Thị trường nhiều biến động
Chủ tịch Hiệp hội đánh bắt cá minh thái (PCA) của Nga, ông Alexey Buglak, bày tỏ sự kỳ vọng về sản lượng cá minh thái có đầu và ruột (H&G) của nước này sẽ tăng đáng kể trong năm 2024, từ 670.000 tấn lên 750.000 tấn, đây là mức sản lượng cao nhất kể từ đại dịch COVID-19.
Ngoài ra, dự báo của PCA cũng cho thấy sản lượng cá minh thái nguyên con và surimi sẽ tăng lần lượt lên mức 150.000 tấn và 70.000 tấn trong năm tới. Thị trường cá minh thái phi lê và đông lạnh vẫn duy trì ở mức ổn định trong năm 2024.
Theo đánh giá, 2023 là một năm đầy thách thức đối với các nhà chế biến cá minh thái của Nga, tình hình chính trị bất ổn, thuế hải quan tăng cao, các lệnh cấm thương mại của thế giới đối với Nga… đã tác động trực tiếp tới việc đầu tư vào các dây chuyền sản xuất mới.
Hiện một số cơ sở chế biến tại Nga không thể hoạt động vì không nhận được sự chấp thuận từ phía Liên minh châu Âu. Họ chỉ có thể tập trung vào sản xuất surimi và cá minh thái nguyên con có đầu và ruột. Hàng loạt các công ty chế biến đang phải cắt giảm công suất. Ước tính trong năm 2023, sản lượng cá minh thái đông lạnh và cá minh thái phi lê của Nga đều giảm 30% so với năm trước. Ngược lại, sản lượng cá minh thái nguyên con tăng 5% lên 130.000 tấn, surimi tăng gấp đôi lên 55.000 tấn.
Thị trường nội địa – chìa khóa cho ngành thủy sản Nga
Tình hình chính trị tại Nga đã gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đối với các nhà xuất khẩu thủy sản tại nước này. Sau lệnh cấm của Mỹ đối với việc nhập khẩu trực tiếp hải sản Nga, các nghị sĩ Mỹ hiện đang gia tăng lệnh trừng phạt khi đưa ra những hạn chế trong việc nhập khẩu thủy sản từ 2 tỉnh thuộc Trung Quốc, với lý do 2 tỉnh này sử dụng nguyên liệu cá minh thái có đầu và ruột của Nga. Đồng thời Mỹ mong muốn ngăn chặn việc nhập khẩu nguyên liệu thô hải sản của Nga từ các nước thứ ba như Trung Quốc.
Ông Buglak nhận định, sản lượng cá minh thái có đầu và ruột đang tăng lên và có thể sẽ đạt đỉnh cao nhất kể từ trước đến nay, ngành thủy sản Nga buộc phải chuyển hướng đến một thị trường cụ thể ổn định hơn. Và thị trường nội địa Nga đầy tiềm năng mà PCA hướng tới đang được đẩy mạnh đầu tư. Theo ông Buglak, trong năm nay, tổng sản lượng cá minh thái cung cấp cho thị trường nội địa đạt mức 210.000 tấn. Riêng cá minh thái có đầu và ruột đạt 100.000 tấn, tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước.
EU cắt giảm hệ thống nhập khẩu ATQ của Nga liệu có khả thi
Theo dự thảo được đề xuất của EU vào tháng 9/2023 về hệ thống Hạn ngạch thuế quan tự trị (autonomous tariff quotas – ATQ) năm 2024 – 2025, từ tháng 7/2024, EU sẽ đẩy nhanh tiến độ áp dụng các biện pháp hạn chế đối với ngành thủy sản của Nga.
Theo ông Buglak, quyết định này có thể sẽ gây ra những ảnh hưởng đáng kể cho cả Nga và EU. Nga là một trong những nhà cung cấp thủy sản trực tiếp chính cho thị trường EU, với khoảng 481.000 tấn vào năm 2022. Hiện thị trường châu Âu cũng đang phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cá minh thái từ Nga.
Áp dụng những biện pháp hạn chế về thuế, hạn ngạch xuất khẩu và những ảnh hưởng từ vấn đề lạm phát hiện nay sẽ dẫn đến tình trạng giá cả tăng cao trong thời gian tới. Các nhà xuất khẩu của Nga có thể sẽ phải cân nhắc lựa chọn các thị trường tiêu thụ tiềm năng để ứng phó với những khó khăn đến từ thị trường EU và Mỹ.
Ông Buglak cho biết thêm: “Với tình hình như hiện tại buộc chúng tôi phải chuyển hướng tập trung về thị trường nội địa. Những nỗ lực từ phía chính phủ trong việc hỗ trợ tăng cường thu mua và phân phối cá minh thái phục vụ cho thị trường nội địa đã làm giảm nhẹ những áp lực trước mắt cho thị trường”.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn