Ngư dân châu Âu phản đối việc EU miễn thuế cá ngừ Thái Lan

Ngày 29/9/2025, đánh dấu vòng đàm phán mới về dự thảo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Liên minh Châu Âu (EU) và Thái Lan, trong đó sản xuất cá ngừ là một trong những ưu tiên của quốc gia châu Á này trong các cuộc đàm phán, theo Ủy ban Châu Âu. Vì lý do này, Europêche đã đưa ra lời kêu gọi mới tới EU không cho phép cá ngừ Thái Lan nhập khẩu miễn thuế.

Như đã làm vào tháng 4 năm nay, Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt cá tại EU đã bày tỏ lo ngại về việc dòng cá ngừ Thái Lan miễn thuế có thể ảnh hưởng đến thị trường châu Âu về tiêu chuẩn chất lượng của các sản phẩm cá ngừ tại các siêu thị EU.

Tuy nhiên, bên cạnh nỗi lo ngại về khả năng cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu, hiện còn có một mối lo ngại khác: với quyết định tăng thuế quan của Mỹ đối với Thái Lan, quốc gia châu Á này có thể sẽ tiếp tục quan tâm đến thị trường châu Âu.

Những thiếu sót cản trở việc tuân thủ các tiêu chuẩn châu Âu

Với khoảng 450.000 tấn cá ngừ đóng hộp, Thái Lan là nhà sản xuất và xuất khẩu cá ngừ đóng hộp và bảo quản hàng đầu thế giới, chiếm hơn 22% sản lượng toàn cầu và hơn 29% kim ngạch xuất khẩu toàn cầu. Ngay cả khi không được hưởng ưu đãi thuế quan, Thái Lan vẫn là một trong những nhà cung cấp chính cho thị trường EU.

Ví dụ: từ năm 2020 đến năm 2023, Liên minh châu Âu đã nhập khẩu 40.000 tấn sản phẩm thủy sản của Thái Lan hàng năm, bất chấp mức thuế 24% đang áp dụng đối với thăn cá ngừ và cá ngừ đóng hộp. Tuy nhiên, Europêche đưa tin rằng quốc gia châu Á này đang có những thiếu sót đáng lo ngại về cơ cấu, có thể dẫn đến chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn cá ngừ thấp.

Trong số những thiếu sót này, cơ quan đại diện cho ngư dân EU đã đổ lỗi cho ngành chế biến cá ngừ Thái Lan vì đã nhập khẩu cá ngừ nguyên con với số lượng lớn từ các quốc gia có hoạt động không minh bạch về tính bền vững và tuân thủ quy định về sức khỏe. Hơn nữa, cơ quan này cũng tuyên bố rằng mặc dù Thái Lan đã phê chuẩn Công ước 188 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO C188), nhưng nước này vẫn chưa thực hiện hoặc phê chuẩn các công ước quốc tế quan trọng khác về nhân quyền và lao động trên biển.

Cuối cùng, Europêche cho biết cuộc kiểm toán gần đây nhất của Ủy ban Châu Âu năm 2023 đã nêu bật những thiếu sót dai dẳng về sức khỏe và an toàn thực phẩm tại Thái Lan, "cho thấy sự bất lực của nước này trong việc đảm bảo các tiêu chuẩn tuân thủ các yêu cầu của Châu Âu."

Năng lực cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu đang bị đe dọa

Hiện tại, Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt hải sản tại EU tin rằng việc miễn thuế cho các sản phẩm cá ngừ Thái Lan sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh của ngành cá ngừ châu Âu và đội tàu của họ, vốn được công nhận là hình mẫu về tính bền vững và trách nhiệm trên thị trường cá ngừ toàn cầu cạnh tranh khốc liệt.

Được giám sát 24/7 thông qua VMS, đội tàu đánh bắt cá ngừ vây vàng của châu Âu thường xuyên tuyển dụng các quan sát viên khoa học, đạt tỷ lệ bao phủ 100% và áp dụng các quy định kiểm soát, giám sát và giám sát nghiêm ngặt, đồng thời tuân thủ hạn ngạch nghiêm ngặt, đạt các tiêu chuẩn môi trường và xã hội được chứng nhận của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) và tuân thủ các yêu cầu của ILO C188.

Đại diện ngành đánh bắt cá cho biết thêm rằng việc tự do hóa thuế quan đối với các sản phẩm cá ngừ của Thái Lan sẽ làm nổi bật những nghịch lý của EU.

Mỹ tăng thuế đối ứng có thể đồng nghĩa cạnh tranh tại thị trường cá ngừ EU gay gắt hơn

Theo Chủ tịch Europêche Tuna Group, loinm cá ngừ và cá ngừ đóng hộp được chế biến tại Thái Lan từ các ngư trường châu Á có tiêu chuẩn thấp gây ra mối đe dọa trực tiếp đến các đội tàu bền vững của châu Âu, vốn phải đối mặt với chi phí cao hơn do các tiêu chuẩn kiểm soát, xã hội và môi trường nghiêm ngặt. Một Hiệp định Thương mại Tự do với Thái Lan cho phép các sản phẩm cá ngừ miễn thuế vào EU sẽ chỉ làm sâu sắc thêm sự mất cân bằng hiện có, gây bất lợi hơn nữa cho các đội tàu châu Âu và làm suy yếu cạnh tranh công bằng

Hiệp hội các tổ chức quốc gia của các doanh nghiệp đánh bắt cá tại EU nhấn mạnh rằng ngành cá ngừ EU hỗ trợ hơn 25.000 việc làm trực tiếp trên khắp EU, và điều này sẽ bị đe dọa nếu Liên minh Châu Âu cho phép cá ngừ Thái Lan được miễn thuế.

Ngoài ra, do thuế quan của Mỹ do chính quyền Trump áp đặt trên toàn thế giới, các nhà sản xuất cá ngừ EU có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn nữa, vì các mức thuế đối ứng mới gần đây mà Hoa Kỳ áp đặt đối với Thái Lan càng làm tăng thêm nhu cầu tiếp cận thị trường châu Âu miễn thuế của quốc gia châu Á này.

Vì tất cả những lý do này, Europêche đã yêu cầu EU loại trừ các sản phẩm cá ngừ khỏi dự thảo hiệp định thương mại tự do với Thái Lan và duy trì các quy tắc xuất xứ nghiêm ngặt. Điều này sẽ giúp bảo vệ ngành cá ngừ Châu Âu và đảm bảo sân chơi bình đẳng cho các nhà sản xuất EU.