Mỹ tiến gần hơn đến việc ngăn chặn nhập khẩu hải sản bất hợp pháp

Tin tức IUU 12:08 12/05/2026 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Đạo luật FISH sẽ cho phép chính phủ đưa vào danh sách đen và tịch thu các tàu liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp hoặc lao động cưỡng bức.

Một đề xuất lưỡng đảng nhằm ngăn chặn hải sản từ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát (IUU) vào thị trường Mỹ đang tiến gần hơn đến việc trở thành luật. Vào ngày 21 tháng 4, Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện đã nhất trí thông qua Đạo luật Chống Khai thác Hải sản Bất hợp pháp Nước ngoài — hay còn gọi là Đạo luật FISH — để toàn thể Hạ viện xem xét. Thượng viện đã nhất trí thông qua phiên bản riêng của mình vào tháng 3.

Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo gây hại cho hệ sinh thái đại dương và gây bất lợi cho ngư dân tuân thủ luật lệ. Nó bao gồm đánh bắt cá không có giấy phép, không báo cáo sản lượng đánh bắt và sử dụng các ngư cụ bị cấm như tàu lưới kéo, phá hủy hệ sinh thái và gây ra việc thải ra tới 370 triệu tấn khí carbon dioxide mỗi năm. Các hoạt động sử dụng các phương pháp đánh bắt cá bất hợp pháp này cũng thường liên quan đến các hành vi lạm dụng lao động như lao động cưỡng bức, buôn người và nô lệ nợ nần.

Nếu Hạ viện thông qua dự luật, nó sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống. Dự luật này sẽ chỉ đạo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) lập danh sách đen các tàu thuyền và chủ tàu có liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và sử dụng lao động cưỡng bức. Các tàu này sẽ bị cấm vào các cảng và thị trường ở Hoa Kỳ, và luật sẽ cho phép tịch thu tàu của họ và chặn nhập khẩu hải sản của họ.

Nó cũng sẽ chỉ đạo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ tăng cường giám sát các tàu bị nghi ngờ đánh bắt cá bất hợp pháp trên biển cả và, khi có thể, kiểm tra chúng theo các thỏa thuận quốc tế.

Việc loại bỏ hàng NK bất hợp pháp và không được báo cáo “sẽ làm tăng tổng thu nhập hoạt động của ngành công nghiệp đánh bắt cá thương mại của Hoa Kỳ ước tính khoảng 60,8 triệu đô la”, theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế do Quốc hội ủy nhiệm. Giá cả, sản lượng đánh bắt cá và thu nhập hoạt động được ước tính sẽ tăng đối với tất cả các loài được xem xét trong báo cáo.

Những người ủng hộ cho rằng luật này có thể định hình lại chuỗi cung ứng hải sản toàn cầu, bởi vì Hoa Kỳ là một trong những nước nhập khẩu hải sản lớn nhất.

Nhưng họ cũng cảnh báo rằng tác động sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan như NOAA có được cấp đủ kinh phí và nhân lực để thực thi điều đó hay không. Theo tờ New York Times, ít nhất 1.300 nhân viên của NOAA - cơ quan hàng đầu quốc gia về thời tiết và khí hậu cũng như khoa học và quản lý nghề cá - đã bị sa thải hoặc từ chức trong bảy tuần đầu tiên của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai. Vào tháng 4/2026, Trump đề xuất cắt giảm ngân sách của NOAA 26% cho năm tài chính 2027, tương đương với mức cắt giảm 1,6 tỷ đô la.

Những người ủng hộ dự luật cho rằng hải sản bất hợp pháp gây thiệt hại cho ngư dân Mỹ

Hiện tại, Hoa Kỳ nhập khẩu gần 90% hải sản để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với cá và động vật có vỏ. Từ năm 1990 đến năm 2022, mức tiêu thụ hải sản bình quân đầu người đã tăng 38%.

Đồng thời, hải sản bất hợp pháp vẫn tiếp tục tràn vào thị trường. Theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, năm 2019, Hoa Kỳ đã nhập khẩu ước tính 2,4 tỷ đô la hải sản có liên quan đến hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát. Con số này chiếm gần 11% tổng lượng nhập khẩu hải sản của Hoa Kỳ. Các mặt hàng nhập khẩu bất hợp pháp hoặc không được báo cáo chính bao gồm cua bơi, tôm nước ấm đánh bắt tự nhiên, cá ngừ vây vàng và mực.

Những người ủng hộ Đạo luật FISH cho rằng dự luật đề xuất sẽ tạo ra sân chơi bình đẳng cho các cộng đồng ngư dân ở Hoa Kỳ.

Dự luật đề xuất cũng nhắm đến các hành vi lạm dụng lao động trên biển

Một đặc điểm quan trọng khác của luật đề xuất là việc điều chỉnh định nghĩa về đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý của Hoa Kỳ cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về các vi phạm lao động. Bà Masterton của NRDC lập luận rằng định nghĩa về đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong luật hiện hành của Hoa Kỳ, bao gồm Đạo luật Lưới trôi Biển cả và Đạo luật Magnuson-Stevens, không công nhận các vi phạm quyền lao động, điều này hạn chế khả năng của chính phủ Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hoạt động bất hợp pháp trên biển.

Ví dụ, vào năm 2025, theo một báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận Environmental Justice Foundation, 44% trong số 187 người mua và nhập khẩu có liên quan đến các tàu đánh bắt mực có hành vi vi phạm nhân quyền và đánh bắt cá gây hại sinh thái ngoài khơi Argentina có trụ sở tại Hoa Kỳ.

Tổ chức phi lợi nhuận báo chí The Outlaw Ocean Project đã nêu chi tiết cách các đội tàu Trung Quốc tham gia vào các hoạt động lao động bất hợp pháp, bao gồm lạm dụng thể chất và trả lương thấp, cũng như sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ và Triều Tiên trong ngành công nghiệp chế biến hải sản của Trung Quốc. Một số hải sản này được nhập khẩu bởi các công ty cung cấp cho các căn cứ quân sự, trường công lập và nhà tù liên bang của Hoa Kỳ. Trong khi Quốc hội đang tiến tới việc hạn chế đánh bắt hải sản bất hợp pháp trên thị trường, chính quyền Trump cũng đang nới lỏng một số hạn chế đánh bắt cá tại Khu bảo tồn biển quốc gia Northeast Canyons and Seamounts, ngoài khơi Cape Cod, nơi trước đây đã áp dụng lệnh cấm.

Khu vực này là điểm nóng về đa dạng sinh học, là nơi sinh sống của ít nhất 13 loài cá voi, 10 loài cá heo và hàng chục loài san hô biển sâu phát triển cực kỳ chậm. Các nhóm như Sierra Club và Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Quốc gia đã cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt cá thương mại đe dọa các sinh vật và môi trường sống này.

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng gần đây đã thành lập Văn phòng Hải sản nhằm mục đích tích hợp ngành công nghiệp hải sản Hoa Kỳ vào các sáng kiến ​​của USDA, mặc dù các hành động cụ thể mà văn phòng này dự định thực hiện vẫn chưa rõ ràng.

Ngoài những biện pháp này, trợ lý trưởng khoa Giáo dục Pháp luật Động vật tại Trường Luật Đại học George Washington cho biết, sự hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Nếu không có sự hợp tác đó, các quy định chặt chẽ hơn ở một quốc gia có thể đơn giản chỉ là chuyển hoạt động bất hợp pháp sang một quốc gia khác.

danh bat iuu chong khai thac bat hop phap

TIN MỚI CẬP NHẬT

TIN BUỒN: Cụ ông Trần Cao Đại - Thân sinh Chị Trần Hoàng Yến - Phó Trưởng VP Đại diện VASEP tại Hà Nội, Phó Giám đốc VASEPPro

 |  20:36 11/09/2026

Văn phòng Hiệp hội xin vô cùng thương tiếc báo tin: Cụ Trần Cao Đại - Thân sinh Chị Trần Hoàng Yến - Phó Trưởng VP Đại diện VASEP tại Hà Nội, Phó Giám đốc VASEPPRO, đã từ trần vào hồi 15 giờ 11 ngày 11/09/2026 (tức ngày 01/08 năm Bính Ngọ). Hưởng thọ: 91 tuổi

Gỡ vướng kiểm tra an toàn thực phẩm, tạo thuận lợi cho nhập khẩu thủy sản đông lạnh

 |  16:49 11/09/2026

(vasep.com.vn) Ngày 09/9/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y, thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn 3486/CNTY-KD&TYCĐ gửi Cục Hải quan về việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm NK đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn, thuỷ sản. Cục Chăn nuôi và Thú y đề xuất sử dụng kết quả kiểm dịch đối với sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm căn cứ phục vụ thông quan, đồng thời tháo gỡ những bất cập trong thực hiện Nghị định 15/2018/NĐ-CP về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp nhiều loại hồ sơ cho cùng một lô hàng.

Thái Lan dự báo sản lượng tôm năm 2026 chỉ đạt khoảng 250.000 tấn

 |  08:14 11/09/2026

(vasep.com.vn) Liên đoàn Nuôi trồng thủy sản Thái Lan dự báo sản lượng tôm của nước này trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 250.000 tấn, tương đương năm trước và thấp hơn mục tiêu tăng trưởng của ngành. Theo ông Banjong Nisaphawanich, Chủ tịch Liên đoàn và cố vấn Hiệp hội Tôm Thái Lan, dịch bệnh kéo dài tại các vùng nuôi đang là nguyên nhân chính hạn chế khả năng mở rộng sản xuất.

Xuất khẩu cá hồi lập kỉ lục mới trong tháng 8

 |  08:13 11/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy đạt 153.602 tấn trong tháng 8, trị giá 12,3 tỷ NOK (1,14 tỷ EUR). Sản lượng tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị xuất khẩu tăng 19% - tương đương thêm 2 tỷ NOK (186 triệu EUR).

Nam Phi triển khai chiến lược mới bảo vệ chim biển trước tác động của nghề cá

 |  08:12 11/09/2026

(vasep.com.vn) Nam Phi vừa công bố Kế hoạch Hành động Quốc gia II về Bảo tồn và Quản lý Chim biển trong Nghề cá, áp dụng giai đoạn 2026–2030, nhằm giảm tình trạng chim biển chết do mắc phải trong quá trình khai thác thủy sản.

Từ tăng trưởng đến bền vững: Bài toán mới của bột cá Việt Nam

 |  08:11 11/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu bột cá Việt Nam đang tăng mạnh trong năm 2026. Sau khi đạt 281 triệu USD năm 2025, kim ngạch 7 tháng đầu năm nay đã lên gần 244 triệu USD, tăng 72% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, gần 90% giá trị xuất khẩu vẫn tập trung vào Trung Quốc, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường, chuẩn hóa chất lượng và nâng giá trị sản phẩm.

Indonesia tăng xuất khẩu cá ngừ vây vàng sang Nhật Bản, Mỹ và Singapore

 |  08:07 11/09/2026

(vasep.com.vn) Indonesia đang đẩy mạnh xuất khẩu cá ngừ vây vàng từ các địa phương phía Đông, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm ngay từ khâu khai thác, bảo quản đến chế biến và đóng hàng.

Ngành tôm thế giới bước vào “ván bài” mới

 |  08:52 10/09/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mà những yếu tố bên ngoài chuỗi sản xuất ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Địa chính trị, thương mại, tỷ giá, năng lượng, logistics, biến đổi khí hậu và sự tái cấu trúc tại các quốc gia sản xuất lớn đang cùng lúc định hình lại cuộc chơi.

Xuất khẩu cá minh thái Nga sang Nhật Bản tăng mạnh

 |  08:06 10/09/2026

(vassep.com.vn) Xuất khẩu cá minh thái (pollock) của Nga sang Nhật Bản tiếp tục tăng trong năm 2026, nhờ nhu cầu thị trường tích cực và giá cá minh thái trên thị trường quốc tế duy trì ở mức cao. Theo dữ liệu hải quan Nhật Bản được Liên minh Cá Nga (Russian Fish Union) phân tích, cả cá minh thái đông lạnh và phi lê đều ghi nhận mức tăng về kim ngạch trong 7 tháng đầu năm.

Malaysia thúc đẩy công nghệ biofloc để nâng cao sản lượng và giá trị nuôi cá rô phi

 |  07:54 10/09/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ biofloc trong nuôi cá rô phi (Oreochromis spp.) nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nguồn nước và tăng thu nhập cho người nuôi. Bộ trưởng Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng trở thành nguồn cung protein quan trọng, đồng thời mang lại cơ hội kinh tế lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC