Tín hiệu rõ rệt từ các cường quốc xuất khẩu
Ecuador – vốn nổi tiếng với xuất khẩu tôm HOSO (nguyên đầu, còn vỏ) sang Trung Quốc – nay đã tăng tốc sang phân khúc chế biến, đặc biệt cho thị trường Mỹ và châu Âu. Trong tháng 6/2025, Ecuador xuất khẩu kỷ lục 126.074 tấn, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất sang Mỹ đạt 21.388 tấn (+44%) và sang EU đạt 28.617 tấn (+42%)
Không chỉ tăng khối lượng, Ecuador còn đẩy mạnh xuất khẩu tôm bóc vỏ, làm sạch nhanh và các sản phẩm PD, PPV, HLSO – mức sản lượng giá trị gia tăng đã tăng từ 127.980 tấn năm 2020 lên 268.720 tấn năm 2022, gấp đôi chỉ sau hai năm.
Ấn Độ, trong khi chịu áp lực thuế nặng từ Mỹ (gần 60% đối với tôm), vẫn duy trì mức tăng trưởng dương trong XK tôm sang Mỹ trong 7 tháng đầu năm nay. Tuy nhiên, sức ép từ thị trường Mỹ buộc các doanh nghiệp phải xoay trục sang EU – nơi Ấn Độ đang đàm phán dỡ bỏ hạn chế nhập khẩu từ tháng 10/2025. Nếu thành công, sự cạnh tranh ở EU sẽ gia tăng mạnh, đặc biệt trong phân khúc sản phẩm chế biến sẵn.
Indonesia lại gặp nhiều khó khăn khi phụ thuộc tới 60% xuất khẩu vào Mỹ, dự kiến cả năm 2025 chỉ đạt khoảng 220.000 tấn. Việc Mỹ áp thuế 19% đang khiến xuất khẩu có nguy cơ giảm 30% và hàng loạt kế hoạch mở rộng sản xuất phải đình lại. Ngành tôm Indonesia buộc phải tăng cường xúc tiến sang Trung Quốc (nhập xấp xỉ 1 triệu tấn/năm) và Trung Đông, nhưng giá bán thấp khiến lợi nhuận giảm sút.
Nhu cầu tiêu dùng định hình lại thị trường
Ở phía cầu, Mỹ, EU và Trung Quốc đang đồng loạt cho thấy nhu cầu rõ rệt đối với sản phẩm giá trị gia tăng.
Châu Âu: nhu cầu tăng trưởng rõ rệt, đặc biệt Nam Âu, giới trẻ chuộng sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn, kèm theo yêu cầu cao về chứng chỉ bền vững.
Trung Quốc: vẫn tự cung khoảng 70% nhưng nhập khẩu mạnh để đa dạng hóa; người tiêu dùng ưa chuộng từ tôm đông lạnh nguyên con tới sản phẩm ready-to-eat/ready-to-cook.
Mỹ: tiếp tục tăng nhập khẩu từ Ecuador, đồng thời áp thuế cao với Ấn Độ, tạo ra cơ hội gián tiếp cho các nước có chuỗi cung ứng minh bạch như Việt Nam.
Sự chuyển hướng của người tiêu dùng đang tạo áp lực lớn lên các quốc gia xuất khẩu vốn phụ thuộc vào nguyên liệu thô. Những nước nào đầu tư sớm vào chuỗi chế biến, chuẩn hóa sản phẩm và đạt chứng nhận quốc tế sẽ chiếm ưu thế trong cuộc cạnh tranh mới.
Cơ hội và thách thức cho Việt Nam
Với vai trò “trung tâm tái chế biến” của thế giới, Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức. Các nhà máy chế biến của Việt Nam có tổng công suất hàng triệu tấn/năm, có thể cung ứng đa dạng sản phẩm: từ block đông lạnh tới tôm hấp chín, tôm tẩm bột, sản phẩm giá trị gia tăng đóng gói bán lẻ. Đây là lợi thế lớn để Việt Nam bắt nhịp xu thế. Tuy nhiên, các thị trường như Mỹ và EU cũng ngày càng có những quy định giám sát chặt chẽ về an toàn thực phẩm và quy định để ngăn chặn gian lận thương mại.
8 tháng đầu năm 2025, XK các sản phẩm tôm giá trị gia tăng (mã HS 16) của Việt Nam đạt 1 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm 34% tổng giá trị XK tôm của Việt Nam. Các thị trường NK lớn nhất các sản phẩm tôm giá trị gia tăng của Việt Nam gồm Mỹ (chiếm thị phần 28%), Nhật Bản (chiếm 18%), tiếp đó là Hàn Quốc (chiếm 8%).
Xu thế chuyển dịch từ tôm thô sang tôm giá trị gia tăng đang diễn ra nhanh chóng và rõ rệt. Ecuador đã trở thành minh chứng sống động, khi vừa tăng sản lượng xuất khẩu, vừa nâng tỷ trọng chế biến để mở rộng sang Mỹ và châu Âu. Ấn Độ và Indonesia cũng đang buộc phải thay đổi để giữ thị phần.
Đây chính là cơ hội cho Việt Nam. Nếu tận dụng được lợi thế chế biến sẵn, đồng thời chủ động nâng cao minh bạch chuỗi cung ứng, tuân thủ chuẩn bền vững và đầu tư mạnh vào đổi mới sản phẩm, Việt Nam có thể khẳng định vị thế “trung tâm chế biến giá trị gia tăng” toàn cầu.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, tương lai của ngành tôm không nằm ở sản lượng tôm nguyên liệu, mà ở giá trị gia tăng và thương hiệu bền vững.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 5/8/2026 tập trung vào biến động nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu. Trong khi sản lượng bột cá Peru giảm mạnh và giá cá tuyết tại Anh lên mức kỷ lục tạo dư địa cho cá tra Việt Nam, ngành thủy sản Mỹ cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với cảnh báo mới từ FDA, đợt kiểm tra lao động quy mô lớn và nỗ lực phản đối thuế nhập khẩu tôm từ các liên minh thương mại.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh khi các nhà nhập khẩu tập trung giảm lượng tồn kho, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ yếu và nguồn cung dồi dào. Giá tôm bán buôn, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng Ecuador, tiếp tục chịu áp lực do người mua hạn chế đặt hàng mới.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Sự gia tăng nhiệt độ, mưa lũ, hạn hán, bão mạnh hơn cùng các hiện tượng như axit hóa đại dương và tảo nở hoa đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe vật nuôi và tính bền vững của hoạt động sản xuất.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu cá rô phi Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tái cơ cấu thị trường đáng chú ý khi các thị trường truyền thống suy giảm, trong khi châu Phi và nhiều khu vực mới nổi nhanh chóng gia tăng vai trò. Xu hướng xuất khẩu đang dần chuyển dịch từ châu Mỹ sang châu Phi, Đông Nam Á và Trung Đông.
(vasep.com.vn) Mức thuế bổ sung theo Mục 301 tạo thêm một yếu tố cần tính toán đối với tôm Việt Nam tại thị trường Mỹ, nhất là khi một số nguồn cung cạnh tranh được áp dụng mức thuế thấp hơn. Tuy nhiên, chính sách mới không đồng nghĩa với việc nhu cầu thị trường thu hẹp ngay. Diễn biến nhập khẩu và cơ cấu sản phẩm cho thấy Mỹ vẫn còn dư địa đối với tôm chế biến, sản phẩm tiện lợi và các phân khúc có sự khác biệt.
(vasep.com.vn) Bệnh Hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHN) không thường gây chết tôm hàng loạt trong thời gian ngắn, nhưng virus gây bệnh có thể khiến tôm còi cọc, dị hình, phân đàn mạnh, làm giảm đáng kể năng suất và giá trị kinh tế của vụ nuôi.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới bước vào nửa cuối năm 2026 trong trạng thái căng thẳng hiếm thấy. Sản lượng cá cơm tại Peru suy giảm nghiêm trọng, hạn ngạch khai thác tại Chile bị cắt giảm, nguồn cung Bắc Đại Tây Dương yếu, trong khi tồn kho tại Trung Quốc xuống thấp đã đẩy giá bột cá chất lượng cao lên mức kỷ lục. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng Trung Quốc gần đây có dấu hiệu nhích lên, sự cải thiện này chưa đủ làm thay đổi cán cân thị trường. Nguồn cung mới từ Peru vẫn rất hạn chế, còn người mua và các nhà sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu đang phải thích ứng với một mặt bằng giá nguyên liệu cao hơn đáng kể.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026, Hội thảo kỹ thuật “Giải pháp công nghệ xanh, bền vững cho chuỗi nuôi trồng & chế biến thủy hải sản” sẽ diễn ra từ 09:30–11:45 ngày 20/8/2026 tại Phòng Convention B, tầng 2, SECC, TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do VASEP, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đại sứ quán Na Uy đồng tổ chức, tập trung vào các giải pháp công nghệ, đổi mới và chuyển đổi bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thị trường mực, bạch tuộc Trung Quốc đang thể hiện hai xu hướng trái ngược rõ rệt trong năm 2026. Trong khi nhập khẩu mực và mực nang tăng mạnh nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Đông Nam Á, thị trường bạch tuộc tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung toàn cầu hạn chế và giá nguyên liệu duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%. Mốc trên 1 tỷ USD trong tháng 7 tiếp tục củng cố triển vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỷ USD. Tuy nhiên, số liệu tháng 7 cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua: mức tăng chung chỉ còn 4,8%; cá tra giảm 6,1%; cá ngừ gần như không tăng; EU, Hàn Quốc và Trung Đông cùng giảm hai con số.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
