề về thuế quan và tiêu chuẩn như Mỹ áp thuế 10-46% trong năm 2025. Các yêu cầu tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm (FDA), truy xuất nguồn gốc, và lao động bền vững.
Ngoài ra, việc cạnh tranh quốc tế với các nhà cung cấp khác như Brazil, tăng XK sang Mỹ 79% trong năm 2024, giá thấp chỉ khoảng 3 USD/kg; hay Trung Quốc, vốn đã NK ít từ Việt Nam, vẫn không ngừng cải thiện sản xuất, giảm NK.
Chuỗi cung ứng cá rô phi Việt Nam còn yếu, liên kết lỏng lẻo, giá thu mua dao động 45.000-51.000 đồng/kg, thiếu nhà máy đạt chuẩn, chi phí logistics tăng 12% do chiến tranh thương mại.
Đề xuất giải pháp
Thách thức gắn liền với các đề xuất giải pháp. DN Việt nên cải tiến sản xuất, đầu tư nghiên cứu giống chất lượng cao, kháng bệnh tốt, nghiên cứu giống GIFT, kháng TiLV; mở rộng RAS, bể bạt; hợp tác với các DN thức ăn để tự chủ thức ăn trong nước (giảm 15% chi phí).
Ngoài ra, cần chú trọng nâng cao chế biến bằng việc đầu tư dây chuyền fillet tự động, sản phẩm GTGT (hun khói, snack); khuyến khích nuôi đạt chứng nhận ASC, BAP, minh bạch hóa chuỗi cung ứng, sử dụng blockchain để truy xuất nguồn gốc.
Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, đàm phán miễn thuế Mỹ (4-7/2025); tham gia các hội chợ quốc tế tại các thị trường. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nhắm vào thị trường EU, Mỹ, Nhật Bản, Trung Đông; phát triển sản phẩm GTGT; xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa các bên.
Chính phủ cũng cần có những chính sách hỗ trợ DN XK trong các vấn đề về quỹ thuê đất, miễn thuế thu nhập DN, quỹ bảo hiểm, phòng vệ thương mại chống kiện bán phá giá, đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ vốn.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn