Phát triển nuôi cá rô phi trong nước, gia tăng giá trị xuất khẩu

Phát biểu tại hội thảo, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân cho biết, hiện nay các ngành hàng từ nuôi trồng thủy sản mặc dù có sản lượng lớn nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao do giá bán còn thấp, rủi ro dịch bệnh tăng… Để tăng tính cạnh tranh và hiệu quả thì cần đa dạng hóa đối tượng, phương thức nuôi mà nước ta có lợi thế, góp phần chuyển đổi cơ cấu, tăng giá trị và hiệu quả sản xuất. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng chiến lượng phát triển ngành và mục tiêu của Chiến lược phát triển thuỷ sản Việt Nam đến năm 2030. 

Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), Hoa Kỳ đánh giá Việt Nam có nhiều tiềm năng xuất khẩu mặt hàng cá rôphi. Tính đến năm 2024, top 5 nước và vùng lãnh thổ xuất khẩu cá rôphi hàng đầu thế giới là Indonesia, Colombia, Trung Quốc, Brazil và Đài Loan (Trung Quốc).

Hiện nay, Hoa Kỳ nằm trong top 5 thị trường nhập khẩu cá rôphi trên thế giới. Nếu thuế đối ứng của Hoa Kỳ đối với mặt hàng thủy sản của Trung Quốc tăng lên 245%, cá rôphi sẽ được Trung Quốc tiêu thụ nội địa, hoặc đưa sang các thị trường khác. Điều đó tạo nên một số thách thức cho Trung Quốc: thuế quan, các quy định về môi trường, chi phí sản xuất.

Ngoài ra, từ đầu năm đến nay, hai khu vực sản xuất cá rôphi lớn của Trung Quốc có quy định các nhà máy chế biến phục vụ xuất khẩu chỉ được phép mua ở những trang trại có chứng nhận. Nếu không có hoặc chưa có thì xem như không được tiêu thụ cho mục đích xuất khẩu. Ngoài thuế đối ứng từ Hoa Kỳ áp lên mặt hàng thủy sản Trung Quốc, lệnh cấm này là một áp lực nữa với Trung Quốc trong xuất khẩu cá rôphi.

"Với diễn biến này, giá cá rôphi dự báo sẽ giảm trong ngắn hạn và doanh nghiệp Trung Quốc sẽ chuyển hướng sang các thị trường khác, gây áp lực đối với các nguồn cung khác, trong đó có Việt Nam," ông Nam đánh giá. Tuy nhiên, ông nhận định: cơ hội để mở rộng thị trường xuất khẩu cá rô phi Việt Nam còn khá nhiều. Áp lực từ nguồn cung ở Trung Quốc cũng là cơ hội để Việt Nam mở rộng thị trường.

Từng có kinh nghiệm nuôi cá rôphi và hiện là nhà cung cấp thức ăn cho các hộ, vùng nuôi cá rô phi ở Bà Rịa-Vũng Tàu, ông Phạm Thành Trung, Phó Tổng Giám đốc Công ty Nông Lâm Vina, cho biết điều khó khăn nhất hiện nay đối với người nuôi cá rôphi là đầu ra.

Ông Phạm Thành Trung muốn lãnh đạo địa phương, ngành nông nghiệp, các nhà máy chế biến tìm đầu ra cho người nuôi cá rôphi; làm thế nào để có được mối liên kết giữa ao nuôi với nhà máy chế biến, tạo ra chuỗi cung ứng tốt. "Nếu nhà quản lý không tìm hướng đi chung, liên kết giữa vùng nuôi với nhà chế biến thì người nông dân chỉ nuôi và bán nhỏ lẻ," ông Phạm Thành Trung chia sẻ.

Gần đây, đã có một số doanh nghiệp tiên phong trong phát triển nuôi cá rô phi xuất khẩu. Tuy sản lượng xuất khẩu còn thấp nhưng đã bước đầu phát triển mở rộng thị trường, tạo động lực tăng sản lượng cá rô phi trong nước. 

Tham dự Hội thảo, các đại biểu đã được nghe báo cáo của Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam và chuyên gia về sản xuất cá rô phi của Công ty De Heus trình bày các nội dung như: Thị trường cá rô phi toàn cầu năm 2024 – 2025 và Chiến lược xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam; Chính sách của nhà nước cho quy hoạch phát triển nuôi và sản xuất, xuất khẩu cá rô phi; Tình hình nuôi và sản xuất cá rô phi tại Việt Nam, thực tại và đề xuất các giải pháp. Cùng với đó là báo cáo về Tình hình sản xuất nuôi trồng thuỷ sản tại địa phương; Tiềm năng, định hướng sản xuất cá rô phi,…

Hội thảo đã giúp các đại biểu có cái nhìn chân thực nhất về hiện trạng sản xuất và xuất khẩu cá rô phi hiện nay, từ đó bàn giải pháp thúc đẩy phát triển nuôi và xuất khẩu cá rô phi, góp phần đa dạng hoá đối tượng, tăng sản lượng nuôi trồng và xuất khẩu.