Việc đo lường chính xác dấu chân carbon không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ tác động môi trường của sản phẩm, mà còn là cơ sở để nhận diện các "điểm nóng" phát thải, từ đó xây dựng giải pháp cải tiến, giảm thiểu phát thải và nâng cao tính bền vững trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Nội dung dưới đây được biên soạn dựa trên phần trình bày của Ông Hoàng Anh Dũng – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Thương mại (INTRACO), tại Hội thảo “Phát triển xanh và bền vững: Hành trình của thủy sản Việt Nam”, diễn ra trong khuôn khổ Hội chợ Vietfish 2025 tại TP. Hồ Chí Minh. Tham luận không chỉ mang đến một cái nhìn toàn diện về vai trò của nhãn carbon trong ngành thủy sản, mà còn chỉ ra lộ trình cụ thể để doanh nghiệp Việt Nam chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu trong kỷ nguyên kinh tế xanh.
Lợi ích chiến lược của nhãn carbon
Việc dán nhãn carbon mang lại nhiều lợi ích vượt ra ngoài ý nghĩa tuân thủ. Trước hết, nó giúp doanh nghiệp minh bạch hóa lượng phát thải, củng cố uy tín thương hiệu và xây dựng hình ảnh “xanh” trong mắt đối tác, người tiêu dùng. Nhãn carbon còn là công cụ truyền thông hiệu quả, kể câu chuyện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Đồng thời, việc áp dụng nhãn carbon mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường lớn. Tại EU, cơ chế CBAM đang dần mở rộng phạm vi áp dụng, trong khi từ năm 2030, Hộ chiếu sản phẩm số sẽ bắt buộc đối với mọi hàng hóa, trong đó dữ liệu về dấu chân carbon là thông tin không thể thiếu. Ở Mỹ, xu hướng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường cũng đang gia tăng, còn Nhật Bản từ lâu đã nổi tiếng với người tiêu dùng đề cao sản phẩm carbon thấp. Chính vì vậy, nhãn carbon không chỉ là tấm “giấy thông hành” vượt rào cản kỹ thuật mà còn là chìa khóa để mở rộng thị phần xuất khẩu.
Tác động đến tiêu dùng và chi phí sản xuất
Không chỉ giúp gia tăng doanh thu nhờ chinh phục những thị trường khó tính, nhãn carbon còn thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh ngay tại chỗ. Người mua ngày càng ưu tiên sản phẩm có phát thải thấp, tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Bên cạnh đó, quá trình phân tích và đo lường carbon cũng giúp doanh nghiệp tối ưu sản xuất, tiết kiệm chi phí. Chẳng hạn, việc nhận diện tỷ trọng phát thải đến từ điện năng, vận chuyển hay nguyên liệu sẽ chỉ ra những điểm cần cải thiện, từ đó giảm chi phí vận hành và gia tăng hiệu quả kinh doanh.
Quy định quốc tế và tình hình tại Việt Nam
Trên thế giới, nhiều tiêu chuẩn đo lường đã được ban hành như ISO 14067:2018 hay PAS 2050:2011. Các quốc gia phát triển như Anh, Canada, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Thái Lan đều đã áp dụng nhãn carbon ở nhiều mức độ khác nhau. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn TCVN ISO 14067:2020 đã được ban hành. Thị trường carbon đang trong giai đoạn thí điểm từ năm 2025 và dự kiến chính thức vận hành từ 2029. Chương trình dán nhãn carbon hiện ở mức tự nguyện giai đoạn 2025–2026, nhưng chắc chắn sẽ tiến tới bắt buộc theo lộ trình hội nhập quốc tế.
Lộ trình triển khai cho doanh nghiệp Việt
Để chủ động thích ứng, các doanh nghiệp thủy sản cần bắt đầu từ việc phân loại rõ nguồn phát thải theo phạm vi 1, 2 và 3, sau đó áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế để đo lường chính xác. Việc hợp tác với các đơn vị tư vấn, chứng nhận uy tín, có khả năng xác minh độc lập là rất quan trọng. Các doanh nghiệp cũng nên triển khai thí điểm theo từng giai đoạn, chuẩn hóa phương pháp đo lường và ứng dụng công nghệ số như mã QR liên kết cơ sở dữ liệu về sản phẩm và phát thải để tạo tính minh bạch và dễ tiếp cận.
Triển khai nhãn carbon không chỉ là đáp ứng quy định môi trường mà còn là chiến lược kinh doanh khôn ngoan, giúp thủy sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và khẳng định vị thế trong kỷ nguyên xanh. Đây là bước đi không thể thiếu để ngành thủy sản Việt Nam vừa hội nhập sâu rộng vừa tiến tới phát triển bền vững và thịnh vượng.
(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại TP.HCM, VIETFISH 2026 tiếp tục được nhiều tổ chức, báo chí chuyên ngành và doanh nghiệp quốc tế nhìn nhận như một điểm hẹn quan trọng của chuỗi giá trị thủy sản châu Á. Từ FAO GLOBEFISH, SeafoodSource đến các nguồn tin từ Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc, Vietfish được nhắc đến không chỉ ở quy mô kỷ lục, mà còn ở vai trò kết nối nguồn cung, công nghệ, tri thức, thị trường và các cơ hội hợp tác mới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 27/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada công bố áp thuế bổ sung 25% lên nhiều mặt hàng thủy sản Mỹ, trong khi Mỹ bắt đầu xây dựng “America First Seafood Strategy” nhằm tăng sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tại châu Á, giá chào tôm Ecuador tại Trung Quốc nhích lên, Hàn Quốc tung 20.000 tấn thủy sản dự trữ để hạ nhiệt giá trước Chuseok, còn Indonesia tiếp tục đẩy mạnh tôm, cá rô phi và rong biển cho xuất khẩu. Nguồn cung cá hồi Na Uy cũng được dự báo tăng sau khi SalMar nâng kế hoạch thu hoạch năm 2026.
(vasep.com.vn) Ủy ban Nghề cá Ghana vừa làm việc với Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) nhằm tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý ngành cá ngừ nước này. Cuộc họp diễn ra ngày 14/8/2026 tại Accra.
(vasep.com.vn) Malaysia đang đặt kỳ vọng vào cá rô phi và công nghệ biofloc nhằm nâng cao sản lượng nuôi trồng thủy sản, tăng nguồn cung protein và mở rộng cơ hội kinh tế cho người nuôi. Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng lớn và có thể trở thành một trong những nguồn protein quan trọng của người dân.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Sau nhiều thập kỷ tăng trưởng nhanh về sản xuất, tiêu dùng và thương mại, dư địa tăng sản lượng trong nước đang dần thu hẹp, trong khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng và phân hóa rõ hơn. Điều này tiếp tục tạo không gian cho thủy sản nhập khẩu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, hình thức sản phẩm, thương hiệu và khả năng tiếp cận đúng phân khúc thị trường.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 26/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý, từ giá tôm nguyên liệu châu Á tăng do nguồn cung thắt chặt đến những thay đổi trong chuỗi cung ứng tôm toàn cầu. Ecuador có thể thiếu khoảng 90.000 tấn cá ngừ nguyên liệu trong năm nay, trong khi giá cá rô phi Trung Quốc được dự báo tăng trong tháng 9. Tại Mỹ, các động thái hỗ trợ ngành tôm khai thác và diễn biến pháp lý mới đối với ghẹ Việt Nam tiếp tục tác động đến thương mại thủy sản. Bên cạnh đó, yêu cầu về IUU, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng trở thành yếu tố then chốt trong cạnh tranh và tiếp cận thị trường.
(vasep.com.vn) Brazil đang chuẩn bị xây dựng nhà máy đầu tiên trên thế giới chuyên sản xuất vật liệu điều trị bỏng từ da cá rô phi, mở ra hướng ứng dụng mới cho một phụ phẩm của ngành thủy sản. Công nghệ này được phát triển từ các nghiên cứu tại Brazil, trong đó da cá rô phi (Oreochromis niloticus) được xử lý để sử dụng như một loại băng sinh học phủ lên vết bỏng.
(vasep.com.vn) Global Feed LCA Institute (GFLI) đang phát triển một công cụ dữ liệu môi trường trên nền tảng điện toán đám mây, nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất nguyên liệu thức ăn có nguồn gốc biển xây dựng dữ liệu về dấu chân môi trường theo phương pháp chuẩn hóa.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) đang kêu gọi công chúng đề xuất các khu vực phù hợp để thành lập Vùng Nuôi trồng Thủy sản Tiềm năng (AOA), trong bối cảnh cơ quan này mở rộng phạm vi tìm kiếm trên toàn nước Mỹ.
(vasep.com.vn) Sau khủng hoảng Hội chứng Tử vong sớm (EMS), hay bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND), khiến sản lượng tôm giảm hơn một nửa, Thái Lan đang từng bước phục hồi ngành nuôi tôm thông qua tăng cường an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
