Cá tuyết Thái Bình Dương đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái biển, vừa là loài săn mồi vừa là nguồn thức ăn cho nhiều sinh vật khác, đồng thời là đối tượng khai thác thương mại quan trọng của nghề cá Alaska. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, quần thể loài cá này đã suy giảm mạnh. Nhiều nghiên cứu cho rằng các đợt sóng nhiệt biển xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng cao là nguyên nhân chính, đặc biệt ảnh hưởng đến các giai đoạn sống sớm như phôi và ấu trùng.
Trong nghiên cứu công bố năm 2024, các nhà khoa học tại Trung tâm Khoa học Nghề cá Alaska của NOAA đã nuôi cá tuyết từ giai đoạn phôi đến ấu trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát. Ấu trùng được tiếp xúc với ba mức nhiệt độ nước khác nhau (3°C, 6°C và 10°C), đồng thời đặt trong môi trường nước biển có độ axit hiện tại và mức axit hóa cao hơn, tương ứng với kịch bản biến đổi khí hậu vào cuối thế kỷ XXI.
Kết quả cho thấy nhiệt độ nước đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống sót của ấu trùng. Ở nhiệt độ cao hơn, tỷ lệ tử vong tăng vọt, bất kể mức độ axit hóa của nước biển. Ngược lại, axit hóa đại dương không trực tiếp gây tử vong hàng loạt, mà tác động của nó thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển của ấu trùng.
Phân tích gen cho thấy có hai cơ chế chính khiến ấu trùng cá tuyết chết nhiều khi nhiệt độ tăng. Thứ nhất là tình trạng thiếu hụt năng lượng. Nước ấm làm tăng tốc độ trao đổi chất, sinh trưởng và phát triển, khiến nhu cầu năng lượng của ấu trùng tăng nhanh. Thứ hai là phản ứng viêm và miễn dịch, khi nhiệt độ cao kích hoạt các con đường sinh học tiêu tốn nhiều năng lượng. Sự kết hợp của hai yếu tố này nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ lipid (chất béo) – yếu tố sống còn đối với ấu trùng trong giai đoạn đầu đời. Trong nhiều trường hợp, ấu trùng rơi vào tình trạng “chết đói” dù môi trường vẫn có thức ăn.
Trong khi đó, axit hóa đại dương được ghi nhận là ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất béo ở ruột, khiến ấu trùng gầy hơn. Dù không gây tử vong trực tiếp trong điều kiện thí nghiệm, tác động này có thể làm giảm khả năng sống sót ngoài tự nhiên, nơi nguồn thức ăn không ổn định. Với môi trường nước lạnh, ấu trùng cá tuyết có xu hướng tăng sản xuất enzyme và protein để bù đắp cho các phản ứng sinh hóa diễn ra chậm hơn, song tốc độ tăng trưởng vẫn bị hạn chế.
Các nhà khoa học cho rằng những gen được xác định trong nghiên cứu này có thể giúp giải thích vì sao một số quần thể cá tuyết thích nghi tốt hơn với biến đổi khí hậu. Một số quần thể có thể sở hữu đặc điểm di truyền giúp tăng khả năng chịu đựng nhiệt độ cao, nước lạnh hoặc môi trường sinh sản bị axit hóa.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục làm thay đổi điều kiện đại dương, việc hiểu rõ phản ứng sinh lý và di truyền của cá tuyết Thái Bình Dương không chỉ có ý nghĩa khoa học, mà còn là cơ sở quan trọng để dự báo trữ lượng, xây dựng chính sách quản lý và bảo vệ bền vững một trong những nghề cá quan trọng nhất của Alaska trong tương lai.
(vasep.com.vn) Quốc hội Mexico đang thảo luận một dự luật có thể tạo bước ngoặt trong ngành nuôi trồng thủy sản, theo đó cấm nuôi bạch tuộc và các loài động vật thân mềm trên toàn quốc. Dự luật dự kiến sớm được Thượng viện Mexico xem xét. Nếu được thông qua, Mexico sẽ trở thành quốc gia Mỹ Latinh thứ hai thúc đẩy luật liên bang theo hướng này, sau đề xuất tương tự tại Chile vào năm 2025.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy trong tháng 2/2026 ghi nhận sự sụt giảm nhẹ khi đạt 1,43 tỷ USD (13,8 tỷ NOK), giảm 27,1 triệu USD, tương đương 2% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), thị trường đang chịu tác động từ nhiều yếu tố như nguồn cung cá tự nhiên suy giảm, biến động kinh tế toàn cầu và các rào cản thương mại.
(vasep.com.vn) Từ ngày 2–6/3/2026, hội nghị Ủy ban lần thứ 14 của Tổ chức Quản lý Nghề cá Khu vực Nam Thái Bình Dương (SPRFMO) đã diễn ra tại Panama, thông qua điều chỉnh mới đối với hoạt động khai thác mực khổng lồ (jumbo flying squid) tại khu vực Nam Thái Bình Dương. Theo đó, các nước thành viên thống nhất giảm đồng đều 15% giới hạn giấy phép tàu khai thác đang áp dụng.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác tôm đỏ (Pleoticus muelleri) tại cảng Rawson, tỉnh Chubut, Argentina đang bước vào giai đoạn cuối với sản lượng dỡ hàng giảm dần theo chu kỳ mùa vụ. Thống kê cho thấy trong tháng 2/2026, sản lượng tôm đỏ cập cảng Rawson đạt 13.846 tấn, mức thấp nhất theo tháng kể từ khi mùa khai thác bắt đầu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) vừa khởi động đợt tham vấn toàn cầu kéo dài 30 ngày nhằm xây dựng cách tiếp cận cho hoạt động nuôi trồng thủy sản có trách nhiệm trong và xung quanh các khu bảo tồn. Chương trình diễn ra từ 9/3 đến 9/4, mời gọi sự tham gia của nhà sản xuất, tổ chức môi trường, giới học thuật, nhà bán lẻ và các bên liên quan trong ngành.
(vasep.com.vn) Tháng 2/2026, xuất khẩu tôm đạt gần 310 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 2 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 690 triệu USD, tăng 20%. So với mức tăng 22% của tháng 1, nhịp tăng trong tháng 2 đã chậm lại, phản ánh khá rõ yếu tố mùa vụ khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán làm gián đoạn một phần hoạt động chế biến, giao hàng. Dù vậy, mức tăng gần 20% trong 2 tháng đầu năm vẫn cho thấy đơn hàng tôm của Việt Nam đang duy trì xu hướng tích cực hơn so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Đà Nẵng đang đẩy mạnh phát triển nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao theo hướng thâm canh, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất. Nhiều mô hình nuôi tôm đã đầu tư hệ thống quan trắc môi trường tự động, giám sát liên tục các chỉ số như pH, ôxy hòa tan, nhiệt độ và độ mặn, giúp người nuôi kịp thời điều chỉnh điều kiện ao nuôi và giảm rủi ro dịch bệnh.
(vasep.com.vn) Báo cáo thường niên mới nhất về U.S. Soy Sustainability Assurance Protocol (SSAP) cho thấy tỷ lệ đậu tương xuất khẩu của Mỹ được xác minh bền vững tiếp tục tăng trong những năm gần đây. Theo U.S. Soybean Export Council (USSEC), năm 2025 có 71% tổng lượng đậu tương và các sản phẩm từ đậu tương của Mỹ được xuất khẩu kèm chứng nhận SSAP, xác nhận rằng sản phẩm được sản xuất tuân thủ các quy định pháp luật, tiêu chuẩn canh tác và quy trình kiểm toán của Mỹ.
(vasep.com.vn) Mỹ và Canada đã nối lại các cuộc đàm phán thương mại trực tiếp sau nhiều tháng gián đoạn. Theo đài CBC, Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc đã đến Washington, D.C. ngày 6/3 để gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
