Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đề nghị Tp.HCM tiếp thu ý kiến điều chỉnh thu phí hạ tầng cảng biển trong tháng 7/2022

Thông báo của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cho biết, Luật phí và Lệ phí đã được Quốc hội thông qua ngày 25/11/2015 và có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2017. Theo ý kiến của các Bộ, cơ quan, HĐND Tp.Hồ Chí Minh ban hành Nghị quyết quy định mức thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh để cụ thể hóa pháp luật về phí, lệ phí và hoàn thiện hệ thống khung pháp lý là đúng thẩm quyền. Tuy nhiên, thành phố ban hành Nghị quyết sau gần 5 năm có Luật phí và Lệ phí là tương đối chậm. Mặc dù, Tp.HCM đã lùi hai lần triển khai thu phí hạ tầng cảng biển và chính thức thu phí từ ngày 01/4/2022.

Nhưng hiện nay hoạt động sản xuất kinh doanh của DN đang gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và tác động bởi nhiều yếu tố khác trong nước và thế giới. Vì vậy đã có nhiều DN, hiệp hội kiến nghị về việc thu phí này.

Theo ý kiến của Bộ Tài chính, Bộ GTVT, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các cơ quan tại cuộc họp về mức thu, đối tượng thu phí cảng biển thì Tp.HCM cần lưu ý về quy định mức thu phí khác nhau đối với hàng hóa mở tờ khai tại Tp.HCM và hàng hóa mở tờ khai tại địa phương khác cần đảm bảo nguyên tắc công bằng, minh bạch, bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của công dân theo quy định Luật phí và Lệ phí. Địa phương này cũng cần rà soát mức thu của hàng tạm nhập tái xuất, hàng quá cảnh, hàng chuyển khẩu, rà soát sự phù hợp với các cam kết quốc tế, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (trong đó có Hiệp định giữa Việt Nam và Campuchia về vận tải đường thủy).

Trước đó, ngày 28/5/2022, Tp.Hồ Chí Minh cũng đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ giải trình về việc thu phí sử dụng công trình, kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển (gọi tắt là hạ tầng cảng biển) của địa phương này. Tp.HCM khẳng định, Nghị quyết số 10/2020 của HĐND Tp.HCM là phù hợp theo quy định. Mức thu phí xây dựng hạ tầng cảng biển cũng phù hợp với việc sử dụng kết cấu hạ tầng, đóng góp các khoản phí, thuế cho ngân sách, phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội của thành phố.

Về ý kiến của Bộ Tài chính xem xét sớm điều chỉnh mức thu phí đối với hàng hóa xuất nhập khẩu mở tờ khai trong và ngoài thành phố, UBND Tp.HCM cho rằng, hiện thành phố mới triển khai thu phí hơn một tháng nên chưa có đầy đủ cơ sở để đánh giá. Sở GTVT vẫn đang tiếp tục theo dõi tình hình thu phí hạ tầng cảng biển và ghi nhận ý kiến góp ý của các Bộ ngành, doanh nghiệp, cơ quan ban ngành để tổ chức tổng kết, đánh giá tình hình thu phí, rà soát sự phù hợp. Trường hợp cần sửa đổi, UBND thành phố sẽ trình HĐND sửa đổi Nghị quyết số 10/2020 trong thời gian sớm nhất.

Ngày 06/5/2022, Bộ Tài Chính gửi văn bản đề nghị Ủy ban Nhân dân Tp.Hồ Chí Minh khẩn trương báo cáo HĐND thành phố sửa đổi Nghị quyết 10/2020 để tạo điều kiện cho DN và nền kinh tế phục hồi, phát triển, đảm bảo công bằng, công khai, minh bạch, bình đẳng quyền và nghĩa vụ, phù hợp quy định Luật phí và Lệ phí.

Ngày 25/02/2022, Bộ Công Thương cũng gửi văn bản số 908/BCT-ĐB đề nghị UBND TP HCM tham khảo đầy đủ ý kiến các Bộ, ngành có liên quan như Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải, cũng như các Hiệp hội doanh nghiệp trước khi chính thức áp dụng thu phí để đảm bảo hài hòa lợi ích phù hợp với các cam kết quốc tế, cũng như tránh ảnh hưởng đến quan hệ thương mại của Việt Nam với các nước đối tác.

Ngày 4/4/2022, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính cũng có văn bản gửi Thủ tướng Phạm Minh Chính về một số bất cập, tác động tiêu cực đến hoạt động của doanh nghiệp từ việc thu phí sử dụng hạ tầng cảng biển tại TP.HCM. Trong đó kiến nghị dừng việc thu phí hạ tầng cảng biển tại TP.HCM để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi, phát triển.

Trước đó, ngay từ đầu tháng 3/2022, VASEP và 6 Hiệp hội ngành hàng khác gồm: Hiệp hội Thực phẩm Minh Bạch (AFT), Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Da giày Túi xách Việt Nam (LEFASO), Hiệp hội Sữa Việt Nam (VDA), Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ Tp.Hồ Chí Minh (HAWA) và Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) đã gửi thư kiến nghị tới Văn phòng Chính phủ, Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính và Hội đồng nhân dân và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chưa triển khai thực hiện thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu, cảng biển trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh theo Nghị quyết số 10/2020/NQ-HĐND.

Theo các hiệp hội, việc thu phí này tại thời điểm từ ngày 1/4/2022 là chưa phù hợp. Mức phí áp dụng chưa công bằng, chưa phù hợp, tạo thêm gánh nặng về thủ tục hành chính và tăng thời gian thực hiện thủ tục hành chính, ách tắc trong thực hiện. Hơn nữa, việc sử dụng ngân sách thu được chưa được công khai, minh bạch và dẫn đến việc “Phí chồng Phí” đối với mục tiêu xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng và các DN phải đóng phí hai lần đối với các lô hàng XK phải sử dụng nguyên liệu NK.