Ngành khai thác của Nhật Bản đã suy giảm trong một thời gian dài kể từ khi họ mất quyền tiếp cận vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Mỹ và giảm mạnh hạn ngạch đối với các vùng biển của Nga vào đầu những năm 1980. Những tổn thất này đã thúc đẩy việc giảm đội tàu hợp lý hóa do Chính phủ tài trợ. Cường lực đã được chuyển sang khai thác cá mòi ở vùng biển Nhật Bản, nhưng trữ lượng cá mòi suy giảm nhanh chóng và không thể trở lại mức cao như trước đó.
Số ngư dân tham gia khai thác cũng đang giảm. Để thúc đẩy việc làm và đảm bảo tính kế thừa đối với lực lượng lao động đang bị già hóa hiện nay, Chính phủ đặt mục tiêu nâng cao thu nhập của ngành thủy sản và tìm giải pháp để ngành này trở nên hấp dẫn hơn đối với lực lượng lao động trẻ tuổi.
Một phần của những nỗ lực này là cải thiện việc giám sát nghề cá. Để định lượng tốt hơn trữ lượng thủy sản, Chính phủ sẽ bắt đầu sử dụng vệ tinh và máy theo dõi nhiệt độ nước biển. Ngoài ra, để hướng tới dữ liệu thời gian thực, Cục Thủy sản Nhật Bản sẽ thiết lập các định dạng báo cáo dữ liệu điện tử được tiêu chuẩn hóa.
Một Trung tâm nghiên cứu nguồn lợi thủy sản mới được thành lập tại Cơ quan nghiên cứu và Phát triển quốc gia về nghiên cứu và Giáo dục thủy sản với mục đích tách biệt việc đánh giá nguồn lợi và việc hoạch định chính sách, nhằm mang lại tính khách quan và minh bạch hơn. Thông tin cũng sẽ được công bố dưới hình thức dễ hiểu hơn cho công chúng.
Cục Thủy sản dự định chuyển đổi việc quản lý 80% sản lượng khai thác sang hệ thống tổng sản lượng đánh bắt cho phép (TAC) vào năm 2023 và phân bổ TAC theo hạn ngạch cá nhân (IQ). Khi thực hiện kế hoạch quản lý nguồn lợi, Chính phủ sẽ sử dụng các khoản trợ cấp để ổn định thu nhập của ngư dân.
Sách trắng cũng bao gồm các kế hoạch mới về ngăn chặn khai thác bất hợp pháp - đặc biệt đối với hải sâm, một mặt hàng XK có giá trị. Chính phủ sẽ có kế hoạch ngăn chặn sản phẩm khai thác không có giấy tờ được phân phối đến thị trường hoặc XK.
Liên quan đến việc bảo tồn cá chình, một loài phổ biến khác có thể phải đối mặt với các vấn đề bảo tồn, Nhật Bản sẽ tiếp tục làm việc với Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan để hạn chế sản lượng cá chình có thể được đưa vào các ao nuôi bên cạnh mục tiêu tạo ra một ràng buộc pháp lý quốc tế khuôn khổ.
Để đối phó với các thảm họa thường xuyên ví dụ như bão, một quỹ dự phòng sẽ được đóng góp bởi ngư dân và được sử dụng để duy trì thu nhập sau thảm họa hoặc giảm đánh bắt để phục hồi nguồn lợi. Các quỹ bổ sung sẽ có sẵn để bù cho thu nhập bị mất do dịch COVID-19.
Với tinh thần phòng chống thiên tai, thiết bị nhận dạng vệ tinh và quan sát tự động sẽ được sử dụng để dự báo sớm thủy triều đỏ, tránh thiệt hại cho nuôi trồng thủy sản. Mối quan hệ của nồng độ các muối dinh dưỡng (nitơ, phốt phát...) với các nguồn tài nguyên biển cũng sẽ được điều tra và quản lý toàn diện hơn.
Đối với chuỗi cung ứng, để giải phóng thị trường các thay đổi đối với “Luật Thị trường Bán buôn” của Nhật Bản đã được thực hiện trong tháng 6/2020, tự do hóa một số quy tắc hạn chế hoạt động của các chợ bán buôn – ví dụ như cho phép đa dạng hóa hơn các mặt hàng được xử lý và dễ dàng chứng nhận đối với những người tham gia. Đây là một phần của nỗ lực nhằm ứng phó với tình trạng sụt giảm sản lượng tại các chợ, vì ngày càng có nhiều sản phẩm được bán trực tiếp từ nhà sản xuất đến các nhà bán lẻ lớn và chuỗi nhà hàng.
Tại các cảng cá lớn, nơi XK dự kiến sẽ mở rộng, để giữ gìn vệ sinh và bảo quản chuỗi lạnh, Cục Thủy sản sẽ thúc đẩy sự phát triển tích hợp của các bến cảng, khu vực xử lý hàng hóa, cơ sở cấp đông và làm lạnh và cơ sở làm đá cần thiết cho việc thu gom và vận chuyển. Điều này nhằm đáp ứng các yêu cầu đối với hệ thống kiểm soát chất lượng HACCP đối với hàng XK sang Mỹ và EU.
Cùng với việc sửa đổi Đạo luật Thủy sản đã được thông qua trong năm 2018, các công ty tư nhân sẽ có thể giành quyền tiếp cận các bãi nuôi trồng thủy sản vốn dành riêng cho các hợp tác xã thủy sản. Về mặt thực tiễn, cơ quan Kiểm ngư sẽ cố gắng giúp cả hai phía cùng hợp tác, kết hợp các công ty có vốn đầu tư với các hợp tác xã để hình thành liên doanh.
Kế hoạch tăng cường đa dạng giới tính tại các nơi làm việc cũng được đề cập. Phụ nữ sẽ được đào tạo và khuyến khích tham gia quản lý các hợp tác xã thủy sản. Hiện tại không có nữ giám đốc tại các trang trại. Phụ nữ sẽ được hỗ trợ học các kỹ năng quản lý cửa hàng, quán ăn và phát triển sản phẩm mới.
Sách trắng cũng đề cập đến giải pháp nhằm xử lý các loài du nhập và gây hại. Ở các vùng nước nội địa, số lượng chim cốc quá nhiều đã trở thành một mối nguy hại và Chính phủ đặt mục tiêu giảm số lượng chim cốc xuống một nửa. Đối với các loài cá ngoại lai hoặc du nhập (ví dụ như cá vược, cá mang xanh - bluegill) trong vùng nước nội địa, thuyền kích điện sẽ được triển khai để tiêu diệt các loài này.
Trong số các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D), Cục Thủy sản sẽ phát triển các phân tích không phá hủy chất lượng ví dụ như hàm lượng chất béo và độ tươi và các phương pháp xác định nguồn gốc của thủy sản.
(vasep.com.vn) Sản xuất thức ăn công nghiệp Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 đạt 51,85 triệu tấn, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, theo ước tính chính thức. Mức tăng chủ yếu đến từ thức ăn hỗn hợp (+4,0%) và premix (+3,8%), trong khi sản lượng thức ăn cô đặc giảm mạnh 10,6%, cho thấy nhu cầu phân hóa giữa các loại sản phẩm.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Hàn Quốc đang đối mặt nghịch lý khi giá trị tăng mạnh nhưng chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu. Năm 2025, sản lượng đạt 82.807 tấn, tăng nhẹ 1,1%, song giá trị lại tăng vọt 12,1%, lên khoảng 938 triệu USD nhờ nhu cầu cao với các loài giá trị như cá bơn và cá rockfish.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Thực phẩm Cá và Đồng minh Công nhân (FFAW), đại diện cho ngư dân khai thác cua tuyết tại tỉnh Newfoundland and Labrador, đã quyết định tạm dừng toàn bộ đàm phán giá cua cho mùa vụ 2026 cho đến khi có thông tin chính thức về hạn ngạch và ngày mở vụ.
(vasep.com.vn) Brazil vừa ra mắt ngân hàng gen cá rô phi đầu tiên trên toàn quốc, nhằm bảo tồn đa dạng di truyền và tăng năng suất trong ngành nuôi tilapia. Dự án “Cá vì sức khỏe”, một sáng kiến đa tổ chức được Quỹ Nghiên cứu São Paulo hỗ trợ, đã phân tích toàn diện đặc điểm di truyền và hình thái của cá rô phi sông Nile và xây dựng bộ sưu tập gen với hơn 2.600 cá thể sống. Mục tiêu là bảo tồn nguồn gen, cải thiện chất lượng thịt, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm chi phí sản xuất.
(vasep.com.vn) Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản đạt gần 6,4 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh thị trường Nhật Bản đang gia tăng nhập khẩu cá ngừ, đây được xem là tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng vẫn đi kèm sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) Liên minh quốc tế về côn trùng dùng làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (IPIFF) vừa ký kết thỏa thuận tư vấn chiến lược với Argenta, tổ chức nghiên cứu và phát triển (CRO/CDMO) toàn cầu duy nhất chuyên về sức khỏe và dinh dưỡng động vật. Mục tiêu là thúc đẩy phát triển và phê duyệt các sản phẩm từ côn trùng trong các lĩnh vực y tế động vật, dinh dưỡng động vật và dinh dưỡng con người.
(vasep.com.vn) Trong tuần 12 (13–19/3/2026), thị trường mực biển sâu toàn cầu ghi nhận sự phân hóa rõ rệt về giá, với biến động không đồng đều theo vùng và kích cỡ sản phẩm, theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Chiết Giang. Khu vực Đông Nam Thái Bình Dương, đặc biệt ngoài khơi Peru, chứng kiến giá mực lớn và các bộ phận chế biến như thân, vây đuôi và đầu tăng mạnh, trong khi mực nhỏ giảm nhẹ. Tổng giao dịch trực tuyến đạt 844 tấn, nhưng khâu giao hàng chậm. Tính đến 17/3, Bộ Sản xuất Peru báo cáo tổng sản lượng mực khổng lồ từ tháng 1–4 đạt 156.497,2 tấn, chiếm 87,34% hạn ngạch quốc gia.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 tăng mạnh, với mức tăng 22% về sản lượng và 41% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, đạt 194.000 tấn, tương đương 614 triệu USD. Số liệu do Trung tâm Phân tích của Liên minh Nghề cá Nga tổng hợp từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố khoản tài trợ 2 triệu USD nhằm tăng năng lực chế biến cá da trơn xanh – loài xâm lấn đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái vịnh Chesapeake. Đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền liên bang và các bang nhằm kiểm soát loài cá ăn tạp này, đồng thời phát triển thị trường tiêu thụ.
(vasep.com.vn) Ngành cá tra Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm hướng tới phát triển bền vững, trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động. Để đạt mục tiêu này, việc kiểm soát từ con giống, tối ưu chi phí sản xuất đến nâng cấp chuỗi giá trị và đa dạng hóa thị trường đang trở thành những trụ cột then chốt.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn