Ngành tôm châu Á đối mặt thách thức: dịch bệnh và chi phí sản xuất leo thang

Thị trường thế giới 09:30 29/07/2025
(vasep.com.vn) Ngành tôm châu Á đang phải đối mặt với những thách thức như chi phí sản xuất tăng cao và dịch bệnh trên tôm. Giải pháp then chốt hiện nay được xác định là kiểm soát dịch bệnh để giảm chi phí và duy trì hiệu quả sản xuất.

Lịch sử thăng trầm – Bài học từ Thái Lan

Năm 2010 được xem là thời kỳ hoàng kim của ngành tôm Thái Lan, với tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng dưới 5%, nhờ đó chi phí mất mùa được giữ ở mức tối thiểu. Tuy nhiên, đến năm 2012, ngành này lao dốc do Hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (EMS). Đến giai đoạn 2023–2024, các bệnh cũ như EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) và vibriosis tái xuất, cộng thêm biến động môi trường khiến tình hình càng trở nên nghiêm trọng.

Dịch bệnh ngày càng phức tạp và khó kiểm soát

Không chỉ đối mặt với mầm bệnh, người nuôi tôm hiện đang phải xử lý các tác nhân kết hợp gây nhiễm trùng, đặc biệt là vi khuẩn Vibrio đã bị "vũ khí hóa", nguy hiểm hơn nhiều so với 20 năm trước. EHP gần như không thể loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống ao nuôi tại Thái Lan. Bệnh phân trắng – một vấn đề nổi cộm – không do một mầm bệnh đơn lẻ mà là kết quả từ sự cộng hưởng của EHP, Vibrio và vi khuẩn kỵ khí.

Sự phối hợp của nhiều mầm bệnh khiến tôm không thể kháng cự, làm tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng tăng cao.

Mật độ nuôi quá cao

Một nguyên nhân nữa khiến ngành tôm châu Á đối mặt với khủng hoảng là việc tăng mật độ thả nuôi lên đến 200, 300, thậm chí 400 con/m² – vượt quá sức chịu đựng của hệ thống nuôi, từ đó làm suy yếu khả năng đề kháng của tôm và tăng nguy cơ dịch bệnh bùng phát.

Các trại giống: Mắt xích yếu cần khắc phục

Các trại sản xuất giống (hatcheries) cũng đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với sự hiện diện dai dẳng của Vibrio. Việc duy trì tôm post-larvae (tôm giống) sạch bệnh là điều kiện tiên quyết để đạt tỷ lệ sống sót cao, nhưng hiện nay rất khó thực hiện. Để đạt lại ngưỡng sống sót 90%, cần cải thiện triệt để khâu giống khỏe mạnh trước khi đưa ra ao nuôi.

Ngành đã có những bước tiến trong mô hình nuôi, như ứng dụng máy khuếch tán khí và hệ thống "nhà vệ sinh ao" để loại bỏ chất thải theo thời gian thực. Tuy nhiên, theo chuyên gia, mấu chốt vẫn là duy trì một hệ thống nuôi đủ khỏe mạnh.

Để khắc phục tình trạng trên, ngành cần chuyển hướng sang cách tiếp cận tổng thể: bắt đầu từ con giống sạch bệnh, xây dựng hệ sinh thái nuôi ổn định, và cải thiện sức đề kháng tự nhiên của tôm. Chỉ khi đó, ngành mới có thể giảm chi phí sản xuất, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và khôi phục vị thế trên thị trường toàn cầu.

nuoi tom chau a nuoi trong thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Hướng dẫn mới về việc cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU

 |  13:36 22/05/2026

(vasep.com.vn) Ngày 22/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn 5177/BNNMT – TSKN về việc thực hiện cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU.

Na Uy phân bổ hạn ngạch cá haddock chưa sử dụng cho đội tàu khai thác

 |  09:54 22/05/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Na Uy đã quyết định phân bổ lại phần hạn ngạch cá tuyết chấm đen (haddock) và cá tuyết cod chưa được sử dụng của các nước thứ ba cho đội tàu khai thác trong nước nhằm tăng hiệu quả sử dụng nguồn lợi thủy sản.

Ai Cập sẵn sàng xuất khẩu thủy sản nuôi sang EU

 |  09:48 22/05/2026

(vasep.com.vn) Ai Cập, quốc gia dẫn đầu châu Phi về sản lượng nuôi trồng thủy sản, đang tiến gần tới cột mốc quan trọng khi chuẩn bị được phép xuất khẩu sản phẩm nuôi sang Liên minh châu Âu (EU). Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Quốc gia Ai Cập, nước này đã hoàn tất các yêu cầu kỹ thuật về an toàn thực phẩm và kiểm soát thú y theo tiêu chuẩn của EU. Quyết định chính thức dự kiến được ban hành trong quý III/2026.

Giá cá hake Thái Bình Dương lập kỷ lục

 |  09:44 22/05/2026

(vasep.com.vn) Giá cá hake Thái Bình Dương đang tăng mạnh lên mức cao kỷ lục, kéo theo sự biến động trên thị trường cá thịt trắng toàn cầu. Sau khi mùa khai thác mới tại bờ Tây nước Mỹ bắt đầu, giá cá hake liên tục leo thang do nguồn cung hạn chế và nhu cầu thay thế cá tuyết, cá minh thái gia tăng.

Xuất khẩu cá tra tháng 4/2026 tăng trưởng 18%, thị trường Mỹ có tín hiệu phục hồi

 |  09:18 22/05/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá tra trong tháng 4/2026 đạt 206 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025 — tiếp tục là tháng tăng trưởng hai con số liên tiếp kể từ đầu năm. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so cùng kỳ, phản ánh đà tăng trưởng tích cực của mặt hàng chủ lực này.

Lạm phát kéo giảm doanh số hải sản bán lẻ tại Mỹ

 |  09:17 21/05/2026

(vasep.com.vn) Doanh số hải sản bán lẻ tại Mỹ giảm trong tháng 4 do áp lực lạm phát gia tăng và kỳ nghỉ lễ Phục sinh diễn ra sớm hơn so với năm 2025, khiến mức nền so sánh của năm ngoái cao hơn. Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu thị trường Circana được 210 Analytics phân tích, doanh thu hải sản tươi sống chỉ tăng nhẹ 0,6% lên 678,8 triệu USD, trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 3,9% so với cùng kỳ năm trước.

Khủng hoảng chi phí đẩy ngành surimi Nhật Bản vào giai đoạn khó khăn

 |  09:12 21/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành surimi Nhật Bản đang đối mặt với cuộc khủng hoảng chi phí nghiêm trọng khi giá nguyên liệu, năng lượng và logistics đồng loạt tăng mạnh, trong khi sản lượng tiếp tục giảm xuống mức thấp lịch sử.

Xuất khẩu tôm Myanmar hướng tới thị trường cao cấp

 |  09:01 21/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm của Myanmar ghi nhận kết quả tích cực trong năm tài chính 2025–2026, với sản lượng và giá trị tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước.

Transimex - Đối tác logistics chuỗi lạnh toàn diện cho ngành thủy sản Việt Nam

 |  16:10 20/05/2026

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu năm 2026 đối mặt với nhiều biến động - từ xung đột địa chính trị đến các yêu cầu ngày càng khắt khe từ EU và Mỹ. Việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng đã trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh. Với vị thế là một trong những doanh nghiệp logistics hàng đầu Việt Nam, Transimex sẽ mang đến hệ sinh thái logistics tích hợp, hỗ trợ doanh nghiệp hội viên VASEP tối ưu chuỗi cung ứng lạnh và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC