Dựa trên một phân tích từ Undercurrent News, mặc dù các báo cáo trong các phương tiện truyền thông trong ngành khác nhau, nhiều thay đổi sẽ có ít ảnh hưởng đến thuế quan đối với hàng NK thủy sản phổ biến nhất của Trung Quốc.
Vào ngày 31/5/2018, Bộ Tài chính Trung Quốc đã công bố thuế NK cho 221 sản phẩm thủy sản từ các quốc gia được ưa chuộng nhất (MFN, các nước thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới) sẽ giảm 2-10%. Giảm 2-18% sẽ được áp dụng cho 15 sản phẩm thủy sản đóng hộp.
Tuy nhiên, sau khi dịch tài liệu được xuất bản từ Bộ Tài chính Trung Quốc và kiểm tra chéo các mã hệ thống hài hòa với Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) và Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Undercurrent News kết luận các sửa đổi sẽ không ảnh hưởng đến khoảng một nửa sản phẩm thủy sản NK trực tiếp của Trung Quốc theo giá trị.
Chế độ thuế NK của Trung Quốc có thể được chia thành 4 loại thuế quan; thuế tiêu chuẩn, thuế tiêu chuẩn cho các quốc gia MFN, thuế quan cho các nước có thỏa thuận song phương, tức là các hiệp định thương mại tự do (FTA) và thuế MFN tạm thời.
Theo Bộ Tài chính Trung Quốc, thuế MFN tạm thời được áp dụng "đối với một số nguyên vật liệu công nghiệp hoặc nông nghiệp quan trọng hoặc các thành phần chính của mặt hàng điện". Từ năm 2012, dưới mức thuế MFN tạm thời, Trung Quốc đã thực hiện nhiều sửa đổi đối với thuế NK các sản phẩm thủy sản.
Tính đến đầu năm 2018, thuế MFN tạm thời đã được áp dụng cho tổng số 21 hàng thủy sản NK, chủ yếu phục vụ ngành tái chế của Trung Quốc và ngành tiêu dùng ở Trung Quốc. Theo số liệu của ITC, năm 2017, NK riêng các sản phẩm thủy sản trực tiếp của Trung Quốc có trị giá 3,76 tỷ USD.
Theo thông báo của Bộ Tài chính ngày 31/5/2018, thuế MFN tạm thời sẽ vẫn có hiệu lực khi chúng thấp hơn thuế MFN chuẩn sau khi sửa đổi ngày 1/7.
19 trong số 21 sản phẩm thủy sản đã được hưởng mức thuế MFN tạm thời. Do đó, với giá trị NK thủy sản trực tiếp của Trung Quốc trị giá 3,76 tỷ USD sẽ không có thêm lợi ích nào từ việc cắt giảm thuế quan mới nhất.
Cũng đáng lưu ý là mức giảm trung bình từ 15,2% xuống 6,9% cho tất cả 1.449 sản phẩm bị ảnh hưởng từ việc sửa đổi thuế quan cao hơn nhiều so với mức giảm trung bình của thuế NK đối với thủy sản, trong đó tính toán lũy kế là từ 12,2% xuống 7,2%. Việc tính toán này cũng không ảnh hưởng đến thuế suất MFN tạm thời hiện tại.
Thiếu sót
Lướt nhanh danh sách thuế xuất bản vừa qua cũng cho thấy một số thiếu sót rõ ràng.
Với khả năng Na Uy sẽ không có sự thay đổi về thuế suất thuế NK 10% đối với cá hồi Đại Tây Dương tươi sống (mã HS 03021410). (Có thể Trung Quốc đã thừa nhận trong các cuộc đàm phán FTA hiện tại của mình với Na Uy trong quyết định của mình).
Năm ngoái, Trung Quốc đã trực tiếp NK cá hồi Đại Tây Dương trị giá 356 triệu USD.
Thuế suất cho cá hồi hun khói Đại Tây Dương và Thái Bình Dương (mã 03054110 và 03054120 tương ứng) cũng sẽ không đổi, ở mức 14%.
Các thiếu sót khác bao gồm mực ống và mực nang đông lạnh (mã 030749), trong đó thuế quan sẽ không đổi ở mức 10-12%.
Thay đổi
Điều đó cho thấy có một số thay đổi quan trọng.
Thuế NK philê cá tra đông lạnh (mã 03046290), Trung Quốc NK trực tiếp 92,5 triệu USD trong năm 2017, phần lớn từ Việt Nam, sẽ giảm từ 10% xuống còn 7%, trong khi thuế suất cá tra tươi hoặc ướp lạnh sẽ giảm từ 12% xuống 7% .
Điều quan trọng nữa là giảm từ 10% xuống 7% thuế NK đối với cá toothfish nguyên con đông lạnh và philê cá toothfish đông lạnh, với Trung Quốc là một trong những thị trường lớn nhất thế giới về loài này.
Thuế NK tương tự giảm từ 10% xuống 7% đối với philê đông lạnh của cá tuyết haddock, cá tuyết hake và cá coalfish, trong khi ở dạng đông lạnh và dạng philê ướp lạnh tươi, mức thuế sẽ giảm từ 12% xuống còn 7%.
Trong khi đó, mặc dù thuế hiện tại cho cá ngừ nguyên con đông lạnh (albacore, cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to, và cá ngừ vây xanh) sẽ không thay đổi (theo mức thuế MFN tạm thời nêu trên), thuế suất cho cá ngừ tươi và ướp lạnh sẽ giảm từ 12% xuống 7 %.
Biểu thuế cho bạch tuộc tươi, ướp lạnh và đông lạnh cũng sẽ giảm, giảm từ 17% xuống còn 7%.
Tuy nhiên, các thay đổi khác ít liên quan hơn. Ví dụ, không có khả năng gây ra các cuộc đấu giá lớn trong thương mại thủy sản toàn cầu là việc giảm thuế theo lịch trình từ 16% xuống còn 7% đối với cá tuyết cod khô và ướp muối; Trung Quốc NK ít hơn 400.000 USD giá trị của các sản phẩm này vào năm 2017.
Trong khi đó, thuế quan cũng sẽ giảm từ 8% xuống còn 7% đối với tôm sú lột vỏ đông lạnh (mã 03061721), trong đó Trung Quốc không NK vào năm 2017.
Bảng thuế sửa đổi và thuế MFN tạm thời xin xem tại đây
Trong hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản, kiểm soát nhiệt độ, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt để duy trì chất lượng hàng hóa. Đặc thù hàng tươi sống và đông lạnh đòi hỏi chuỗi lạnh được phối hợp xuyên suốt từ lưu trữ, vận chuyển đến giao nhận, giúp doanh nghiệp chủ động vận hành, hạn chế gián đoạn và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật đến ngày 11/10/2026 của Cơ quan Kiểm soát Giấy phép Nghề cá Greenland (GFJK), ba hạn ngạch khai thác thủy sản ngoài khơi được phân bổ cho đội tàu Greenland trong năm 2026 đã đạt hoặc vượt mức được cấp. Các trường hợp gồm cá haddock tại vùng biển phía Bắc Na Uy và cá tuyết Đại Tây Dương tại Đông Nam Greenland cùng vùng biển phía Bắc Na Uy.
(vasep.com.vn) Hải quân Sri Lanka phối hợp với các cơ quan nhà nước và cộng đồng ngư dân triển khai chương trình tăng cường ngăn chặn khai thác bất hợp pháp và bảo vệ môi trường biển tại Trincomalee.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.
(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.
(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.
(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn