Ngày 29/9/2025, đánh dấu vòng đàm phán mới về dự thảo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Liên minh Châu Âu (EU) và Thái Lan, trong đó sản xuất cá ngừ là một trong những ưu tiên của quốc gia châu Á này trong các cuộc đàm phán, theo Ủy ban Châu Âu. Vì lý do này, Europêche đã đưa ra lời kêu gọi mới tới EU không cho phép cá ngừ Thái Lan nhập khẩu miễn thuế.
Như đã làm vào tháng 4 năm nay, Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt cá tại EU đã bày tỏ lo ngại về việc dòng cá ngừ Thái Lan miễn thuế có thể ảnh hưởng đến thị trường châu Âu về tiêu chuẩn chất lượng của các sản phẩm cá ngừ tại các siêu thị EU.
Tuy nhiên, bên cạnh nỗi lo ngại về khả năng cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu, hiện còn có một mối lo ngại khác: với quyết định tăng thuế quan của Mỹ đối với Thái Lan, quốc gia châu Á này có thể sẽ tiếp tục quan tâm đến thị trường châu Âu.
Những thiếu sót cản trở việc tuân thủ các tiêu chuẩn châu Âu
Với khoảng 450.000 tấn cá ngừ đóng hộp, Thái Lan là nhà sản xuất và xuất khẩu cá ngừ đóng hộp và bảo quản hàng đầu thế giới, chiếm hơn 22% sản lượng toàn cầu và hơn 29% kim ngạch xuất khẩu toàn cầu. Ngay cả khi không được hưởng ưu đãi thuế quan, Thái Lan vẫn là một trong những nhà cung cấp chính cho thị trường EU.
Ví dụ: từ năm 2020 đến năm 2023, Liên minh châu Âu đã nhập khẩu 40.000 tấn sản phẩm thủy sản của Thái Lan hàng năm, bất chấp mức thuế 24% đang áp dụng đối với thăn cá ngừ và cá ngừ đóng hộp. Tuy nhiên, Europêche đưa tin rằng quốc gia châu Á này đang có những thiếu sót đáng lo ngại về cơ cấu, có thể dẫn đến chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn cá ngừ thấp.
Trong số những thiếu sót này, cơ quan đại diện cho ngư dân EU đã đổ lỗi cho ngành chế biến cá ngừ Thái Lan vì đã nhập khẩu cá ngừ nguyên con với số lượng lớn từ các quốc gia có hoạt động không minh bạch về tính bền vững và tuân thủ quy định về sức khỏe. Hơn nữa, cơ quan này cũng tuyên bố rằng mặc dù Thái Lan đã phê chuẩn Công ước 188 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO C188), nhưng nước này vẫn chưa thực hiện hoặc phê chuẩn các công ước quốc tế quan trọng khác về nhân quyền và lao động trên biển.
Cuối cùng, Europêche cho biết cuộc kiểm toán gần đây nhất của Ủy ban Châu Âu năm 2023 đã nêu bật những thiếu sót dai dẳng về sức khỏe và an toàn thực phẩm tại Thái Lan, "cho thấy sự bất lực của nước này trong việc đảm bảo các tiêu chuẩn tuân thủ các yêu cầu của Châu Âu."
Năng lực cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu đang bị đe dọa
Hiện tại, Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt hải sản tại EU tin rằng việc miễn thuế cho các sản phẩm cá ngừ Thái Lan sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu và đội tàu của họ, vốn được công nhận là hình mẫu về tính bền vững và trách nhiệm trên thị trường cá ngừ toàn cầu cạnh tranh khốc liệt.
Được giám sát 24/7 thông qua VMS, đội tàu đánh bắt cá ngừ vây vàng của châu Âu thường xuyên tuyển dụng các quan sát viên khoa học, đạt tỷ lệ bao phủ 100% và áp dụng các quy định kiểm soát, giám sát và giám sát nghiêm ngặt, đồng thời tuân thủ hạn ngạch nghiêm ngặt, đạt các tiêu chuẩn môi trường và xã hội được chứng nhận của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) và tuân thủ các yêu cầu của ILO C188.
Đại diện ngành đánh bắt cá cho biết thêm rằng việc tự do hóa thuế quan đối với các sản phẩm cá ngừ của Thái Lan sẽ làm nổi bật những nghịch lý của EU.
Mỹ tăng thuế đối ứng có thể đồng nghĩa cạnh tranh tại thị trường cá ngừ EU gay gắt hơn
Theo Chủ tịch Europêche Tuna Group, loinm cá ngừ và cá ngừ đóng hộp được chế biến tại Thái Lan từ các ngư trường châu Á có tiêu chuẩn thấp gây ra mối đe dọa trực tiếp đến các đội tàu bền vững của châu Âu, vốn phải đối mặt với chi phí cao hơn do các tiêu chuẩn kiểm soát, xã hội và môi trường nghiêm ngặt. Một Hiệp định Thương mại Tự do với Thái Lan cho phép các sản phẩm cá ngừ miễn thuế vào EU sẽ chỉ làm sâu sắc thêm sự mất cân bằng hiện có, gây bất lợi hơn nữa cho các đội tàu châu Âu và làm suy yếu cạnh tranh công bằng
Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt cá tại EU nhấn mạnh rằng ngành cá ngừ EU hỗ trợ hơn 25.000 việc làm trực tiếp trên khắp EU, và điều này sẽ bị đe dọa nếu Liên minh Châu Âu cho phép cá ngừ Thái Lan được miễn thuế.
Ngoài ra, do thuế quan của Mỹ do chính quyền Trump áp đặt trên toàn thế giới, các nhà sản xuất cá ngừ EU có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn nữa, vì các mức thuế đối ứng mới gần đây mà Hoa Kỳ áp đặt đối với Thái Lan càng làm tăng thêm nhu cầu tiếp cận thị trường châu Âu miễn thuế của quốc gia châu Á này.
Vì tất cả những lý do này, Europêche đã yêu cầu EU loại trừ các sản phẩm cá ngừ khỏi dự thảo hiệp định thương mại tự do với Thái Lan và duy trì các quy tắc xuất xứ nghiêm ngặt. Điều này sẽ giúp bảo vệ ngành cá ngừ Châu Âu và đảm bảo sân chơi bình đẳng cho các nhà sản xuất EU.
Ngày 24/8/2026, Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Thư viện thuộc Cục Chuyển đổi số (BNNMT) ban hành văn bản Hướng dẫn tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu từ ngày 01/9/2026.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành xử lý thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp liên quan lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; cái gì đã rõ thì hướng dẫn cụ thể, cái gì còn vướng thì tháo gỡ, cái gì chưa phù hợp thì mạnh dạn sửa đổi, qua đó tạo sự thông thoáng, giảm chi phí cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska là loài được khai thác nhiều nhất tại Mỹ và giữ vai trò quan trọng trong ngành thủy sản Alaska. Tuy nhiên, hoạt động khai thác loài cá này đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn do vấn đề đánh bắt ngoài ý muốn, đặc biệt là cá hồi.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết tại châu Âu đang chịu sức ép lớn khi hạn ngạch khai thác giảm, sản lượng đánh bắt hạn chế và nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao. Tình trạng thiếu nguyên liệu đã đẩy giá cá tuyết lên mức kỷ lục tại nhiều thị trường, đồng thời gây áp lực lên các nhà chế biến, nhà bán lẻ và ngành dịch vụ ăn uống.
(vasep.com.vn) Hà Lan tiếp tục củng cố vai trò là một trong những trung tâm nhập khẩu, phân phối và chế biến thủy sản quan trọng của châu Âu, trong đó cá hồi Đại Tây Dương nuôi là một trong những mặt hàng ngày càng có vai trò nổi bật.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU vẫn tiếp tục sụt giảm trong tháng 7, trong khi Indonesia – quốc gia có sản lượng khai thác cá ngừ lớn gần gấp 3 lần Việt Nam – đang tiến gần hơn tới FTA với EU. Khi khoảng cách ưu đãi thuế quan dần thu hẹp, cạnh tranh tại thị trường này sẽ không chỉ nằm ở giá, mà còn ở nguồn nguyên liệu, xuất xứ và khả năng truy xuất.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 25/8/2026 chứng kiến những bước dịch chuyển đáng chú ý trong chuỗi cung ứng, nổi bật là việc Trung Quốc tăng vọt 55,7% lượng nhập khẩu bột cá từ Việt Nam nhằm bù đắp khoảng trống sau khi Peru kết thúc sớm vụ cá cơm. Tại Đông Nam Á, thị trường tôm tiếp tục chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi Indonesia lần đầu tiên nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Ecuador cho chế biến, trong khi Ecuador đẩy mạnh chiến lược mở rộng sang Nhật Bản để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Ngược lại, cá tra Việt Nam tiếp tục đứng trước cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ do giá cá rô phi Trung Quốc duy trì đà tăng, cùng với tín hiệu tích cực từ xu hướng tối ưu hóa giá trị phụ phẩm và đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu được định hình rõ nét sau kỳ Vietfish 2026.
(vasep.com.vn) Lạm phát, chi phí nguyên liệu tăng và nguồn cung cá thịt trắng hạn chế đang thúc đẩy High Liner Foods đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, trong đó tăng tỷ trọng thủy sản nuôi và sử dụng các loài thay thế cho cá tuyết.
(vasep.com.vn) Từ ngày 12-19/8/2026, Lễ hội và hội chợ “Made in Russia” lần thứ 8 diễn ra tại Thiên Tân, Trung Quốc, quy tụ hơn 60 doanh nghiệp đến từ trên 30 vùng của Nga. Sự kiện được xem là cơ hội để doanh nghiệp Nga quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tại Trung Quốc, trong đó thủy sản là một nhóm hàng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Bộ Ngoại giao Mỹ đang tìm kiếm một tổ chức phi chính phủ (NGO) làm đối tác có khả năng xác định bằng chứng về lao động cưỡng bức và hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong chuỗi cung ứng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
