Nếu Mỹ giảm thuế cho Trung Quốc sẽ ảnh hưởng gì tới cá ngừ Việt Nam?

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Mỹ trong 5 tháng đầu năm 2022 tăng 102%, đạt 251 triệu USD. Trong đó, giá trị XK hầu hết các nhóm mặt hàng cá ngừ đều tăng so với cùng kỳ, trừ cá ngừ tươi và đông lạnh mã HS03 (không bao gồm thịt/loin cá ngừ đông lạnh mã HS0304).

Đáng chú ý trong giai đoạn này, XK thịt/loin cá ngừ đông lạnh tăng mạnh nhất 184% so với cùng kỳ. Tiếp đến là các sản phẩm chế biến khác, trong đó chủ yếu loin cá ngừ hấp đông lạnh, tăng 22%.

Việt Nam hiện đang là nguồn cung cá ngừ lớn thứ 2 tại Mỹ sau Thái Lan, trước Indonesia và Ecuador. Hiện nguồn cung cá ngừ từ Việt Nam chiếm 21% tổng nhập khẩu cá ngừ của Mỹ.

Trước đây, Trung Quốc là 1 trong 5 nguồn cung cá ngừ chính cho thị trường Mỹ. Đặc biệt, nước này đang nắm giữ phần lớn thị phần tại phân khúc thị trường loin cá ngừ hấp đông lạnh mã HS16 của Mỹ, do các sản phẩm của nước này có giá rẻ. Từ cuối năm 2018, Mỹ đã tăng thuế NK đối với các mặt hàng cá ngừ NK từ Trung Quốc lên 10% và sang năm 2019 là lên 25%. Điều này đã khiến cho các nhà NK Mỹ phải tìm nguồn cung thay thế với giá cả cạnh tranh hơn, trong đó có Việt Nam. Giá trị XK cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này năm 2019 đã tăng 38% so với năm 2018. Đặc biệt, XK nhóm mặt hàng cá ngừ chế biến của Việt Nam tăng cao 52%.

Sang năm 2020, do ảnh hưởng của sự bùng phát đại dịch Covid-19 nên XK cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này đã bị sụt giảm trong những tháng đầu năm nhưng sau đó đã phục hồi trở lại và tăng trưởng liên tục cho tới nay. Đặc biệt, XK nhóm mặt hàng thịt/loin cá ngừ đông lạnh sang thị trường này liên tục tăng trưởng cao so với cùng kỳ. Đối với XK cá ngừ đóng hộp, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến lượng tồn kho cá ngừ đóng hộp tại Mỹ tăng cao nên NK nhóm mặt hàng này của Mỹ giảm trong năm 2021.

Tuy nhiên, hiện giá thực phẩm tại Mỹ ngày càng tăng cao và điều này đang thay đổi nhu cầu tiêu thụ của người dân Mỹ. Người Mỹ có xu hướng chuyển sang tiêu thụ các sản phẩm protein lành mạnh và có giá tốt hơn như cá ngừ đóng hộp. Bên cạnh đó, lượng tồn kho cá ngừ đóng hộp tại Mỹ đang ở mức thấp. Tất cả những điều này dự kiến sẽ làm tăng nhu cầu NK cá ngừ của Mỹ, nhất là các sản phẩm cá ngừ đóng hộp hay loin cá ngừ hấp đông lạnh, nguyên liệu để sản xuất cá ngừ đóng hộp. Các nhà NK Mỹ sẽ có xu hướng tìm kiếm các nguồn cung giá rẻ, và Trung Quốc sẽ là lựa chọn tốt nhất nếu Tổng thống Biden quyết định xoá bỏ thuế quan cho Trung Quốc. Điều này sẽ làm gia tăng cạnh tranh tại thị trường Mỹ. XK cá ngừ sang thị trường này từ các nước như Thái Lan, Việt Nam hay Indonesia sẽ bị ảnh hưởng.