Ngành thuỷ sản của Nga đứng trước nguy cơ mất chứng nhận MSC

Trước sự tấn công của Nga vào Ukraine, Giám đốc điều hành Hội đồng Quản lý Hàng hải (MSC) Rupert Howes gần đây tuyên bố sẽ không lập tức xóa bỏ nhãn hiệu bền vững xanh của nhiều đơn vị nghề cá đã được chứng nhận khai thác bền vững nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên tại Nga, bao gồm cả các ngư trường cá tuyết, cá minh thái, cá hồi và cua.

Tổ chức Công nhận Quốc tế (ASI), cơ quan chuyên giám sát các hoạt động đáp ứng tiêu chuẩn bền vững của MSC, thông báo rằng họ đã tạm thời yêu cầu các tổ chức đánh giá chứng nhận phù hợp (CAB) dừng hoạt động tại Nga sau khi đánh giá các rủi ro về tính đồng nhất. Theo báo cáo, ASI hiện đang giám sát hơn 85 CAB hoạt động tại hơn 150 quốc gia.

Đánh giá của ASI xác nhận rủi ro trong vận hành và uy tín liên quan đến CAB và giám sát các kế hoạch ở Nga cho chính ASI và các đối tác kinh doanh của họ. Bên cạnh đó, không thể loại trừ rủi ro về sự an toàn của những người liên quan nếu các đánh giá được thực hiện tại chỗ.

ASI vẫn tôn trọng các nghĩa vụ hợp đồng với các CAB và chủ sở hữu các kế hoạch ở Nga, song sẽ hạn chế hoạt động ở Nga nếu có thể. Do đó, tất cả các chương trình mà ASI giám sát sẽ tạm thời loại bỏ phần phạm vi địa lý của Nga, hàm ý rằng CAB sẽ không thể tiến hành bất kỳ hoạt động chứng nhận mới nào ở quốc gia này. Ngoài ra, ASI sẽ không chấp nhận bất kỳ giám sát mới nào ở Nga.

MSC sau đó đã làm rõ rằng, các hành động của ASI sẽ không ảnh hưởng đến những người đã được cấp chứng nhận, bao gồm cả những người đang trong quá trình đánh giá lại. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt đang được áp dụng với Nga sẽ tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động cấp chứng nhận trong tương lai do những khó khăn về hậu cần mà các tổ chức chứng nhận đang phải đối mặt. Hơn nữa, lập trường của ASI có thể sẽ ảnh hưởng đến khả năng thực hiện thanh tra MSC hàng năm của các doanh nghiệp.

Tại Nga, 08 nghề cá nổi bật đã được cấp chứng nhận, bao gồm Hiệp hội chủ tàu thủy sản (FSA) nghề đánh bắt Cá minh thái ở Đông Kamchatka và Quần đảo Bắc Kuril; nghề đánh bắt Cua hoàng đế đỏ ở biển Barents; nghề đánh bắt cua tuyết ở biển Barents; nghề đánh bắt Cá hồi mắt đen ở sông Ozernaya; nghề đánh bắt Cá rô châu Âu trong hồ chứa Bratsk; nghề đánh bắt Cá bơn Greenland ở biển Barents; nghề đánh bắt  Cá hồi ở VA - Kamchatka; và nghề đánh bắt bắt Cá hồi hồng và Cá hồi chó ở Narody Severa Bolsheretsk, song những chứng nhận này chỉ dành cho ngư dân mới vào nghề.

Một trong những nghề cá có giá trị nhất của Nga là đánh bắt cá tuyết Đại Tây Dương, cá tuyết chấm đen và cá saithe ở biển Barents sẽ hết hạn chứng nhận MSC vào ngày 19/3 sau 5 năm. Năm 2020, 16 tàu cá của Nga hoạt động trong các vùng biển của Na Uy, Nga và vùng biển quốc tế đã khai thác tổng cộng 90.067 tấn cá tuyết, 24.848 tấn cá tuyết và 1.466 tấn cá saithe.

Cần lưu ý thêm nghề đánh bắt cá minh thái của FSA ở Đông Sakhalin, nghề cá của FSA ở phía tây của Biển Bering và nghề đánh bắt cá minh thái trong tầng nước Norebo ở Biển Okhotsk được xác định là đang trong quá trình đánh giá.

FSA được kiểm soát bởi Công ty Thủy sản Nga, có thể kinh doanh theo chứng nhận của Hiệp hội đánh bắt cá minh thái (PCA).

MSC bày tỏ quan ngại lắng sâu sắc'

MSC gần đây đã bị chỉ trích vì đã không rút ngay các chứng nhận khỏi Nga sau cuộc tấn công Ukraine từ ngày 24/2. Trước những hành động của Nga ở Ukraine, các chính phủ và doanh nghiệp trên toàn thế giới đã có những hành động rõ ràng: họ nhanh chóng cô lập nền kinh tế Nga và tác động thiệt hại kinh tế lên bộ máy chiến tranh và lãnh đạo tham nhũng của Nga. Liệu MSC có thực sự cho rằng có thể tiếp tục xác nhận với người tiêu dùng trên toàn thế giới rằng thủy sản Nga vẫn là lựa chọn mua hàng đạt đủ tiêu chuẩn đạo đức xã hội? 

Ông Howes cho biết nhóm của ông sẽ không xóa ngay nhãn mác của mình khỏi ngành thủy sản Nga, cho thấy rằng nhiệm vụ của họ vẫn ưu tiên tập trung chặt chẽ vào tính bền vững của nghề cá.

Ông cũng chia sẻ thêm rằng, MSC quan ngại sâu sắc trước cuộc tấn công của Nga vào Ukraine cũng như tình cảnh ngày càng tồi tệ của những người dân Ukraine bị cuốn vào cuộc chiến vô nghĩa này. Kể từ khi cuộc tấn công bắt đầu, MSC cùng với các đối tác trong chuỗi cung ứng ngành thủy sản đã nỗ lực đánh giá tác động của sự kiện này đối với đánh bắt bền vững ở Nga và tìm ra giải pháp ứng phó tốt nhất.

Sứ mệnh của MSC là chấm dứt tình trạng đánh bắt quá mức và đây là nỗ lực toàn cầu, dựa trên sự hợp tác quốc tế giữa ngư dân, doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ và chính phủ. Ông Howes cho rằng, xung đột xảy ra đe dọa tiến trình này, và cả tương lai của các đại dương và nguồn cung cấp thủy sản bền vững. Bản chất của chương trình chứng nhận bên thứ ba của MSC đảm bảo rằng MSC không gây ảnh hưởng đến kết quả đánh giá khoa học độc lập về nghề cá cũng như can thiệp để thu hồi hoặc đình chỉ chứng chỉ nghề cá.

Tuy nhiên, ông Howes cũng đưa ra ngụ ý về nguy cơ ngành thủy sản Nga có thể mất nhãn xanh nếu không có MSC can thiệp ngay lập tức.

Song, ảnh hưởng của các biện pháp trừng phạt kinh tế áp đặt với Nga và khả năng sẽ tiếp tục có các biện pháp trừng phạt nặng nề hơn có thể sẽ dẫn đến việc ngành thuỷ sản của Nga bị mất chứng nhận MSC do các tổ chức chứng nhận độc lập bị ngăn cản tham gia vào các hoạt động kiểm toán, đảm bảo và giám sát theo yêu cầu.

"Khi các cuộc xung đột tiếp diễn, ngày càng nhiều nhà bán lẻ và các công ty chuỗi cung ứng cũng đã thông báo rằng họ sẽ giảm hoặc dừng nhập nguồn cung hải sản từ Nga."

Howes cho biết, MSC đang liên tục hỗ trợ cho bất kỳ ngư dân và đối tác nào trong chuỗi cung ứng có thắc mắc về tình hình mới nhất. "Chúng tôi luôn đứng cùng những thường dân vô tội ở giữa cuộc xung đột này và cùng tham gia kêu gọi chấm dứt hoàn toàn bạo lực ở Ukraine trên khắp thế giới. "

ASI đang liên hệ chặt chẽ với những chủ sở hữu các kế hoạch, những người có chứng nhận đang hoạt động ở Nga để "tư vấn về rủi ro, đảm bảo việc duy trì và/hoặc chuyển đổi chứng nhận và xem xét tiếp tục cắt giảm các hoạt động đảm bảo và chứng nhận." ASI sẽ đồng thời tiếp tục theo dõi tình hình và đánh giá sâu sắc các mối quan hệ kinh doanh, năng lực và tính công bằng của các CAB hiện đang hoạt động ở Nga.

Khánh Linh