Một đề xuất lưỡng đảng nhằm ngăn chặn hải sản từ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát (IUU) vào thị trường Mỹ đang tiến gần hơn đến việc trở thành luật. Vào ngày 21 tháng 4, Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện đã nhất trí thông qua Đạo luật Chống Khai thác Hải sản Bất hợp pháp Nước ngoài — hay còn gọi là Đạo luật FISH — để toàn thể Hạ viện xem xét. Thượng viện đã nhất trí thông qua phiên bản riêng của mình vào tháng 3.
Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo gây hại cho hệ sinh thái đại dương và gây bất lợi cho ngư dân tuân thủ luật lệ. Nó bao gồm đánh bắt cá không có giấy phép, không báo cáo sản lượng đánh bắt và sử dụng các ngư cụ bị cấm như tàu lưới kéo, phá hủy hệ sinh thái và gây ra việc thải ra tới 370 triệu tấn khí carbon dioxide mỗi năm. Các hoạt động sử dụng các phương pháp đánh bắt cá bất hợp pháp này cũng thường liên quan đến các hành vi lạm dụng lao động như lao động cưỡng bức, buôn người và nô lệ nợ nần.
Nếu Hạ viện thông qua dự luật, nó sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống. Dự luật này sẽ chỉ đạo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) lập danh sách đen các tàu thuyền và chủ tàu có liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và sử dụng lao động cưỡng bức. Các tàu này sẽ bị cấm vào các cảng và thị trường ở Hoa Kỳ, và luật sẽ cho phép tịch thu tàu của họ và chặn nhập khẩu hải sản của họ.
Nó cũng sẽ chỉ đạo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ tăng cường giám sát các tàu bị nghi ngờ đánh bắt cá bất hợp pháp trên biển cả và, khi có thể, kiểm tra chúng theo các thỏa thuận quốc tế.
Việc loại bỏ hàng NK bất hợp pháp và không được báo cáo “sẽ làm tăng tổng thu nhập hoạt động của ngành công nghiệp đánh bắt cá thương mại của Hoa Kỳ ước tính khoảng 60,8 triệu đô la”, theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế do Quốc hội ủy nhiệm. Giá cả, sản lượng đánh bắt cá và thu nhập hoạt động được ước tính sẽ tăng đối với tất cả các loài được xem xét trong báo cáo.
Những người ủng hộ cho rằng luật này có thể định hình lại chuỗi cung ứng hải sản toàn cầu, bởi vì Hoa Kỳ là một trong những nước nhập khẩu hải sản lớn nhất.
Nhưng họ cũng cảnh báo rằng tác động sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan như NOAA có được cấp đủ kinh phí và nhân lực để thực thi điều đó hay không. Theo tờ New York Times, ít nhất 1.300 nhân viên của NOAA - cơ quan hàng đầu quốc gia về thời tiết và khí hậu cũng như khoa học và quản lý nghề cá - đã bị sa thải hoặc từ chức trong bảy tuần đầu tiên của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai. Vào tháng 4/2026, Trump đề xuất cắt giảm ngân sách của NOAA 26% cho năm tài chính 2027, tương đương với mức cắt giảm 1,6 tỷ đô la.
Những người ủng hộ dự luật cho rằng hải sản bất hợp pháp gây thiệt hại cho ngư dân Mỹ
Hiện tại, Hoa Kỳ nhập khẩu gần 90% hải sản để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với cá và động vật có vỏ. Từ năm 1990 đến năm 2022, mức tiêu thụ hải sản bình quân đầu người đã tăng 38%.
Đồng thời, hải sản bất hợp pháp vẫn tiếp tục tràn vào thị trường. Theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, năm 2019, Hoa Kỳ đã nhập khẩu ước tính 2,4 tỷ đô la hải sản có liên quan đến hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát. Con số này chiếm gần 11% tổng lượng nhập khẩu hải sản của Hoa Kỳ. Các mặt hàng nhập khẩu bất hợp pháp hoặc không được báo cáo chính bao gồm cua bơi, tôm nước ấm đánh bắt tự nhiên, cá ngừ vây vàng và mực.
Những người ủng hộ Đạo luật FISH cho rằng dự luật đề xuất sẽ tạo ra sân chơi bình đẳng cho các cộng đồng ngư dân ở Hoa Kỳ.
Dự luật đề xuất cũng nhắm đến các hành vi lạm dụng lao động trên biển
Một đặc điểm quan trọng khác của luật đề xuất là việc điều chỉnh định nghĩa về đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý của Hoa Kỳ cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về các vi phạm lao động. Bà Masterton của NRDC lập luận rằng định nghĩa về đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong luật hiện hành của Hoa Kỳ, bao gồm Đạo luật Lưới trôi Biển cả và Đạo luật Magnuson-Stevens, không công nhận các vi phạm quyền lao động, điều này hạn chế khả năng của chính phủ Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hoạt động bất hợp pháp trên biển.
Ví dụ, vào năm 2025, theo một báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận Environmental Justice Foundation, 44% trong số 187 người mua và nhập khẩu có liên quan đến các tàu đánh bắt mực có hành vi vi phạm nhân quyền và đánh bắt cá gây hại sinh thái ngoài khơi Argentina có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Tổ chức phi lợi nhuận báo chí The Outlaw Ocean Project đã nêu chi tiết cách các đội tàu Trung Quốc tham gia vào các hoạt động lao động bất hợp pháp, bao gồm lạm dụng thể chất và trả lương thấp, cũng như sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ và Triều Tiên trong ngành công nghiệp chế biến hải sản của Trung Quốc. Một số hải sản này được nhập khẩu bởi các công ty cung cấp cho các căn cứ quân sự, trường công lập và nhà tù liên bang của Hoa Kỳ. Trong khi Quốc hội đang tiến tới việc hạn chế đánh bắt hải sản bất hợp pháp trên thị trường, chính quyền Trump cũng đang nới lỏng một số hạn chế đánh bắt cá tại Khu bảo tồn biển quốc gia Northeast Canyons and Seamounts, ngoài khơi Cape Cod, nơi trước đây đã áp dụng lệnh cấm.
Khu vực này là điểm nóng về đa dạng sinh học, là nơi sinh sống của ít nhất 13 loài cá voi, 10 loài cá heo và hàng chục loài san hô biển sâu phát triển cực kỳ chậm. Các nhóm như Sierra Club và Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Quốc gia đã cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt cá thương mại đe dọa các sinh vật và môi trường sống này.
Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng gần đây đã thành lập Văn phòng Hải sản nhằm mục đích tích hợp ngành công nghiệp hải sản Hoa Kỳ vào các sáng kiến của USDA, mặc dù các hành động cụ thể mà văn phòng này dự định thực hiện vẫn chưa rõ ràng.
Ngoài những biện pháp này, trợ lý trưởng khoa Giáo dục Pháp luật Động vật tại Trường Luật Đại học George Washington cho biết, sự hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Nếu không có sự hợp tác đó, các quy định chặt chẽ hơn ở một quốc gia có thể đơn giản chỉ là chuyển hoạt động bất hợp pháp sang một quốc gia khác.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026: Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng nhưng tôm Việt Nam giảm, giá bán buôn tôm tại Mỹ tiếp tục đi xuống. Cá basa được ưa chuộng tại Anh, còn sản lượng khai thác của Nga vượt 4 triệu tấn.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Ấn Độ đang chuyển từ mô hình tập trung vào sản xuất sang phát triển chuỗi giá trị, chú trọng chế biến, bảo quản, phân phối và mở rộng thị trường. Theo Bộ Thông tin và Phát thanh Ấn Độ, các mô hình doanh nghiệp chế biến sản phẩm giá trị gia tăng, chợ cá hiện đại và bán hàng lưu động đang được thúc đẩy nhằm nâng cao thu nhập cho người nuôi và giảm thất thoát sau thu hoạch.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Norel, chuyên sản xuất phụ gia và các giải pháp dinh dưỡng động vật, vừa khánh thành nhà máy mới tại bang Johor (Malaysia) ngày 16/10/2026. Nhà máy có công suất thiết kế 10.000 tấn/năm, nhằm tăng năng lực cung ứng và mở rộng thị trường tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Ngành công nghiệp chế biến thủy sản Nhật Bản, với mức tiêu thụ hơn 200.000 tấn surimi mỗi năm, đang đối mặt với áp lực chi phí nguyên liệu nặng nề. Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm, cá basa nuôi tại Việt Nam đang nổi lên như một giải pháp thay thế chiến lược mang tính thương mại cao.
(vasep.com.vn) Trước sức ép từ tôm giá rẻ và sự lấn sân sang mảng chế biến sâu của "đối thủ" Ecuador, doanh nghiệp tôm Việt Nam cần làm gì để giữ vững thị phần?
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Hiệp hội VASEP, tính chung 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt 10,459 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 12,1% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Na Uy sang Trung Quốc đạt 158.000 tấn, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch tăng 26%. Trung Quốc hiện đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai của Na Uy, từ vị trí thứ 10 vào năm 2020. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ cá hồi với lượng xuất khẩu đạt 98.000 tấn, tăng 42%.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đối mặt với áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá điện công nghiệp tăng mạnh, trong khi nhiên liệu và nguyên liệu sản xuất thức ăn vẫn ở mức cao. Tình trạng này ảnh hưởng đến lợi nhuận, hoạt động sản xuất và khả năng cạnh tranh của tôm Ecuador trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu surimi cá minh thái của Nga dự kiến giảm khoảng 20% trong năm 2026 khi các doanh nghiệp chế biến điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, ưu tiên phi lê và cá đã bỏ đầu, bỏ ruột (H&G) để tận dụng mức giá bán cao hơn. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh sản lượng khai thác cá minh thái của Nga vẫn duy trì ổn định.
(vasep.com.vn) Các đối tác thuộc dự án ITUNNES đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục hỗ trợ kinh phí để duy trì mạng lưới thu thập mẫu sinh học và các công cụ dữ liệu phục vụ đánh giá trữ lượng cá ngừ nhiệt đới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn