Thị trường cá minh thái khó khăn do giá philê dự kiến tiếp tục giảm

Vụ khai thác A tại Mỹ bắt đầu vào ngày 20/1/2024 sau khi chính quyền Biden cấm nhập khẩu philê cá minh thái Trung Quốc sử dụng nguyên liệu từ Nga.

Giá cá minh thái bỏ xương (PBO) của Mỹ dự kiến sẽ không giảm trong ngắn hạn. Lệnh cấm khiến cho khối lượng phile cá minh thái Trung Quốc sử dụng nguyên liệu từ Nga chuyển sang tập trung ở thị trường châu Âu, thị trường lớn nhất của philê.

Nga cũng có thể tăng sản lượng philê PBO đông lạnh 1 lần do các tàu mới không có số EU và Mỹ cấm nhập khẩu trực tiếp.

Sản lượng H&G dự kiến tăng nhanh, với tổng sản lượng đánh bắt cho phép (TAC) tăng khoảng 200.000 tấn. Phần lớn cá H&G sẽ xuất khẩu sang Trung Quốc và các nước châu Á khác để chế biến và quay lại châu Âu dưới dạng philê đông lạnh kép, cạnh tranh với phile PBO của Mỹ.

Với giá cá minh thái H&G Nga giảm xuống dưới 1.000 USD/tấn vào tuần thứ ba của tháng 1/2024, đạt khoảng 950 USD/tấn, giá philê đông lạnh kép dự kiến đạt 2.100 - 2.200 USD/tấn.

Một nhà bán hàng Nga cho biết doanh số bán hàng tại thời điểm này thấp do các nhà máy Trung Quốc đã ngừng sản xuất để nghỉ Tết Nguyên đán vào ngày 10/2/2024.

Việc giảm giá philê đông lạnh kép sẽ tiếp tục tác động đến giá philê PBO của Nga và Mỹ trong nửa đầu năm nay. TAC của Mỹ cũng tăng nhẹ Với giá surimi thấp, các nhà sản xuất sẽ tập trung vào PBO.

Mặc dù một số nhà cung cấp Mỹ đã có hợp đồng cho mùa đánh bắt A, nhiều khả năng các giao dịch lớn sẽ diễn ra tại Triển Lãm Thủy Sản Bắc Mỹ sắp tới ở Boston, Massachusetts vào tháng 3 và Triển lãm Hải sản Toàn cầu (SEG) tại Barcelona, Tây Ban Nha vào tháng 4.

Thị trường cá minh thái vẫn đang trên đà đi xuống, với giá cả biến động, đặc biệt tại Nga và Trung Quốc.

Châu Âu đã mua khối lượng lớn philê đông lạnh kép từ Trung Quốc vào cuối năm 2023 sau khi Nga bị loại khỏi chương trình hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) của EU đối với cá minh thái. PBO đông lạnh 1 lần của Nga hay PBO đông lạnh kép của Trung Quốc sử dụng nguyên liệu từ Nga sẽ phải chịu thuế 13,7%.

Giá giao dịch philê đông lạnh kép của Trung Quốc sử dụng nguyên liệu từ Nga vào mùa B năm 2023 dao động từ khoảng 2.400-2.700 USD/tấn, xuất khẩu sang châu Âu. Mức giá thấp hơn áp dụng cho các lô hàng nhỏ, 2.600-2700 USD/tấn, CFR Châu Âu.

Philê cá minh thái đông lạnh kép của Trung Quốc, sử dụng H&G của Nga, chiếm 55% trong tổng số 163.050 tấn nhập khẩu vào EU trong 9 tháng đầu năm 2023.

Giá giao ngay mùa B cho philê PBO của Nga giảm xuống còn khoảng 2.800 USD/tấn, với hàng tồn kho cũ được bán với bất cứ mức giá nào người mua đưa ra, điều này khiến cho giá chung của thị trường cá minh thái bị kéo xuống.

Các giao dịch giao ngay cho philê PBO tồn kho của Mỹ dao động từ 3.200-3.400 USD/tấn vào năm ngoái. Giá cho các giao dịch lớn mùa B trước đó cao tới 3.800 USD/tấn.

Đối với mùa A 2024, PBO đông lạnh trên biển dao động từ 3.400- 3.600 USD/tấn, xuất sang châu Âu. Thị trường nội địa đang ở mức 3.800 USD/tấn.

Hàng tồn kho cũ của Nga từ mùa A năm 2023 và mùa B năm 2022 vẫn còn khoảng 5.000-10.000 tấn, gây áp lực giảm giá lên toàn thị trường.

Giá philê cá pollock từ Trung Quốc, Nga và Mỹ đã giảm đáng kể trong 9 tháng đầu năm 2023 và có khả năng tiếp tục giảm. Trong tháng 9, giá nhập khẩu trung bình của Trung Quốc ở mức 3.100 USD/tấn, Nga ở mức 3.250 USD/tấn và Mỹ ở mức 3.900 USD/tấn, giảm 25-26% so với tháng 1.

Các nhà chế biến châu Âu đã mua lượng lớn philê cá minh thái trước khi kết thúc năm để tránh thuế 13,7%. Mức thuế sẽ gây áp lực lên thị trường philê đông lạnh 1 lần. Giá cá H&G sẽ giảm.

Tương tự châu Âu, Mỹ cũng ban hành sắc lệnh 22/12, cấm nhập khẩu các mặt hàng phile sử dụng nguyên liệu từ Nga được chế biến ở Trung Quốc sau khi lệnh cấm có hiệu lực. Nước này cho phép các nhà nhập khẩu 60 ngày, tức cho tới 21/2, để thực hiện các đơn đặt hàng từ trước.

Các nhà chế biến Mỹ đã mua số lượng lớn philê cá minh thái đông lạnh kép từ Trung Quốc ngay trước khi lệnh cấm được công bố. Nguồn tin cho rằng hàng trăm container cá minh thái đã được vận chuyển từ Trung Quốc sang Mỹ trước thời điểm cấm vận.

Tuy nhiên, vì vấn đề giá cả, khó có thể thay thế hoàn toàn số lượng này bằng cá PBO của Mỹ, một số sản phẩm có giá thành phụ thuộc nhiều vào loại cá này có thể biến mất khỏi thị trường Mỹ.

Các nhà sản xuất có thể chuyển sang sử dụng cá PBO để sản xuất các sản phẩm cá xay thay vì philê, vì đây là cách tận dụng nguyên liệu hiệu quả hơn về mặt chi phí.