Những chuyển biến tích cực
Theo thống kê mới nhất của tỉnh Quảng Ngãi, tính đến ngày 30/10 toàn tỉnh có tổng số tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên là 5.278 chiếc, tổng công suất máy chính là 1.846.061 CV.
Hiện tại, địa phương đã có 2.653 tàu cá đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tổng số 3.347 tàu thuộc diện bắt buộc phải lắp đặt (chiếm tỷ lệ 79,3%). Các thiết bị giám sát hành trình lắp đặt trên tàu cá đã kết đồng bộ với phần mềm dùng chung của Tổng cục Thủy sản và được chia sẻ, phân quyền sử dụng cho các cơ quan chức năng quản lý, sử dụng.
Chi cục Thủy sản, Ban Quản lý các cảng cá, các đồn, trạm kiểm soát biên phòng trong tỉnh đều được phân quyền truy cập dữ liệu tàu cá của tỉnh để phục vụ cho công tác quản lý, chuyên môn.
Qua hệ thống giám sát tàu cá, hàng ngày, Chi cục Thủy sản theo dõi toàn bộ tàu cá của tỉnh hoạt động trên các vùng biển, kịp thời cảnh báo, nhắc nhở chủ tàu, thuyền trưởng khi tàu vượt ra ngoài ranh giới vùng biển Việt Nam hoặc ngắt kết nối.
Công tác triển khai chống khai thác IUU ở Quảng Ngãi vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục.
Đối với công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng, toàn tỉnh Quảng Ngãi có 5 cảng cá được Bộ NN-PTNT chỉ định là cảng cá đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản. Thực hiện kế hoạch của UBND tỉnh về việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nghề cá trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, Sở NN-PTNT tỉnh đã thành lập Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá tại 4 cảng cá là Tịnh Kỳ và Tịnh Hòa, Mỹ Á và Sa Huỳnh.
Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá cùng với Ban Quản lý các cảng cá, lực lượng biên phòng đã triển khai việc kiểm tra, giám sát tàu xuất bến, cập bến, lên cá của các tàu hoạt động khai thác hải sản.
Ông Đặng Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong thời gian qua, công tác thực thi pháp luật đã được ngành chức năng trong tỉnh tăng cường thực hiện nhằm xử lý triệt để hành vi cố tình vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài và vi phạm khai thác IUU dưới mọi hình thức, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
“Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chỉ đạo các đồn, trạm kiểm soát biên phòng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất nhập bến, không cho xuất bến những tàu không có đầy đủ các loại giấy tờ theo quy định, không lắp đặt thiết bị giám sát hành trình hoặc lắp đặt nhưng ngắt kết nối, không còn kẹp chì. Tỉnh này đã ngăn chặn triệt để tàu cá và ngư dân Quảng Ngãi xâm phạm trái phép vùng biển các quốc đảo Thái Bình Dương”, ông Minh thông tin.
Bên cạnh những gì đã đạt được thì công tác triển khai chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi còn có không ít những tồn tại. Trong đó có thể kể đến là việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá chậm, không đúng lộ trình theo quy định của Chính phủ hoặc lắp đặt nhưng ngắt kết nối.
Ngoài ra, việc kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng chưa chặt chẽ, chưa đúng quy định, tàu không đăng ký, đăng kiểm, không giấy phép khai thác, tàu khai thác bất hợp pháp vẫn thường xuyên cập cảng lên cá; tình trạng lên cá ở các bến cá tư nhân vẫn còn phổ biến.
Đối với công tác truy xuất nguồn gốc chưa đáp ứng theo yêu cầu của EC về kiểm soát theo chuỗi, tính hợp pháp của sản phẩm xuất sang thị trường Châu Âu. Cơ chế kiểm soát hiện nay chưa đảm bảo được nguồn gốc hợp pháp của một phần sản phẩm chế biến ở Việt Nam, không kiểm soát được nguồn nguyên liệu ở các nhà máy chế biến…
Đại diện UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến những điểm hạn chế này như: Nguồn lợi thủy sản vùng biển trong tỉnh ngày càng suy giảm nghiêm trọng, trong khi số lượng tàu cá của tỉnh quá nhiều, cơ cấu nghề không hợp lý (tỷ lệ nghề lưới kéo quá cao), thường xuyên hoạt động khắp các ngư trường trong cả nước, nhiều năm liền không về tỉnh nhà. Địa phương mới quản lý hạn ngạch giấy phép khai thác chứ chưa quản lý hạn ngạch sản lượng khai thác.
Cơ sở hạ tầng nghề cá, nhất là các cảng cá của Quảng Ngãi chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của cảng cá loại II, đầu tư chưa đồng bộ. Chưa bố trí đủ nguồn lực (trang thiết bị, phương tiện, con người, kinh phí) cho các cơ quan, đơn vị trực tiếp thực thi nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Quảng Ngãi cũng chưa thành lập lực lượng kiểm ngư và là tỉnh duy nhất trong 28 tỉnh, thành phố có biển nhưng chưa có tàu kiểm ngư. Vì vậy, công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá trên biển được UBND tỉnh tạm thời giao cho lực lượng biên phòng. Do kinh phí có hạn nên việc tuần tra, kiểm soát trên biển không được thường xuyên…
“Trước thực tế này, chúng tôi kiến nghị với Chính phủ ưu tiên bố trí vốn đầu tư công để tiếp tục đầu tư hoàn thiện các cảng cá và khu neo đậu trú bão tàu cá trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi và đầu tư mới theo Quyết định số 1976. Đồng thời, sớm công bố ranh giới ngoài của vùng biển Việt Nam để ngư dân biết, không vi phạm và để các cơ quan chức năng làm căn cứ để xử lý các hành vi vi phạm”, ông Đặng Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nói.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn