SADC tuyên bố chiến lược chung chống IUU

Tám nước này (tất cả đều là thành viên của Cộng đồng Phát triển Nam Phi – một tổ chức liên chính phủ có trụ ở tại Gaborone, Botswana) đang vạch ra một kế hoạch hành động nhằm thực hiện các phương pháp kiểm tra, kiểm soát và giám sát (MCS). Kế hoạch thực hiện các phương pháp này áp dụng vùng biển và vùng nội thủy với mục địch chống lại các hoạt động bất hợp pháp như cập cảng bốc dỡ hải sản bất hợp pháp, chuyển tải trên biển, vi phạm giới hạn đánh bắt và sử dụng các thiết bị bất hợp pháp.

Kế hoạch này cần phải có một MCS chung để tăng cường các phương pháp hiện có của các nước bằng cách tích hợp chúng ở cấp độ song phương hay khu vực cho tới năm 2030.

Theo lịch trình từ SADC, bản dự thảo hoàn chỉnh cuối cùng của chiến lược MCS và kế hoạch hành động sẽ được ban hành trong thập kỷ tới, dự kiến vào tháng 6 tới, mở đường cho việc thí điểm các hoạt động nghề cá bền vững, việc này sẽ đảm bảo cho mỗi nước thành viên của SADC thực hiện an ninh lương thực, tăng thu nhập cho cộng đồng ngư dân, giảm thất nghiệp, và bổ sung thêm nguồn thu nhập ngoại hối.

Việc các nước SADC áp dụng chiến lược MCS chung cũng đảm bảo quản lý hiệu quả hơn về chi phí đối với các nguồn lợi biển đã được phân chia và trong đất liền. Chiến lược áp dụng cách tiếp cận theo khu vực để đối phó với IUU cũng sẽ có sự hỗ trợ của các bên liên quan khác nhau như Ngân hàng Thế giới (WB), Liên minh châu Âu, Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), Ủy ban Ấn Độ Dương, Sea Shepherd Global, Stop Illegal Fishing, SWIOFish1Project, WorldFish và Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế (WWF).

Cùng với sự phát triển của MCS khu vực cho các nước SADC là đề xuất thành lập và vận hành Trung tâm Điều phối Giám sát và Kiểm tra Nghề cá khu vực (MCSCC), có trụ sở tại Mozambique. Trung tâm, được thành lập dưới sự giám sát của WWF, sẽ đóng vai trò là trung tâm đầu não cho việc phối hợp các ngư trường trong khu vực để loại bỏ bất kỳ kẽ hở nào giúp duy trì hoạt động khai thác bất hợp pháp.

Việc thành lập MCSCC đã được các nước SADC chính thức thông qua vào năm 2017, dựa trên quyết định của các lãnh đạo của các nước tham gia vào năm 2001 khi Nghị định thư về Nghề cá SADC được thông qua. Tuy nhiên, việc thực hiện MCSCC đã bị trì hoãn vì một số yếu tố, có thể là do hiệu quả kinh tế của một số quốc gia và tình hình chính trị thay đổi ở một số quốc gia khác.

Ngoài ra, do các yếu tố kinh tế và chính trị đã có sự chậm trễ trong việc thông qua MCSCC bởi 3 quốc gia mới tham gia vào SADC. Cần ít nhất 11 nước của tổ chức liên chính phủ trong khu vực phê chuẩn đề xuất để thành lập trung tâm này.

Hiện tại, Angola, Eswatini, Lesotho, Mozambique, Namibia, Nam Phi, Cộng hòa Tanzania và Zambia đã phê chuẩn đề xuất này để thành lập MCSCC để giải quyết hiệu quả các thách thức đối với nghề cá thông qua việc tăng cường hợp tác khu vực với các bên liên quan nhằm giảm thiểu các ảnh hưởng tới sinh thái và kinh tế xã hội.

Việc thúc đẩy đưa ra MCS chung và kế hoạch hành động của các nước SADC diễn ra vào thời điểm ngành thủy sản tại Nam Phi đang bị lạm thác, tác động tiêu cực tới hệ sinh thái, suy thoái môi trường sống ven biển, thay đổi khi hậu và khai thác IUU.

Khi MCSCC chính thức đi vào hoạt động, dự kiến sẽ phối hợp thực hiện các khuyến nghị để cải thiện việc phát triển bền vững ngành thủy sản ở Nam Phi, bao gồm cả việc mua và sử dụng các công cụ công nghệ thông tin tiên tiến để quản lý, thực thi việc tuân thủ và đánh giá rủi ro của ngành thủy sản của mỗi thành viên SADC.

Các thành viên SADC cũng sẽ hỗ trợ nhằm cải thiện cấu trúc quản lý hồ sơ tàu, và các quy định về việc ủy quyền hoạt động của tàu trong nước và nước ngoài, đặc biệt ở ngoài biển, để đạt được sự minh bạch cao hơn trong quy trình cấp phép khai thác.

Thách thức hiện tại là có nhiều người tham gia vào ngành thủy sản của Nam Phi trong khi đó họ rất ít trao đổi và hợp tác với nhau, và điều này sẽ có thể được giải quyết thông qua sự can thiệp của MCSCC, vì các nước SADC sẽ đồng ý chia sẻ thông tin nghề cá.

Theo FAO, MCSCC cũng sẽ rất quan trọng trong việc thực hiện Thỏa thuận về các biện pháp quản lý của các quốc gia có cảng (PSMA) của Liên hợp quốc (UN) tại Nam Phi.

FAO cho biết thêm SADC và Ủy ban Ấn Độ Dương (IOC) có khả năng điều chỉnh Kế hoạch giám sát nghề cá (PRSP) với các quy trình giám sát, kiểm tra và kiểm soát khu vực của SADC, bao gồm hỗ trợ thực hiện các hành động theo MCSCC để phù hợp với PRSP theo Chương trình E€OFISH do EU tài trợ.