Cá tuyết Thái Bình Dương đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái biển, vừa là loài săn mồi vừa là nguồn thức ăn cho nhiều sinh vật khác, đồng thời là đối tượng khai thác thương mại quan trọng của nghề cá Alaska. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, quần thể loài cá này đã suy giảm mạnh. Nhiều nghiên cứu cho rằng các đợt sóng nhiệt biển xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng cao là nguyên nhân chính, đặc biệt ảnh hưởng đến các giai đoạn sống sớm như phôi và ấu trùng.
Trong nghiên cứu công bố năm 2024, các nhà khoa học tại Trung tâm Khoa học Nghề cá Alaska của NOAA đã nuôi cá tuyết từ giai đoạn phôi đến ấu trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát. Ấu trùng được tiếp xúc với ba mức nhiệt độ nước khác nhau (3°C, 6°C và 10°C), đồng thời đặt trong môi trường nước biển có độ axit hiện tại và mức axit hóa cao hơn, tương ứng với kịch bản biến đổi khí hậu vào cuối thế kỷ XXI.
Kết quả cho thấy nhiệt độ nước đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống sót của ấu trùng. Ở nhiệt độ cao hơn, tỷ lệ tử vong tăng vọt, bất kể mức độ axit hóa của nước biển. Ngược lại, axit hóa đại dương không trực tiếp gây tử vong hàng loạt, mà tác động của nó thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển của ấu trùng.
Phân tích gen cho thấy có hai cơ chế chính khiến ấu trùng cá tuyết chết nhiều khi nhiệt độ tăng. Thứ nhất là tình trạng thiếu hụt năng lượng. Nước ấm làm tăng tốc độ trao đổi chất, sinh trưởng và phát triển, khiến nhu cầu năng lượng của ấu trùng tăng nhanh. Thứ hai là phản ứng viêm và miễn dịch, khi nhiệt độ cao kích hoạt các con đường sinh học tiêu tốn nhiều năng lượng. Sự kết hợp của hai yếu tố này nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ lipid (chất béo) – yếu tố sống còn đối với ấu trùng trong giai đoạn đầu đời. Trong nhiều trường hợp, ấu trùng rơi vào tình trạng “chết đói” dù môi trường vẫn có thức ăn.
Trong khi đó, axit hóa đại dương được ghi nhận là ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất béo ở ruột, khiến ấu trùng gầy hơn. Dù không gây tử vong trực tiếp trong điều kiện thí nghiệm, tác động này có thể làm giảm khả năng sống sót ngoài tự nhiên, nơi nguồn thức ăn không ổn định. Với môi trường nước lạnh, ấu trùng cá tuyết có xu hướng tăng sản xuất enzyme và protein để bù đắp cho các phản ứng sinh hóa diễn ra chậm hơn, song tốc độ tăng trưởng vẫn bị hạn chế.
Các nhà khoa học cho rằng những gen được xác định trong nghiên cứu này có thể giúp giải thích vì sao một số quần thể cá tuyết thích nghi tốt hơn với biến đổi khí hậu. Một số quần thể có thể sở hữu đặc điểm di truyền giúp tăng khả năng chịu đựng nhiệt độ cao, nước lạnh hoặc môi trường sinh sản bị axit hóa.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục làm thay đổi điều kiện đại dương, việc hiểu rõ phản ứng sinh lý và di truyền của cá tuyết Thái Bình Dương không chỉ có ý nghĩa khoa học, mà còn là cơ sở quan trọng để dự báo trữ lượng, xây dựng chính sách quản lý và bảo vệ bền vững một trong những nghề cá quan trọng nhất của Alaska trong tương lai.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) chính thức công bố Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/08 đến ngày 21/08/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh.
(vasep.com.vn) Indonesia lần đầu tiên xuất khẩu 10,5 tấn cá trê ướp sang Đài Loan, với tổng trị giá khoảng 400 triệu rupiah (25.000 USD), mở thêm cơ hội cho các sản phẩm thủy sản chế biến của nước này tại thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Chính phủ Canada vừa công bố chương trình tự nguyện mua lại giấy phép khai thác hàu nhằm hỗ trợ các ngư dân tại vùng bờ biển Đại Tây Dương chịu thiệt hại nặng nề do dịch bệnh trên quần thể hàu.
Trong bối cảnh ngành tôm Việt Nam đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng con giống, chủ động nguồn tôm bố mẹ và giảm chi phí sản xuất, khoa học công nghệ và năng lực chọn giống ngày càng giữ vai trò quan trọng. Sau 25 năm phát triển, Tập đoàn Việt Úc công bố chiến lược chuyển đổi từ Aquafarm sang Tập đoàn Công nghệ Thủy sản (AquaTech), khi doanh nghiệp đã hội đủ các điều kiện quan trọng để chuyển mình.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang lựa chọn cách tiếp cận kiềm chế hơn trước căng thẳng thương mại leo thang với Mỹ. Theo Politico, EU muốn tránh đối đầu công khai với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kéo dài thời gian để xử lý các đe dọa thuế quan mới thông qua các kênh kỹ thuật và pháp lý.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu vẫn trong tình trạng khan hiếm khi mùa khai thác cá cơm (anchovy) tại khu vực Bắc – Trung Peru tiếp tục bị đình chỉ. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng lớn của Trung Quốc đã nhích tăng trở lại sau nhiều tuần giảm liên tiếp, nguồn cung bột cá chất lượng cao từ Peru vẫn rất hạn chế, khiến giá duy trì ở mức cao kỷ lục.
(vasep.com.vn) Brazil tiếp tục là một trong những thị trường quan trọng của cá tra Việt Nam tại Nam Mỹ. Tuy nhiên, trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sang thị trường này có xu hướng chững lại, trong khi phile đông lạnh vẫn chiếm phần lớn cơ cấu xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu đang duy trì đà tăng trưởng, mở ra dư địa lớn cho các quốc gia có lợi thế về nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, ngành cá rô phi Việt Nam đang từng bước phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, đa dạng sản phẩm và mở rộng thị trường. Tại Vietfish 2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng Câu lạc bộ doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu cá rô phi VASEP sẽ tổ chức gian hàng chung nhằm quảng bá hình ảnh và tiềm năng của cá rô phi Việt Nam tới khách hàng trong nước và quốc tế.
(vasep.com.vn) Mô hình nuôi tôm kết hợp rừng ngập mặn đang được xem là hướng phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu tiêu dùng xanh gia tăng. Nhờ tận dụng hệ sinh thái tự nhiên, rừng ngập mặn giúp lọc nước, giảm ô nhiễm, ổn định môi trường ao nuôi và hạn chế dịch bệnh.
(vasep.com.vn) Chính phủ Ireland đang triển khai Dự thảo Kế hoạch quản lý nghề cá đáy biển Ireland (Irish Sea Demersal Fisheries Management Plan) với trọng tâm là phục hồi quần đàn cá tuyết.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
