Nguồn cung mới từ Nga không phải nguyên nhân chính khiến thị trường surimi sụt giảm mạnh

Một số doanh nghiệp surimi mô tả tình hình nguồn cung bổ sung từ Nga và sản xuất mạnh mẽ của Mỹ như một "cơn bão" đổ xuống thị trường đã "sụp đổ hoàn toàn"; do nhu cầu yếu và tồn kho cao.

Nhiều người đổ lỗi sự cố này là do sản lượng của Nga tăng lên, được chuyển sang châu Á do lệnh cấm vận của EU. Điều này tác động đến hầu hết các nhà sản xuất surimi của Nga, những người đã xây dựng tàu và nhà máy sản xuất surimi trước cuộc xung đột Nga- Ukraine vào tháng 2/2022.

Các nguồn tin cho biết, trong khi việc Nga gia nhập thị trường và nhắm tới người mua ở châu Á với giá thấp là một yếu tố, thì nhu cầu yếu, tâm lý thị trường và sản lượng tăng mạnh của Mỹ cũng là những nguyên nhân sâu xa.

"Người bán nhận bất kỳ lời đề nghị mua hàng nào mà không chớp mắt, và mức sàn 3 USD/kg đối với surimi chất lượng cao đã bị phá vỡ trong khi mức giá 2 USD/kg mà tôi tin rằng sẽ là mức sàn cho sản phẩm cấp thấp cũng đã bị phá vỡ, giảm 50% so với một năm trước,”" Pascal Guenneugues, chủ tịch của Future Seafood, một tập đoàn liên quan đến công nghệ và kinh doanh surimi trên toàn cầu, cho biết.

Ông cho biết, giá surimi cá minh thái chất lượng thấp đã thấp hơn nhiều so với giá surimi nhiệt đới của một năm trước. Giá cá minh thái đang kéo giá cá vùng nhiệt đới xuống trong một "mùa giảm xoắn ốc dường như không có hồi kết."

Các nhà cung cấp và người mua khác đã xác nhận Hiện tại rằng giá surimi nằm trong khoảng từ 2.000 đến 3.000 USD/tấn, tùy thuộc vào loại chất lượng.

Dữ liệu xuất khẩu của Mỹ sang Nhật Bản hỗ trợ cho việc giảm giá. Giá trung bình tăng vọt lên 3,61 USD/kg vào tháng 12 năm 2022, khi 1.231 tấn được xuất khẩu sang Nhật Bản. Trong tháng 7, Mỹ đã xuất khẩu 6.320 tấn surimi với mức giá trung bình 2,53 USD/kg, bao gồm tất cả các loại. .

Một người mua châu Âu yêu cầu giấu tên cho biết loại surimi cấp thấp nhất gần đây được bán với giá khoảng 1,90 USD/kg, so với 2,05 USD/kg một năm trước.

Tuy nhiên, các nhà chế biến surimi của Nga không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra sự sụp đổ của thị trường. "Chiến tranh ở Ukraine chắc chắn đã có tác động đến thị trường" nhưng có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, chẳng hạn như sản xuất mạnh ở Mỹ và nhu cầu chậm, nguyên nhân chính của sự sụt giảm là do mức tiêu thụ giảm đã ảnh hưởng đến hầu hết các thị trường thực phẩm trên toàn cầu.

Ông ước tính sản lượng surimi của Nga sẽ vào khoảng 40.000 tấn, tăng 25.000 tấn so với cùng kỳ năm trước, nhưng khối lượng không đáng kể so với nguồn cung surimi nhiệt đới và nước lạnh toàn cầu là khoảng 1 triệu tấn, ông nói.

Tuy nhiên, một giám đốc điều hành có nhà máy ở Nga lại lạc quan hơn về nguồn cung với thông tin sẽ có 60.000-70.000 tấn surimi được sản xuất trong năm nay.

Trong khi đó, sản lượng của Mỹ dự kiến sẽ tăng lên khoảng 185.000 tấn vào năm 2023 từ mức 160.000 tấn vào năm 2022.

Giá đang giảm nghiêm trọng do cung đang vượt quá cầu. Hạn ngạch cá minh thái và cá tuyết hake của Mỹ đã tăng đáng kể trong khi nhu cầu đối với các khối [phi lê] và surimi chậm lại trong nửa đầu năm nay.

So sánh sản lượng cá minh thái hàng năm của Mỹ, sản lượng surimi tính đến ngày 26/8/2023 là 160.280 tấn, giảm 1% so với cùng kỳ năm ngoái. Sản lượng surimi mùa B là 75.300 tấn, giảm 3% so với cùng kỳ. .

Tổng sản lượng đánh bắt đến ngày 26/8 chỉ cao hơn một chút ở mức 1,14 triệu tấn. Tuy nhiên, 10% TAC tăng lên, hay 129.000 tấn, được để lại để đánh bắt, thay vì 3% TAC vào năm 2022, cho thấy dự báo khoảng 185.000 tấn là có thể thực hiện được. Ngay cả khi đó, “tổng mức tăng sản lượng surimi cá minh thái mỗi năm chỉ” khoảng 50.000 tấn”. Sẽ là 70.000-80.000 tấn nếu con số 60.000-70.000 tấn từ nguồn Nga diễn ra.

Dù bằng cách nào, việc tăng sản lượng surimi cá minh thái sẽ phần lớn được “bù đắp bằng việc giảm sản lượng và xuất khẩu từ các nước Đông Nam Á, như Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia”.

Ông cho rằng chỉ nhìn vào Việt Nam, sản lượng và xuất khẩu có thể giảm 50.000 tấn. “Vì vậy, bạn có thể thấy rằng nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của thị trường surimi và giá giảm tự do không phải do sản xuất của Nga hay do sản lượng tăng ở Mỹ, mặc dù tất nhiên đây là một yếu tố”.

Nhìn chung, ông ước tính nhu cầu thị trường surimi đã giảm từ 10-20% từ 1 triệu tấn. Vì vậy, ngay cả khi ước tính quy mô thị trường 1 triệu tấn này giảm 10% thì nhu cầu vẫn giảm 100.000 tấn khi sản xuất vẫn ổn định nhờ Nga và Mỹ bù đắp cho sự sụt giảm ở châu Á.

Thị trường hiện đang phản ứng thái quá. Nguồn cung bổ sung từ Nga chỉ là 30.000 hoặc 40.000 tấn surimi cho một thị trường có 850.000 tấn nguyên liệu thô trên toàn cầu”. Nếu sản lượng của Nga nằm trong khoảng 30.000-40.000 tấn thì “điều đó sẽ không có tác động lớn như vậy, nguồn cung bổ sung cho thị trường chỉ dưới 5%”. Sản phẩm của Nga chủ yếu được bán cho các thị trường mới về surimi cá minh thái ở Trung Quốc và Đông Nam Á.

“Cơn bão” hiện tại bắt đầu ập đến vào năm 2022, khi hàng tồn kho bắt đầu tăng lên và chi phí liên quan đến các vấn đề về chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19 leo thang. “Phần lớn chi phí đó đã được chuyển sang người tiêu dùng và chắc chắn là đến các nhà bán lẻ. Họ đang tranh giành để có được sản phẩm vì chúng ta vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu.

Tại Nhật Bản, thị trường surimi “hết sức quan trọng”, doanh số bán thành phẩm trong 12 tháng qua “có thể giảm 5%”. Cán cân đã thay đổi, nghiêng về phía nguồn cung nhiều hơn kết hợp với lượng tồn kho cao hơn.

"Bây giờ điều đó đã thay đổi, phía người mua phản ứng ngay lập tức là phải trì hoãn. Rất nhiều công ty [hải sản surimi] cũng phải vật lộn với khả năng sinh lời trong năm 2022. Kết quả là, mức tồn kho thực sự cao hơn 6 tháng trước, có nghĩa là các nhà sản xuất ngày càng muốn bán hàng tồn kho. Sau khi giảm 15% ban đầu trong mùa A, giá còn giảm thêm 10-15% trong những tháng tiếp theo.

Trong mùa B, các nhà chế biến Hoa Kỳ có lượng hàng tồn kho chưa bán được từ mùa A và “hiểu được thực tế thị trường hiện tại là không có đủ nhu cầu để hấp thụ sản xuất”. Vì vậy, họ thà bán giá thấp còn hơn là không bán gì cả”.