Bối cảnh toàn cầu: Áp lực từ chính sách thuế của Mỹ
Trung Quốc – quốc gia nuôi trồng và xuất khẩu cá rô phi lớn nhất thế giới – tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ các biện pháp thuế quan của Mỹ trong năm 2025. Mức thuế cao 55% khiến cá rô phi Trung Quốc mất lợi thế cạnh tranh tại thị trường Mỹ, vốn là thị trường tiêu thụ lớn và ổn định trong nhiều năm.
Brazil, quốc gia đang nổi lên với tham vọng thay thế Trung Quốc trong vai trò cung ứng cá rô phi cho Mỹ, cũng rơi vào tình trạng tương tự khi bị áp mức thuế cao 50% từ tháng 8. Điều này khiến cả hai nguồn cung lớn buộc phải điều chỉnh chiến lược, mở rộng sang các thị trường khác hoặc quay trở lại tập trung vào tiêu thụ nội địa.
Tuy nhiên, các thị trường khác như Châu Âu chưa thể hấp thụ hoàn toàn khối lượng hàng từng xuất sang Mỹ. Khoảng trống mà thị trường Mỹ để lại chưa được bù đắp, dẫn đến tình trạng dư cung cục bộ. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi tại Trung Quốc và Brazil phải chấp nhận sản xuất cầm chừng, thậm chí gánh lỗ để duy trì hoạt động. Giá cá rô phi tại thị trường nội địa giảm sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến các hộ nuôi nhỏ lẻ và chuỗi sản xuất nguyên liệu.
Việt Nam nắm bắt cơ hội trong bối cảnh dịch chuyển
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng mới trên bản đồ cá rô phi toàn cầu. Theo số liệu trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt gần 70 triệu USD, tăng tới 198% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 11, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 7 triệu USD.
Mặc dù xuất khẩu trong tháng 10 có sự điều chỉnh giảm nhẹ, nhưng mức sụt giảm không đáng kể và nhanh chóng được bù đắp trong các tháng cuối năm nhờ nhu cầu tiêu dùng tăng cao trong mùa lễ hội. Điều này cho thấy sức tiêu thụ cá rô phi Việt Nam vẫn duy trì ổn định, đặc biệt ở các phân khúc sản phẩm tầm trung, có giá thành phải chẳng.
Đáng chú ý, Việt Nam không chỉ tập trung vào các thị trường truyền thống mà còn mở rộng xuất khẩu cá rô phi sang Brazil – một thị trường vốn là nhà sản xuất lớn. Đây được xem là tín hiệu tích cực, phản ánh khả năng cạnh tranh ngày càng cải thiện của cá rô phi Việt Nam trong bối cảnh thị trường toàn cầu tái cấu trúc.
Dự báo năm 2026: Cạnh tranh gia tăng, yêu cầu chiến lược dài hạn
Bước sang năm 2026, thị trường cá rô phi dự kiến tiếp tục phân hóa rõ nét. Brazil được dự báo sẽ đẩy mạnh xuất khẩu cá rô phi sang thị trường EU, tận dụng lợi thế về khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm và chứng nhận bền vững ngày càng khắt khe của khu vực này.
Trong khi đó, cá rô phi Trung Quốc được giảm khoảng 10% thuế vào dịp cuối năm, tạo điều kiện để quay trở lại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, các nhà nhập khẩu Mỹ vẫn tỏ ra thận trọng, do lo ngại về rủi ro chính sách và sự thiếu ổn định trong dài hạn.
Đối với Việt Nam, bối cảnh mới đòi hỏi chiến lược chủ động và dài hơi hơn. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Trung Đông và Nam Mỹ là cần thiết nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường đơn lẻ. Đồng thời, phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng như cá rô phi tẩm bột, chế biến sẵn hoặc đóng gói tiện lợi sẽ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu.
Song song đó, đầu tư cải tiến giống, công nghệ nuôi và quy trình chế biến sâu không chỉ giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí mà còn là điều kiện then chốt để đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững – yếu tố ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thương mại cá rô phi toàn cầu.
(vasep.com.vn) Ngày 30/4/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, trong đó đưa Việt Nam vào diện “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Đây là mức cảnh báo cao nhất trong cơ chế Đặc biệt 301 và có thể dẫn tới việc USTR xem xét khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Động thái này không trực tiếp nhắm vào riêng ngành thủy sản, nhưng là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang gây tác động nghiêm trọng tới hệ thống lương thực toàn cầu, khi làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới. Tổng Giám đốc FAO, ông Qu Dongyu nhấn mạnh việc tắc nghẽn vận tải tại khu vực Vịnh đang đẩy chi phí năng lượng, phân bón và nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến thủy sản, nông nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.
(vasep.com.vn) Corbion vừa được cấp bằng sáng chế mới tại Mỹ cho công nghệ sản xuất omega-3 từ tảo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực dinh dưỡng bền vững. Công nghệ này tạo ra dạng huyền phù lỏng (hạt rắn không hòa tan) từ sinh khối tảo giàu DHA – một loại axit béo có lợi cho sức khỏe.
(vasep.com.vn) Một thay đổi lớn về chính sách thuế tại bang Minas Gerais (Brazil) đang tác động mạnh đến thị trường nuôi trồng thủy sản. Phó Thống đốc Mateus Simões đã ký ban hành Nghị định 49.215, chính thức tạm dừng các ưu đãi thuế ICMS (thuế giá trị gia tăng cấp bang) đối với cá nhập khẩu. Động thái này được ngành sản xuất trong nước đánh giá là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sản xuất nội địa và tạo cạnh tranh công bằng.
(vasep.com.vn) Tổ chức Marine Conservation Society vừa cập nhật hướng dẫn Good Fish Guide, trong đó khuyến nghị người tiêu dùng không nên sử dụng cá tuyết khai thác tại Anh do tình trạng suy giảm nguồn lợi. Đây là lần đầu tiên không còn lựa chọn cá tuyết nội địa nào đạt mức “được khuyến nghị” trong hệ thống đánh giá bền vững của tổ chức.
Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Lệnh số 280 về đăng ký và quản lý các nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/6/2026 và thay thế Lệnh số 248/2021 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu của nước ngoài. Đây là quy định quan trọng, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc cần theo dõi sát để chủ động rà soát hồ sơ, mã đăng ký và hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm.
Bước vào năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đứng trước một giai đoạn vừa nhiều kỳ vọng, vừa nhiều sức ép mới. Sau đà phục hồi tích cực của năm 2025, hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong quý I/2026 cho thấy khả năng thích ứng đáng ghi nhận của cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, cạnh tranh quốc tế gia tăng và yêu cầu tuân thủ tại các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe hơn.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang chịu áp lực tăng giá mạnh do sản lượng sụt giảm trong vụ A năm 2026 tại Alaska. Theo Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), đến cuối tháng 3, khoảng 88% hạn ngạch khai thác tại biển Bering đã được thực hiện. Tuy nhiên, dù tiến độ khai thác tương đương năm trước, sản lượng lại giảm đáng kể do yếu tố sinh học và kích cỡ cá.
(vasep.com.vn) Bước vào năm 2026, thị trường cá thịt trắng của Mỹ có nhiều diễn biến phức tạp khi nguồn cung cá tuyết toàn cầu tiếp tục thắt chặt, trong khi môi trường thương mại tại Mỹ lại trở nên kém ổn định.
(vasep.com.vn) Một tập đoàn Hà Lan vừa đề xuất TP. Cần Thơ quy hoạch vùng nuôi cá tra thích ứng với điều kiện nhiễm mặn, thay vì chỉ tập trung vào môi trường nước ngọt như hiện nay. Đề xuất được đưa ra trong buổi làm việc với lãnh đạo thành phố ngày 20/4, trong bối cảnh ngành cá tra đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
