Cá tuyết Thái Bình Dương đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái biển, vừa là loài săn mồi vừa là nguồn thức ăn cho nhiều sinh vật khác, đồng thời là đối tượng khai thác thương mại quan trọng của nghề cá Alaska. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, quần thể loài cá này đã suy giảm mạnh. Nhiều nghiên cứu cho rằng các đợt sóng nhiệt biển xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng cao là nguyên nhân chính, đặc biệt ảnh hưởng đến các giai đoạn sống sớm như phôi và ấu trùng.
Trong nghiên cứu công bố năm 2024, các nhà khoa học tại Trung tâm Khoa học Nghề cá Alaska của NOAA đã nuôi cá tuyết từ giai đoạn phôi đến ấu trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát. Ấu trùng được tiếp xúc với ba mức nhiệt độ nước khác nhau (3°C, 6°C và 10°C), đồng thời đặt trong môi trường nước biển có độ axit hiện tại và mức axit hóa cao hơn, tương ứng với kịch bản biến đổi khí hậu vào cuối thế kỷ XXI.
Kết quả cho thấy nhiệt độ nước đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống sót của ấu trùng. Ở nhiệt độ cao hơn, tỷ lệ tử vong tăng vọt, bất kể mức độ axit hóa của nước biển. Ngược lại, axit hóa đại dương không trực tiếp gây tử vong hàng loạt, mà tác động của nó thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển của ấu trùng.
Phân tích gen cho thấy có hai cơ chế chính khiến ấu trùng cá tuyết chết nhiều khi nhiệt độ tăng. Thứ nhất là tình trạng thiếu hụt năng lượng. Nước ấm làm tăng tốc độ trao đổi chất, sinh trưởng và phát triển, khiến nhu cầu năng lượng của ấu trùng tăng nhanh. Thứ hai là phản ứng viêm và miễn dịch, khi nhiệt độ cao kích hoạt các con đường sinh học tiêu tốn nhiều năng lượng. Sự kết hợp của hai yếu tố này nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ lipid (chất béo) – yếu tố sống còn đối với ấu trùng trong giai đoạn đầu đời. Trong nhiều trường hợp, ấu trùng rơi vào tình trạng “chết đói” dù môi trường vẫn có thức ăn.
Trong khi đó, axit hóa đại dương được ghi nhận là ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất béo ở ruột, khiến ấu trùng gầy hơn. Dù không gây tử vong trực tiếp trong điều kiện thí nghiệm, tác động này có thể làm giảm khả năng sống sót ngoài tự nhiên, nơi nguồn thức ăn không ổn định. Với môi trường nước lạnh, ấu trùng cá tuyết có xu hướng tăng sản xuất enzyme và protein để bù đắp cho các phản ứng sinh hóa diễn ra chậm hơn, song tốc độ tăng trưởng vẫn bị hạn chế.
Các nhà khoa học cho rằng những gen được xác định trong nghiên cứu này có thể giúp giải thích vì sao một số quần thể cá tuyết thích nghi tốt hơn với biến đổi khí hậu. Một số quần thể có thể sở hữu đặc điểm di truyền giúp tăng khả năng chịu đựng nhiệt độ cao, nước lạnh hoặc môi trường sinh sản bị axit hóa.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục làm thay đổi điều kiện đại dương, việc hiểu rõ phản ứng sinh lý và di truyền của cá tuyết Thái Bình Dương không chỉ có ý nghĩa khoa học, mà còn là cơ sở quan trọng để dự báo trữ lượng, xây dựng chính sách quản lý và bảo vệ bền vững một trong những nghề cá quan trọng nhất của Alaska trong tương lai.
(vasep.com.vn) Cơ quan Cảng Chattogram (CPA) đang tăng cường xử lý tình trạng ngư dân thả lưới trái phép tại luồng hàng hải và khu neo đậu ngoài cảng, gây cản trở tàu thuyền và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hàng hải.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 4/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách, cạnh tranh và nguồn cung. Mỹ đưa cải tổ SIMP vào lộ trình nâng sức cạnh tranh thủy sản nội địa; thuế chống bán phá giá tôm Ấn Độ tăng; Ecuador và Indonesia từng bước khôi phục khả năng xuất khẩu, trong khi ngành tôm cảnh báo nguy cơ thiếu khoảng 400.000 tấn nguyên liệu biển cho thức ăn vào năm 2028. Bên cạnh đó, giá cá hồi, nhập khẩu sò điệp và đầu tư nuôi RAS tiếp tục cho thấy những dịch chuyển đáng chú ý trên thị trường toàn cầu
(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thủy Sản An Hải đã tăng gấp đôi công suất chế biến nguyên liệu sau khi đưa vào hoạt động nhà máy Nhơn Hội 2 tại miền Trung Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thời kỳ cá tuyết giá rẻ đang dần kết thúc khi tình trạng thiếu hụt cá thịt trắng tự nhiên, đặc biệt là cá tuyết Đại Tây Dương (cod) và haddock, gây áp lực lớn lên ngành dịch vụ ăn uống châu Âu. Tại Anh – thị trường tiêu thụ fish and chips hàng đầu thế giới – các doanh nghiệp đang phải điều chỉnh mạnh để thích ứng với chi phí nguyên liệu tăng cao.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học British Columbia cho thấy hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) quy mô công nghiệp có thể chiếm tới 15% tổng sản lượng khai thác thủy sản biển tự nhiên trên toàn cầu, với giá trị ước tính 6,2-12,2 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Ủy ban Cá và Động vật hoang dã Oregon (ODFW) đã nhất trí thông qua quy định yêu cầu các tàu thương mại khai thác cua Dungeness lắp đặt hệ thống giám sát tàu điện tử trước ngày 1/2/2027, nhằm giảm nguy cơ cá voi bị mắc vào ngư cụ.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu surimi cá minh thái Alaska từ hai nguồn cung lớn là Mỹ và Nga vào ba thị trường châu Á chủ chốt đồng loạt giảm trong nửa đầu năm 2026, trong bối cảnh nguồn cung surimi cá minh thái toàn cầu đang có dấu hiệu thắt chặt.
(vasep.com.vn) Thị trường phi lê cá tiếp tục là phân khúc quan trọng nhất của ngành thủy sản châu Âu và đang có những thay đổi đáng kể về nguồn cung, giá cả và vị thế của các nhà xuất khẩu. Trong 5 năm qua, khối lượng thị trường chỉ tăng khoảng 5%, từ 986.000 tấn năm 2020 lên 1,036 triệu tấn năm 2025. Tuy nhiên, giá trị tăng tới 30%, từ 4,68 tỷ euro lên 6,06 tỷ euro, cho thấy giá phi lê cá đang tăng rõ rệt.
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng đạt 8,00 tỷ USD, tăng 11,8%. Nhịp tăng đã chậm lại so với mức 12,8% của bảy tháng đầu năm. Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN đang bù cho sự suy yếu tại Mỹ, EU và một phần Nhật Bản. Sự phân hóa này sẽ còn rõ hơn trong quý IV, khi thuế thương mại và yêu cầu truy xuất tác động trực tiếp tới đơn hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 03/9/2026, với tâm điểm là giá tôm tại ao có dấu hiệu ổn định; thuế nhập khẩu cao chưa giúp tôm Vịnh Mexico tăng thị phần tại Mỹ; Ecuador tiếp tục nâng giá tôm bán sang Trung Quốc sau Hội chợ Thượng Hải; Dịch bệnh gây thiệt hại khoảng 250 trang trại tôm tại Bangladesh; Trung Quốc tiếp tục nổi lên là thị trường trung tâm của nhiều dòng thủy sản cao cấp; Mỹ tiếp tục chuẩn bị hạ tầng dữ liệu truy xuất cho FSMA 204....
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
