Thuế quan của Tổng thống Trump làm xáo trộn thương mại hải sản
Trọng tâm lớn nhất trong năm là hệ thống “thuế quan có đi có lại” toàn diện do Tổng thống Donald Trump triển khai. Theo đó, mức thuế cơ bản được ấn định ở 10%, nhưng nhiều quốc gia phải chịu thuế cao hơn, trong đó Brazil và Ấn Độ lên tới 50%, ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu các mặt hàng như tôm và tôm hùm.
Trung Quốc từng đối mặt với mức thuế ba chữ số, trước khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng áp thuế vào cuối năm thông qua các giao dịch mua nông sản. Dù một số sản phẩm được tạm miễn hoặc đình chỉ thuế, sự bất ổn kéo dài đã khiến các nhà nhập khẩu Mỹ phải tăng tích trữ hàng tồn kho và tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Thu hồi tôm Indonesia do phát hiện phóng xạ
Tháng 8/2025, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phát đi cảnh báo công khai và tiến hành thu hồi một số sản phẩm tôm tẩm bột từ Indonesia sau khi phát hiện đồng vị phóng xạ cesium-137 (Cs-137) trong một lô hàng của công ty PT. Bahari Makmur Sejati.
Sản phẩm được bán dưới thương hiệu “Great Value” tại các siêu thị Walmart ở hơn 10 bang. Dù mức phóng xạ thấp hơn so với ngưỡng an toàn và không có sản phẩm nhiễm bẩn nào được đưa ra thị trường, sự cố vẫn dẫn đến việc tạm giữ tự động hàng nhập khẩu, thu hồi sản phẩm và gây chú ý lớn trong dư luận.
Lệnh cấm của NOAA gây gián đoạn chuỗi cung ứng hải sản
Trong năm 2025, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã bổ sung nhiều quốc gia và nghề cá vào danh sách “không thể so sánh” theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA). Theo quy định mới, từ ngày 1/1/2026, cá và sản phẩm cá từ các ngư trường này sẽ bị cấm nhập khẩu vào Mỹ nếu không khắc phục các thiếu sót về tuân thủ.
Quy định này gây ra xáo trộn lớn cho thị trường toàn cầu, buộc các chính phủ và doanh nghiệp xuất khẩu phải gấp rút điều chỉnh, trong khi nhiều công ty hải sản và hiệp hội thương mại đã khởi kiện chính phủ Mỹ vì lo ngại mất thị trường và việc làm.
Mỹ thúc đẩy cải cách để tăng sức cạnh tranh ngành thủy sản
Ngày 17/4, Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang xây dựng chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản Mỹ và giảm gánh nặng quy định. Sắc lệnh khởi động quá trình rà soát sáu tháng các rào cản pháp lý, cải thiện quản lý nghề cá và tăng cường giám sát hàng nhập khẩu có rủi ro liên quan đến khai thác bất hợp pháp (IUU).
Giá cua tăng kỷ lục do nhu cầu cao và quy định mới
Năm 2025, thị trường cua chịu tác động mạnh từ nhu cầu tăng cao và các quy định mới theo MMPA. Giá cua hoàng đế Alaska và cua tuyết đạt mức cao kỷ lục, trong khi sản lượng đánh bắt tăng đã làm dịch chuyển trọng tâm thương mại về Mỹ.
Xuất khẩu cua tuyết từ Canada sang Mỹ đạt mức cao nhất trong hơn 10 năm, Na Uy tiếp tục mở rộng thị phần, còn Nga vẫn bị loại khỏi thị trường Mỹ.
FDA siết chặt kiểm soát hải sản đông lạnh thiếu trọng lượng
Tháng 9, FDA cho biết hơn một phần ba số mẫu hải sản đông lạnh nhập khẩu được kiểm tra có trọng lượng thực tế thấp hơn ghi nhãn do lớp băng phủ quá dày. Trong 28 mẫu thu thập từ bốn quốc gia, có 10 mẫu (chủ yếu là tôm và mực) thiếu trọng lượng từ 2,3% đến 9,9% và bị từ chối nhập khẩu.
Phần lớn vi phạm có nguồn gốc từ Indonesia, làm dấy lên lo ngại về gian lận thương mại và thúc đẩy FDA tăng cường kiểm tra các sản phẩm hải sản ướp đá.
Tòa án ủng hộ chương trình giám sát nghề cá do doanh nghiệp chi trả
Ngày 18/7, thẩm phán liên bang tại Rhode Island giữ nguyên phán quyết cho phép yêu cầu các tàu đánh bắt cá trích Đại Tây Dương chi trả chi phí cho quan sát viên trên tàu, khẳng định chương trình này phù hợp với Đạo luật Magnusson-Stevens.
Quốc hội Mỹ tăng cường hỗ trợ ngành thủy sản
Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện đã thông qua dự luật ngân sách nông nghiệp năm tài khóa 2026, trong đó thành lập vị trí Cán bộ Liên lạc Ngành Thủy sản của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ với kinh phí 625.000 USD. Dự luật cũng hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản, đưa thủy sản vào bữa ăn học đường và yêu cầu FDA ban hành hướng dẫn ghi nhãn cho hải sản có nguồn gốc thực vật.
Những động thái này cho thấy Quốc hội Mỹ tiếp tục ủng hộ chiến lược “Nước Mỹ trên hết” trong lĩnh vực thủy sản, nhằm tăng cường năng lực chế biến, tiếp thị và nguồn cung trong nước.
Bộ Công An chủ trì xây dựng và đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Định danh và Xác thực Điện tử
(vasep.com.vn) Ngày 23/7/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố hành động cuối cùng trong các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 nền kinh tế, liên quan đến việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới về ngành nuôi cá rô phi (Oreochromis niloticus) tại bờ Đông tỉnh Bắc Sumatra (Indonesia) cho thấy các chương trình hỗ trợ đầu vào kéo dài có thể làm gia tăng sự phụ thuộc của người nuôi, từ đó ảnh hưởng đến tính bền vững của ngành. Nghiên cứu được thực hiện tại năm khu vực nuôi trọng điểm gồm Pangkalan Susu, Medan Belawan, Percut Seituan, Teluk Mengkudu và Tanjungbalai.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục biến động mạnh với hàng loạt chính sách bảo hộ và thách thức mới. Nổi bật là việc Mỹ có thể áp thuế 12,5% lên thủy sản Việt Nam, El Niño siết chặt nguồn cung bột cá từ Peru, cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ tôm Ecuador và Ấn Độ. Dưới đây là cập nhật nhanh những diễn biến quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác thủy sản của Nga tiếp tục tăng trong năm 2026, chủ yếu nhờ kết quả khả quan tại lưu vực Viễn Đông và sự tham gia của lực lượng lao động trẻ trong mùa khai thác hè. Theo Cơ quan Nghề cá Liên bang Nga, tính đến ngày 13/7/2026, tổng sản lượng khai thác thủy sản của nước này đạt 2,56 triệu tấn.
(vasep.com.vn) Công ty Minnowtech đã phát triển hệ thống giám sát sinh khối tôm kết hợp công nghệ sonar và trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép theo dõi mật độ, khối lượng, sinh khối và mức độ hoạt động của đàn tôm theo thời gian thực, hỗ trợ tối ưu cho ăn, quản lý ao nuôi và xác định thời điểm thu hoạch.
(vasep.com.vn) Chính phủ Nam Phi đã đề nghị Mỹ miễn áp mức thuế 12,5% đối với thủy sản xuất khẩu, trong bối cảnh nước này nằm trong nhóm khoảng 60 quốc gia bị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đề xuất áp thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại với lý do chưa có đủ nỗ lực ngăn chặn lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Việc nghề khai thác cá chình biển (Ophichthus remiger) của Peru được Hội đồng Quản lý Biển (MSC) cấp chứng nhận bền vững được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tiếp cận nhiều thị trường quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu trong những năm tới.
(vasep.com.vn) Tháng 6/2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam đạt 7 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, nhờ tăng trưởng mạnh trong các tháng đầu năm, lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi vẫn đạt 69 triệu USD, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước.
Thị trường thủy sản thế giới trong hai ngày 23/7 nổi bật với áp lực giảm giá tôm Ecuador, sự gia tăng kiểm soát sulfite của Trung Quốc và những tín hiệu tích cực từ xuất khẩu tôm Việt Nam. Tại Mỹ, FDA cập nhật Import Alert liên quan việc tuân thủ Seafood HACCP. Nhật Bản đặt nuôi trồng thủy sản trên đất liền vào định hướng chính sách tài khóa mới. Trung Quốc tiếp tục mở rộng năng lực nuôi và chế biến thủy sản công nghiệp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn