Cá tuyết Thái Bình Dương đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái biển, vừa là loài săn mồi vừa là nguồn thức ăn cho nhiều sinh vật khác, đồng thời là đối tượng khai thác thương mại quan trọng của nghề cá Alaska. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, quần thể loài cá này đã suy giảm mạnh. Nhiều nghiên cứu cho rằng các đợt sóng nhiệt biển xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng cao là nguyên nhân chính, đặc biệt ảnh hưởng đến các giai đoạn sống sớm như phôi và ấu trùng.
Trong nghiên cứu công bố năm 2024, các nhà khoa học tại Trung tâm Khoa học Nghề cá Alaska của NOAA đã nuôi cá tuyết từ giai đoạn phôi đến ấu trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát. Ấu trùng được tiếp xúc với ba mức nhiệt độ nước khác nhau (3°C, 6°C và 10°C), đồng thời đặt trong môi trường nước biển có độ axit hiện tại và mức axit hóa cao hơn, tương ứng với kịch bản biến đổi khí hậu vào cuối thế kỷ XXI.
Kết quả cho thấy nhiệt độ nước đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống sót của ấu trùng. Ở nhiệt độ cao hơn, tỷ lệ tử vong tăng vọt, bất kể mức độ axit hóa của nước biển. Ngược lại, axit hóa đại dương không trực tiếp gây tử vong hàng loạt, mà tác động của nó thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển của ấu trùng.
Phân tích gen cho thấy có hai cơ chế chính khiến ấu trùng cá tuyết chết nhiều khi nhiệt độ tăng. Thứ nhất là tình trạng thiếu hụt năng lượng. Nước ấm làm tăng tốc độ trao đổi chất, sinh trưởng và phát triển, khiến nhu cầu năng lượng của ấu trùng tăng nhanh. Thứ hai là phản ứng viêm và miễn dịch, khi nhiệt độ cao kích hoạt các con đường sinh học tiêu tốn nhiều năng lượng. Sự kết hợp của hai yếu tố này nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ lipid (chất béo) – yếu tố sống còn đối với ấu trùng trong giai đoạn đầu đời. Trong nhiều trường hợp, ấu trùng rơi vào tình trạng “chết đói” dù môi trường vẫn có thức ăn.
Trong khi đó, axit hóa đại dương được ghi nhận là ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất béo ở ruột, khiến ấu trùng gầy hơn. Dù không gây tử vong trực tiếp trong điều kiện thí nghiệm, tác động này có thể làm giảm khả năng sống sót ngoài tự nhiên, nơi nguồn thức ăn không ổn định. Với môi trường nước lạnh, ấu trùng cá tuyết có xu hướng tăng sản xuất enzyme và protein để bù đắp cho các phản ứng sinh hóa diễn ra chậm hơn, song tốc độ tăng trưởng vẫn bị hạn chế.
Các nhà khoa học cho rằng những gen được xác định trong nghiên cứu này có thể giúp giải thích vì sao một số quần thể cá tuyết thích nghi tốt hơn với biến đổi khí hậu. Một số quần thể có thể sở hữu đặc điểm di truyền giúp tăng khả năng chịu đựng nhiệt độ cao, nước lạnh hoặc môi trường sinh sản bị axit hóa.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục làm thay đổi điều kiện đại dương, việc hiểu rõ phản ứng sinh lý và di truyền của cá tuyết Thái Bình Dương không chỉ có ý nghĩa khoa học, mà còn là cơ sở quan trọng để dự báo trữ lượng, xây dựng chính sách quản lý và bảo vệ bền vững một trong những nghề cá quan trọng nhất của Alaska trong tương lai.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc tăng cường các công cụ phòng vệ thương mại mới nhằm ứng phó với hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về tình trạng trợ cấp công nghiệp và mất cân bằng thương mại. Pháp đang dẫn đầu nỗ lực thúc đẩy một cơ chế mới cho phép EU áp thuế nhanh hơn đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trong các trường hợp bị coi là gây méo mó thị trường.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), nuôi trồng thủy sản tại châu Phi đang tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, lĩnh vực này hiện mới chỉ đóng góp khoảng 18% tổng sản lượng thủy sản của châu lục, cho thấy dư địa phát triển và cơ hội đầu tư vẫn còn rất lớn.
(vasep.com.vn) Tiêu thụ cá rô phi tại Brazil đã gần như tăng gấp đôi trong vòng một thập kỷ qua, đạt khoảng 2,5 kg/người/năm. Theo chuyên gia nuôi trồng thủy sản Juliano Kubitza, cá rô phi hiện chiếm 68,3% nhu cầu đối với các loài cá nuôi tại nước này, cho thấy vị thế ngày càng quan trọng của loài cá này trong khẩu phần thực phẩm của người dân.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Mỹ tiếp tục suy giảm trong tháng 4/2026, phản ánh nhu cầu thị trường còn yếu và sự thay đổi trong cơ cấu nguồn cung. Theo số liệu mới nhất, Mỹ nhập khẩu 58.712 tấn tôm trong tháng 4, giảm 16% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng đầu năm, khối lượng nhập khẩu đạt 240.368 tấn, giảm 12%, trong khi giá trị đạt 2,139 tỷ USD, giảm 10% so với cùng kỳ 2025.
(vasep.com.vn) Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của cá ngừ Việt Nam, nhưng cũng đang là nơi tạo sức ép rõ nhất lên đà xuất khẩu trong năm nay. Suốt 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch sang Mỹ sụt giảm liên tục qua từng tháng. Đằng sau mức giảm đó không chỉ là chuyện nhu cầu chậm lại, mà còn là sự cạnh tranh gắt hơn giữa các nguồn cung và các yêu cầu nhập khẩu ngày càng chặt chẽ hơn.
(vasep.com.vn) Từ tháng 6/2026, nhiều doanh nghiệp lớn trong ngành surimi Nhật Bản như Nissui, Kibun Foods, Umios và Ichimasa Kamaboko đã lần lượt công bố kế hoạch tăng giá sản phẩm, thời điểm áp dụng chủ yếu từ các lô hàng giao ngày 1/9. Mức tăng dao động từ 3% đến 20%, tùy nhóm hàng, trong đó có các sản phẩm tiêu thụ phổ biến như chikuwa, thanh giả cua, xúc xích cá, kamaboko và các sản phẩm surimi chế biến khác.
(vasep.com.vn) Chất lượng nguyên liệu đậu nành đang trở thành yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dinh dưỡng, chi phí sản xuất và chiến lược nguồn cung của ngành thức ăn thủy sản.
(vasep.com.vn) Tình trạng thiếu nguồn cung, chi phí gia tăng, vướng mắc logistics và thời tiết bất lợi tiếp tục kìm hãm hoạt động thu mua của các nhà máy chế biến tại các trung tâm cá ngừ lớn trên thế giới.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải container toàn cầu đang bước vào giai đoạn đáng chú ý trong năm 2026. Sau khi từng được dự báo là một năm tương đối yên ắng, diễn biến thực tế lại cho thấy cước vận tải biển container tăng mạnh, các tuyến chính tiếp tục chịu áp lực từ nhu cầu đặt chỗ, biến động thuế quan, hạn chế năng lực vận tải và các rủi ro địa chính trị. Trong bức tranh đó, tuyến Á – Âu vẫn giữ vai trò trung tâm của mạng lưới vận tải container toàn cầu, trong khi khả năng phục hồi của ngành sau các đợt gián đoạn lớn đang được nhìn nhận tích cực hơn nhưng chưa thể xem là đã trở lại trạng thái bình thường.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
