Việc đo lường chính xác dấu chân carbon không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ tác động môi trường của sản phẩm, mà còn là cơ sở để nhận diện các "điểm nóng" phát thải, từ đó xây dựng giải pháp cải tiến, giảm thiểu phát thải và nâng cao tính bền vững trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Nội dung dưới đây được biên soạn dựa trên phần trình bày của Ông Hoàng Anh Dũng – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Thương mại (INTRACO), tại Hội thảo “Phát triển xanh và bền vững: Hành trình của thủy sản Việt Nam”, diễn ra trong khuôn khổ Hội chợ Vietfish 2025 tại TP. Hồ Chí Minh. Tham luận không chỉ mang đến một cái nhìn toàn diện về vai trò của nhãn carbon trong ngành thủy sản, mà còn chỉ ra lộ trình cụ thể để doanh nghiệp Việt Nam chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu trong kỷ nguyên kinh tế xanh.
Lợi ích chiến lược của nhãn carbon
Việc dán nhãn carbon mang lại nhiều lợi ích vượt ra ngoài ý nghĩa tuân thủ. Trước hết, nó giúp doanh nghiệp minh bạch hóa lượng phát thải, củng cố uy tín thương hiệu và xây dựng hình ảnh “xanh” trong mắt đối tác, người tiêu dùng. Nhãn carbon còn là công cụ truyền thông hiệu quả, kể câu chuyện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Đồng thời, việc áp dụng nhãn carbon mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường lớn. Tại EU, cơ chế CBAM đang dần mở rộng phạm vi áp dụng, trong khi từ năm 2030, Hộ chiếu sản phẩm số sẽ bắt buộc đối với mọi hàng hóa, trong đó dữ liệu về dấu chân carbon là thông tin không thể thiếu. Ở Mỹ, xu hướng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường cũng đang gia tăng, còn Nhật Bản từ lâu đã nổi tiếng với người tiêu dùng đề cao sản phẩm carbon thấp. Chính vì vậy, nhãn carbon không chỉ là tấm “giấy thông hành” vượt rào cản kỹ thuật mà còn là chìa khóa để mở rộng thị phần xuất khẩu.
Tác động đến tiêu dùng và chi phí sản xuất
Không chỉ giúp gia tăng doanh thu nhờ chinh phục những thị trường khó tính, nhãn carbon còn thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh ngay tại chỗ. Người mua ngày càng ưu tiên sản phẩm có phát thải thấp, tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Bên cạnh đó, quá trình phân tích và đo lường carbon cũng giúp doanh nghiệp tối ưu sản xuất, tiết kiệm chi phí. Chẳng hạn, việc nhận diện tỷ trọng phát thải đến từ điện năng, vận chuyển hay nguyên liệu sẽ chỉ ra những điểm cần cải thiện, từ đó giảm chi phí vận hành và gia tăng hiệu quả kinh doanh.
Quy định quốc tế và tình hình tại Việt Nam
Trên thế giới, nhiều tiêu chuẩn đo lường đã được ban hành như ISO 14067:2018 hay PAS 2050:2011. Các quốc gia phát triển như Anh, Canada, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Thái Lan đều đã áp dụng nhãn carbon ở nhiều mức độ khác nhau. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn TCVN ISO 14067:2020 đã được ban hành. Thị trường carbon đang trong giai đoạn thí điểm từ năm 2025 và dự kiến chính thức vận hành từ 2029. Chương trình dán nhãn carbon hiện ở mức tự nguyện giai đoạn 2025–2026, nhưng chắc chắn sẽ tiến tới bắt buộc theo lộ trình hội nhập quốc tế.
Lộ trình triển khai cho doanh nghiệp Việt
Để chủ động thích ứng, các doanh nghiệp thủy sản cần bắt đầu từ việc phân loại rõ nguồn phát thải theo phạm vi 1, 2 và 3, sau đó áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế để đo lường chính xác. Việc hợp tác với các đơn vị tư vấn, chứng nhận uy tín, có khả năng xác minh độc lập là rất quan trọng. Các doanh nghiệp cũng nên triển khai thí điểm theo từng giai đoạn, chuẩn hóa phương pháp đo lường và ứng dụng công nghệ số như mã QR liên kết cơ sở dữ liệu về sản phẩm và phát thải để tạo tính minh bạch và dễ tiếp cận.
Triển khai nhãn carbon không chỉ là đáp ứng quy định môi trường mà còn là chiến lược kinh doanh khôn ngoan, giúp thủy sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và khẳng định vị thế trong kỷ nguyên xanh. Đây là bước đi không thể thiếu để ngành thủy sản Việt Nam vừa hội nhập sâu rộng vừa tiến tới phát triển bền vững và thịnh vượng.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Biển (Marine Stewardship Council – MSC) mới đây công bố, khoảng 90% sản lượng khai thác thủy sản của Mỹ (tính theo khối lượng) hiện đã đạt chứng nhận MSC, đưa Mỹ trở thành quốc gia đứng đầu thế giới về nghề cá có tính bền vững môi trường.
(vasep.com.vn) Cuối tháng 1/2026, thị trường cua hoàng đế sống của Na Uy ghi nhận tuần giảm giá thứ ba liên tiếp, trong bối cảnh sản lượng đánh bắt duy trì ở mức cao. Theo dữ liệu đấu giá của Norges Råfisklag, trong tuần từ ngày 19–25/1, giá cua hoàng đế đực sống tại các cảng Na Uy tiếp tục điều chỉnh giảm, dù vẫn nằm trong vùng giá cao nhất của mùa vụ.
(vasep.com.vn) Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Bảo vệ Ngư nghiệp Toàn cầu, một dự luật được đưa ra năm ngoái nhằm trấn áp hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) của nước ngoài.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ấn Độ ngay từ thời điểm đầu năm 2026 đã liên tiếp đón các tín hiệu thuận lợi về thương mại: thuế đối ứng vào Mỹ được điều chỉnh giảm, trong khi đạt được Hiệp định thương mại tự do với EU mở ra triển vọng xóa bỏ gần như toàn bộ thuế thủy sản trong những năm tới. Sự dịch chuyển này không chỉ giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng bù đắp phần sụt giảm tại thị trường Mỹ, mà còn tái định hình bản đồ cạnh tranh toàn cầu, đặt các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam trước sức ép lớn hơn về giá, thị phần và chiến lược thị trường.
(vasep.com.vn) Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, không khí sản xuất tại làng nghề nuôi cá khu phố Vàm (phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai) trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Những ngày này, khắp các ao đìa cá tra, người dân tất bật chăm sóc, cho cá ăn, kéo lưới thu hoạch để kịp cung ứng cho thị trường cuối năm. Thương lái ra vào liên tục, tạo nên bức tranh lao động sôi động những ngày giáp Tết.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
