Lịch sử thăng trầm – Bài học từ Thái Lan
Năm 2010 được xem là thời kỳ hoàng kim của ngành tôm Thái Lan, với tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng dưới 5%, nhờ đó chi phí mất mùa được giữ ở mức tối thiểu. Tuy nhiên, đến năm 2012, ngành này lao dốc do Hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (EMS). Đến giai đoạn 2023–2024, các bệnh cũ như EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) và vibriosis tái xuất, cộng thêm biến động môi trường khiến tình hình càng trở nên nghiêm trọng.
Dịch bệnh ngày càng phức tạp và khó kiểm soát
Không chỉ đối mặt với mầm bệnh, người nuôi tôm hiện đang phải xử lý các tác nhân kết hợp gây nhiễm trùng, đặc biệt là vi khuẩn Vibrio đã bị "vũ khí hóa", nguy hiểm hơn nhiều so với 20 năm trước. EHP gần như không thể loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống ao nuôi tại Thái Lan. Bệnh phân trắng – một vấn đề nổi cộm – không do một mầm bệnh đơn lẻ mà là kết quả từ sự cộng hưởng của EHP, Vibrio và vi khuẩn kỵ khí.
Sự phối hợp của nhiều mầm bệnh khiến tôm không thể kháng cự, làm tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng tăng cao.
Mật độ nuôi quá cao
Một nguyên nhân nữa khiến ngành tôm châu Á đối mặt với khủng hoảng là việc tăng mật độ thả nuôi lên đến 200, 300, thậm chí 400 con/m² – vượt quá sức chịu đựng của hệ thống nuôi, từ đó làm suy yếu khả năng đề kháng của tôm và tăng nguy cơ dịch bệnh bùng phát.
Các trại giống: Mắt xích yếu cần khắc phục
Các trại sản xuất giống (hatcheries) cũng đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với sự hiện diện dai dẳng của Vibrio. Việc duy trì tôm post-larvae (tôm giống) sạch bệnh là điều kiện tiên quyết để đạt tỷ lệ sống sót cao, nhưng hiện nay rất khó thực hiện. Để đạt lại ngưỡng sống sót 90%, cần cải thiện triệt để khâu giống khỏe mạnh trước khi đưa ra ao nuôi.
Ngành đã có những bước tiến trong mô hình nuôi, như ứng dụng máy khuếch tán khí và hệ thống "nhà vệ sinh ao" để loại bỏ chất thải theo thời gian thực. Tuy nhiên, theo chuyên gia, mấu chốt vẫn là duy trì một hệ thống nuôi đủ khỏe mạnh.
Để khắc phục tình trạng trên, ngành cần chuyển hướng sang cách tiếp cận tổng thể: bắt đầu từ con giống sạch bệnh, xây dựng hệ sinh thái nuôi ổn định, và cải thiện sức đề kháng tự nhiên của tôm. Chỉ khi đó, ngành mới có thể giảm chi phí sản xuất, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và khôi phục vị thế trên thị trường toàn cầu.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU tiếp tục đi xuống trong 8 tháng đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 118 triệu USD, giảm 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi doanh nghiệp vẫn phải tìm cách phục hồi đơn hàng, tiến trình đàm phán FTA giữa EU và Philippines đang đặt ra thêm một vấn đề cần theo dõi: tương quan ưu đãi thương mại giữa các nhà cung cấp cá ngừ có thể thay đổi trong thời gian tới.
(vasep.com.vn) Sri Lanka đang tăng cường các biện pháp kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp thông qua việc thành lập các ủy ban đặc biệt cấp huyện nhằm xử lý hoạt động khai thác trái phép và các hành vi vi phạm khác liên quan đến tàu cá.
(vasep.com.vn) Trang trại I’m Shrimp Farm 5 tại tỉnh Phang Nga, Thái Lan, đã đạt chứng nhận theo Tiêu chuẩn Trang trại mới của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng thủy sản (ASC), trở thành một trong những cơ sở đầu tiên tại nước này áp dụng tiêu chuẩn quốc tế mới.
(vasep.com.vn) Liên đoàn Ngư dân Scotland (Scottish Fishermen’s Federation – SFF) kêu gọi Chính phủ Anh xem nghề cá là một ngành ưu tiên trong chiến lược an ninh lương thực quốc gia, trong bối cảnh nguồn cung thực phẩm toàn cầu chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, xung đột và gián đoạn thương mại.
(vasep.com.vn) Ngày 5/10, tại phường Cam Linh, tỉnh Khánh Hòa, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy hải sản KLC (KLC Seafood) công bố thành lập Hợp tác xã Nuôi trồng Thủy sản và Du lịch KLC Đại Dương XI, nhằm tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với cộng đồng người nuôi biển.
(vasep.com.vn) Tại Responsible Seafood Summit 2026 tổ chức ở Bangkok, Thái Lan, Tập đoàn Việt Úc tham gia với vai trò đại diện doanh nghiệp Việt Nam, chia sẻ các kết quả nghiên cứu về công nghệ gen, chọn giống tôm và truy xuất nguồn gốc.
(vasep.com.vn) Nichirei Foods Inc. của Nhật Bản vừa được vinh danh tại Giải thưởng Thực phẩm Chế biến Thương mại lần thứ 30 do The Japan Food Journal tổ chức, với sản phẩm tôm đông lạnh ăn sống “Pururun Nama Ebi” làm từ tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei).
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Nga sang Liên minh châu Âu (EU) giảm trong 7 tháng đầu năm 2026, nhưng thị trường Đức ghi nhận mức tăng đáng kể, đặc biệt đối với cá minh thái (pollock) và cá tuyết (cod).
(vasep.com.vn) Aquasorgal, doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản thuộc Tập đoàn Soja de Portugal của Bồ Đào Nha, vừa được DNV cấp chứng nhận Tiêu chuẩn Thức ăn ASC (ASC Feed Standard). Chứng nhận được trao ngày 29/9 tại Aquaculture Europe 2026 ở Slovenia.
(vasep.com.vn) Quỹ Quản lý Đại Dương (OSF) của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) đang mở đợt tiếp nhận đề xuất các dự án mới nhằm thúc đẩy khai thác thủy sản bền vững, bảo vệ đại dương và cải thiện sinh kế cộng đồng ven biển.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn