Thị trường cá rô phi toàn cầu 2024: Sản lượng tăng, giá giảm, thương mại phân hóa theo khu vực

Tại Trung Quốc, quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, giá cá giảm liên tục trong năm 2024. Ngành nuôi cá ở tỉnh Hải Nam đối mặt với các quy định bảo vệ môi trường nghiêm ngặt hơn, làm gia tăng chi phí sản xuất và khiến nhiều nông dân phải giảm mật độ thả giống. Giá cá rô phi sống (300–500g) tại Quảng Đông giảm từ 9,24 NDT/kg xuống còn 7,49 NDT/kg vào cuối năm, phản ánh áp lực dư cung kéo dài. Tại Brazil, giá cá rô phi nội địa cũng giảm mạnh từ 9,68 real/kg xuống 7,77 real/kg do sản lượng cao trong khi nhu cầu tiêu thụ yếu, bất chấp việc nước này hạn chế nhập khẩu từ Việt Nam.

Về thương mại, Trung Quốc vẫn giữ vai trò xuất khẩu chính, với Côte d'Ivoire, Mali và Mỹ là những thị trường nhập khẩu quan trọng. Năm 2024, Mỹ nhập khẩu khoảng 35.000 tấn cá rô phi đông lạnh nguyên con từ Trung Quốc, tăng 25% về khối lượng và 53% về giá trị. Tuy nhiên, nhập khẩu phi lê cá rô phi tươi vào Mỹ giảm xuống còn 18.915 tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2012, do người tiêu dùng chuyển sang các loài cá trắng có giá rẻ hơn như cá tra. Thuế quan mới áp dụng với cá rô phi từ Trung Quốc và Việt Nam cũng ảnh hưởng đến thương mại, mở ra cơ hội cho Brazil – quốc gia đã tăng gấp đôi lượng xuất khẩu sang Mỹ lên 4.763 tấn trong năm.

Ở Mỹ Latinh, Brazil là điểm sáng với kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 12.463 tấn, trị giá 55,6 triệu USD – tăng lần lượt 92% và 138% so với năm 2023. Cá rô phi chiếm 94% tổng giá trị xuất khẩu, trong đó phi lê tươi đóng vai trò chủ lực. Colombia tiếp tục dẫn đầu trong phân khúc cá rô phi tươi tại thị trường Mỹ, chiếm 50% tổng khối lượng nhập khẩu. Trong khi đó, Peru và Honduras tập trung mở rộng nuôi trồng và đổi mới sản xuất.

Dù có sự tăng trưởng tại một số thị trường, ngành cá rô phi toàn cầu vẫn đối mặt nhiều thách thức. Giá tại các thị trường nội địa như Trung Quốc và Brazil dự báo sẽ tiếp tục giảm trong năm 2025 do dư cung. Trong khi đó, chi phí sản xuất tại Trung Quốc sẽ tăng do các quy định môi trường chặt chẽ hơn. Mặt khác, các quốc gia Mỹ Latinh có thể tiếp tục hưởng lợi nhờ xuất khẩu, nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào sức mua từ thị trường Mỹ và các khu vực khác.

Triển vọng cho năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ nét: Trung Quốc sẽ phải điều chỉnh sản xuất để thích ứng với môi trường kinh doanh mới, trong khi Mỹ Latinh được kỳ vọng giữ vững đà tăng trưởng, với điều kiện nhu cầu quốc tế không sụt giảm mạnh. Với áp lực giá kéo dài, vai trò của thị trường xuất khẩu sẽ trở nên ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo ổn định cho chuỗi cung ứng cá rô phi toàn cầu.