Tây Ban Nha - Mô hình cho Trung Quốc trong việc theo dõi và chống lại IUU

Tây Ban Nha có tỷ lệ tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong Liên minh châu Âu. Các công ty khai thác lớn như Nueva Pescanova cung cấp chuỗi nhà hàng và chuỗi siêu thị trên toàn thế giới theo cách giống như một số đối tác Trung Quốc tìm cách mở rộng kinh doanh từ việc xử lý hợp đồng sang quyền sở hữu thương hiệu.

Tây Ban Nha chiếm 23,6% công suất đánh bắt của EU và với 898.333 tấn được sản xuất trong năm 2016, Tây Ban Nha đứng đầu về số lượng và giá trị về thủy sản phục vụ tiêu dùng trong khu vực.

Trung Quốc vừa là nhà sản xuất và tiêu thụ thủy hải sản hàng đầu thế giới, với mức tiêu thụ bình quân đầu người đầu đạt 45kg/người/năm và gần bằng Tây Ban Nha với 46,2kg/người/năm.

Các nhà chức trách Tây Ban Nha đang trở thành những nhà lãnh đạo thế giới trong việc theo dõi và truy tố hành động khai thác thủy sản bất hợp pháp, đây được xem như một mô hình và có thể là một đối tác cho Trung Quốc.

Các ví dụ

Các tòa án Tây Ban Nha trong năm nay đã thu được gần 9 triệu EUR (10,5 triệu USD) tiền phạt từ một nhóm các đội tàu đánh cá Vigo và cấm các tàu ​​đó rời cảng hoặc nhận trợ cấp trong một số năm. Trung Quốc trong năm qua cũng đã cấm một số công ty đánh cá Trung Quốc hoạt động trong khu vực quốc tế hoặc nhận trợ cấp sau khi các công ty bị kết tội đánh bắt trái phép, không được báo cáo và không được kiểm soát (IUU) ở châu Phi.

Cách tiếp cận khó khăn gần đây của Tây Ban Nha đối với IUU là một bước ngoặt vì Ủy ban EU từ lâu đã gây sức ép với Tây Ban Nha về việc đánh bắt cá bất hợp pháp bằng các tàu thuộc sở hữu của Tây Ban Nha. Mọi thứ cuối cùng đã thay đổi vào năm 2014, khi Chính phủ thay đổi luật để dễ dàng truy tố các ngư dân Tây Ban Nha hoạt động trái phép trong vùng biển quốc tế và gắn cờ của các quốc gia khác. Hợp tác với các khu vực pháp lý khác cũng chứng tỏ hiệu quả.

Theo Javier Garat Pérez, tổng thư ký của Confederación Española de Pesca (CEPESCA),Tây Ban Nha đã cố gắng để phân tán khi hình ảnh xấu làm giảm danh tiếng của ngành công nghiệp khai thác cá biển quốc gia. Những tên cướp biển của đất nước, được gọi là "truyền thuyết đen”, đã gây thiệt hại to lớn đến ngành khai thác Tây Ban Nha.

Pérez cho biết trong hội nghị SeaWeb Seafood Summit ở Barcelona, ​​Tây Ban Nha vừa qua, đó là sự thật trong quá khứ rằng có một số tên cướp biển và các công ty hoạt động mang cờ các quốc gia thứ ba, Chính phủ nước này đã điều chỉnh luật pháp để các công ty sử dụng cờ quốc gia thứ ba có thể bị truy tố.

Theo Scott Trent tại Environmental Justice Foundation, một tổ chức phi chính phủ, theo dõi tàu giả mạo là công việc khó khăn bởi vì chủ sở hữu đổi tên và gắn lại cờ. Có rất nhiều tàu Trung Quốc và Tây Ban Nha hoạt động ngoài khơi bờ biển Tây Phi gắn cờ của Mông Cổ, một quốc gia nội lục (có đất liền bao quanh).

Tuy nhiên, việc xác định những người chơi giả mạo trong ngành đánh bắt của Tây Ban Nha trở nên dễ dàng hơn rất nhiều nhờ sự linh hoạt trong thu thập và chia sẻ dữ liệu. CEPESCA có một thỏa thuận năm 2014 với Chính phủ cho phép theo dõi các tàu Tây Ban Nha ở các nước thứ ba cũng như các tàu hoạt động gắn cờ các quốc gia thứ ba. Giám sát bao gồm máy quay video trên tàu, thời gian thực, nhật ký điện tử và giám sát cập bến và trung chuyển.

Có rất nhiều mối lo ngại cho Tây Ban Nha khi quốc gia này phụ thuộc các vùng biển quốc tế với phần lớn sản lượng khai thác. Trong khi đó, ngược lại là trường hợp trong các con số được báo cáo bởi Trung Quốc, trong những năm gần đây Trung Quốc đã tìm cách phục hồi các ngư trường cạn kiệt và khuyến khích các công ty khai thác ở khu vực công hải.

Tây Ban Nha có 810 công ty hoạt động khoảng 10.000 tàu với sức chứa 311.000 tấn, theo CEPESCA. Tuy nhiên, 8.450 trong số các tàu này hoạt động trong vùng biển quốc gia, chiếm 39% sản lượng đánh bắt. 106 tàu hoạt động tại vùng biển EU chỉ chiếm 3% sản lượng đánh bắt, trong khi 58% lượng đánh bắt của Tây Ban Nha đến từ các tàu hoạt động ngoài EU.

Ở một số khía cạnh, Trung Quốc và Tây Ban Nha có cùng mục tiêu. Nhưng có những khác biệt lớn về văn hóa. Chia sẻ dữ liệu và thu thập dữ liệu mới là điều cần thiết để chống lại IUU. Nhưng sự khác biệt rỗ ràng là phần lớn dữ liệu được chia sẻ được coi là bí mật và thậm chí có thể được hiểu là bí mật nhà nước ở Trung Quốc.

Một bước tiến cho cuộc chiến chống IUU toàn cầu sẽ liên quan đến việc Trung Quốc chia sẻ dữ liệu của mình, hoặc công khai theo cùng cách thức của Indonesia, hoặc trong quan hệ đối tác với các đối tác thực thi toàn cầu quan trọng.

CEPESCA đã soạn thảo và phân phối một mã thực hành tốt cho các công ty đánh bắt cá ở Vigo, mặc dù không rõ cách thức áp dụng mã được giám sát hoặc quảng bá như thế nào. Điều này được cho là rất khó để tìm ra một mã mang ngôn ngữ Trung Quốc có thể so sánh được về thực hành tốt cho ngành công nghiệp nước này, mặc dù Chính phủ đã cho phép các công ty đánh cá cả trong nước và qua các tàu đánh cá làm việc trên các vùng biển quốc tế và có hệ thống kiểm tra thanh tra chuyên dụng trên hạm đội các tàu ở xa ngư trường khai thác.

Tiếp cận các vấn đề IUU ở Châu Phi

Tất cả các biện pháp này quan trọng ở các khu vực trên thế giới bị ảnh hưởng nhiều nhất từ IUU và ít được trang bị để phản ứng, chẳng hạn như châu Phi. Tây Ban Nha có thể là một động lực chính của sự bền vững trong ngành thủy hải sản châu Phi do vai trò quan trọng của quốc gia như là một nhà NK ở châu lục này.

Ông Pedro Ferreiro Velasco, người đứng đầu một công ty NK tham gia vào Đối tác thủy sản bền vững (SFP) ở Tây Ban Nha cho rằng, nhận thức về tham nhũng trên lục địa đã góp phần làm giảm nguồn tài chính cho các dự án cải thiện nghề cá (FIPs). Tuy nhiên, Tây Ban Nha có tiềm năng vì quốc gia này NK 689 triệu EUR (806 triệu USD) thủy hải sản của khu vực, gấp hơn hai lần so với Pháp. Trong khi đó, Trung Quốc ở vị trí thứ năm, NK 184 triệu EUR (215 triệu USD) thủy hải sản từ châu Phi, theo dữ liệu năm 2016 của Velasco.

Velasco cho biết, Tây Ban Nha là nước XK thủy sản số một từ vùng Sahara châu Phi, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tính bền vững trong khu vực. MSC và FIPs đang thất bại ở châu Phi, khu vực có vấn đề sâu sắc nhất về an ninh lương thực.

Chỉ có một loài có chứng nhận MSC trên lục địa là cá tuyết hake Nam Phi. Hơn nữa, chỉ có ba trong số sáu FIP được đánh dấu cho châu Phi đang thực sự được tiến hành, ba dự án còn lại được dự kiến trong tương lai.

Không rõ số lượng XK của Tây Ban Nha từ châu Phi cận Sahara bao gồm cả việc tàu của Trung Quốc bị bốc dỡ tại các cảng châu Phi. Tuy nhiên, các công ty đánh cá Trung Quốc đã tích cực mở rộng hoạt động ở châu Phi, một phần thông qua các thỏa thuận tiếp cận thủy sản được Chính phủ sắp xếp. Các công ty đánh bắt cá của Trung Quốc cũng được hưởng lợi từ trợ cấp nhiên liệu, có thể thấy vai trò của họ ngày càng tăng.

Velasco tin rằng cần có một dự án cấp bách cùng các dự án thu thập dữ liệu và phát triển bền vững do Tây Ban Nha thực hiện trước khi bản chất của ngành thủy sản châu Phi thay đổi với sự tham gia và sở hữu của Trung Quốc. Ông cũng tin rằng cần có sự liên kết, liên quan đến các nhà bán lẻ Nam Âu, các công ty thu lợi từ khai thác cá, các cơ quan như Ngân hàng Thế giới và FAO, cũng như các tổ chức phi chính phủ và quỹ từ thiện.

Velasco cho rằng họ cần phải làm điều đó ngay bây giờ trong khi vẫn còn thời gian.

Nhưng có thể đã quá muộn để Tây Ban Nha hành động một mình. Các nhà bán lẻ, công ty đánh cá và của Trung Quốc sẽ không kém phần quan trọng trong bất kỳ chiến lược hiệu quả nào cho ngành thủy sản châu Phi.

Ngoài châu Phi, dữ liệu về trữ lượng cá là một lĩnh vực khác mà Trung Quốc và Tây Ban Nha cộng tác. Thiếu dữ liệu nghiêm trọng về các loài quan trọng của Tây Ban Nha. Cụ thể, Tây Ban Nha NK cá thịt trắng như cá tuyết hake từ Argentina, một loài mà dữ liệu không có sẵn. Tương tự như mực ống và bạch tuộc, Tây Ban Nha chiếm lần lượt 7% và 14% nguồn cung toàn cầu.

Kết luận, Trung Quốc và Tây Ban Nha có tiềm năng trở thành một lực lượng thay đổi - nếu họ hợp tác.