Lịch sử thăng trầm – Bài học từ Thái Lan
Năm 2010 được xem là thời kỳ hoàng kim của ngành tôm Thái Lan, với tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng dưới 5%, nhờ đó chi phí mất mùa được giữ ở mức tối thiểu. Tuy nhiên, đến năm 2012, ngành này lao dốc do Hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (EMS). Đến giai đoạn 2023–2024, các bệnh cũ như EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) và vibriosis tái xuất, cộng thêm biến động môi trường khiến tình hình càng trở nên nghiêm trọng.
Dịch bệnh ngày càng phức tạp và khó kiểm soát
Không chỉ đối mặt với mầm bệnh, người nuôi tôm hiện đang phải xử lý các tác nhân kết hợp gây nhiễm trùng, đặc biệt là vi khuẩn Vibrio đã bị "vũ khí hóa", nguy hiểm hơn nhiều so với 20 năm trước. EHP gần như không thể loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống ao nuôi tại Thái Lan. Bệnh phân trắng – một vấn đề nổi cộm – không do một mầm bệnh đơn lẻ mà là kết quả từ sự cộng hưởng của EHP, Vibrio và vi khuẩn kỵ khí.
Sự phối hợp của nhiều mầm bệnh khiến tôm không thể kháng cự, làm tỷ lệ thất bại trong nuôi trồng tăng cao.
Mật độ nuôi quá cao
Một nguyên nhân nữa khiến ngành tôm châu Á đối mặt với khủng hoảng là việc tăng mật độ thả nuôi lên đến 200, 300, thậm chí 400 con/m² – vượt quá sức chịu đựng của hệ thống nuôi, từ đó làm suy yếu khả năng đề kháng của tôm và tăng nguy cơ dịch bệnh bùng phát.
Các trại giống: Mắt xích yếu cần khắc phục
Các trại sản xuất giống (hatcheries) cũng đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với sự hiện diện dai dẳng của Vibrio. Việc duy trì tôm post-larvae (tôm giống) sạch bệnh là điều kiện tiên quyết để đạt tỷ lệ sống sót cao, nhưng hiện nay rất khó thực hiện. Để đạt lại ngưỡng sống sót 90%, cần cải thiện triệt để khâu giống khỏe mạnh trước khi đưa ra ao nuôi.
Ngành đã có những bước tiến trong mô hình nuôi, như ứng dụng máy khuếch tán khí và hệ thống "nhà vệ sinh ao" để loại bỏ chất thải theo thời gian thực. Tuy nhiên, theo chuyên gia, mấu chốt vẫn là duy trì một hệ thống nuôi đủ khỏe mạnh.
Để khắc phục tình trạng trên, ngành cần chuyển hướng sang cách tiếp cận tổng thể: bắt đầu từ con giống sạch bệnh, xây dựng hệ sinh thái nuôi ổn định, và cải thiện sức đề kháng tự nhiên của tôm. Chỉ khi đó, ngành mới có thể giảm chi phí sản xuất, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và khôi phục vị thế trên thị trường toàn cầu.
(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã gửi Công văn số 119/CV-VASEP tới Cục Thủy sản và Kiểm ngư, báo cáo và đề xuất có hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc trong cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cảng cá công lập.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết Đại Tây Dương tại châu Âu tiếp tục thu hẹp do hạn ngạch khai thác ở biển Barents giảm xuống mức thấp kỷ lục, đẩy ngành sản xuất cá tuyết muối truyền thống của Italy vào giai đoạn nhiều thách thức. Giá nguyên liệu tăng cao cùng nhu cầu tiêu dùng suy giảm đang buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn cá thay thế.
(vasep.com.vn) Viện Nghiên cứu và Phát triển Thủy sản Quốc gia Philippines (NFRDI) vừa phối hợp với Đại học Quốc gia Pukyong (PKNU) và Hiệp hội Quản lý Vùng ven biển Hàn Quốc (KCMA) triển khai dự án hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học thủy sản. Dự án hướng đến hiện đại hóa Trung tâm Công nghệ sinh học Thủy sản (FBC) tại tỉnh Nueva Ecija thông qua nâng cấp phòng thí nghiệm, chuyển giao công nghệ và đào tạo chuyên sâu cho các nhà nghiên cứu Philippines tại Hàn Quốc.
(vasep.com.vn) Thị trường bán buôn tôm hùm Mỹ trong tuần 29/2026 (13–19/7) ghi nhận diễn biến trái chiều giữa tôm hùm sống và các sản phẩm chế biến đông lạnh. Trong khi giá tôm hùm sống giảm trên diện rộng do nguồn cung tăng mạnh, thì giá đuôi và thịt tôm hùm đông lạnh tiếp tục neo ở mức cao vì thiếu nguyên liệu.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định tạm dừng hoạt động khai thác mực đỏ khổng lồ (Dosidicus gigas) đối với các tàu đánh cá thủ công có sức chứa từ 10–32,6 m³ kể từ ngày 18/7/2026, sau khi nhóm tàu này đã sử dụng hơn 95% hạn ngạch được cấp.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác tôm đỏ Argentina (Pleoticus muelleri) tại vùng biển quốc gia đang ghi nhận tốc độ đánh bắt tăng bất thường của đội tàu đông lạnh, làm dấy lên lo ngại nguồn cung dư thừa sẽ kéo giá xuất khẩu lao dốc.
(vasep.com.vn) Hàng chục người nuôi cá Armenia đã tập trung trước trụ sở Chính phủ để phản đối tình trạng xuất khẩu đình trệ, đồng thời đề nghị được gặp lãnh đạo cấp cao nhằm tìm giải pháp hỗ trợ ngành thủy sản. Theo Hiệp hội Người nuôi cá Armenia, việc thị trường Nga ngừng nhập khẩu thủy sản đã đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn, trong khi cánh cửa vào Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa thực sự rộng mở.
(vasep.com.vn) Biến động mạnh của giá bột cá và dầu cá đang buộc ngành thức ăn thủy sản toàn cầu chuyển từ tìm kiếm nguyên liệu thay thế đơn lẻ sang phát triển các công thức thức ăn lai (hybrid diets) nhằm tối ưu giá trị dinh dưỡng và đảm bảo nguồn cung ổn định. Theo báo cáo kỹ thuật của Innovafeed công bố ngày 20/7, hiện tượng El Niño, khai thác quá mức và chi phí sản xuất gia tăng đã khiến nguồn nguyên liệu biển truyền thống ngày càng khan hiếm.
(vasep.com.vn) Sản lượng thủy sản của Ai Cập đã vượt 2 triệu tấn/năm, tăng mạnh so với mức khoảng 1,5 triệu tấn cách đây một thập kỷ. Thông tin do Trung tâm Thông tin và Hỗ trợ Quyết định thuộc Chính phủ Ai Cập công bố, cho thấy ngành nuôi trồng thủy sản đang trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng của ngành thủy sản nước này.
Công ty Cổ phần Thương mại Sim Ba đã chính thức gia nhập Hội viên VASEP. Xin chúc mừng Quý Doanh nghiệp và mong rằng Sim Ba sẽ tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội, cùng cộng đồng doanh nghiệp thủy sản phát triển bền vững. Hoạt động phát triển hội viên của VASEP được duy trì thường xuyên, qua đó từng bước củng cố vai trò trung tâm kết nối của Hiệp hội đối với doanh nghiệp thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn