Mỹ tiến gần hơn đến việc ngăn chặn nhập khẩu hải sản bất hợp pháp

Tin tức IUU 12:08 12/05/2026 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Đạo luật FISH sẽ cho phép chính phủ đưa vào danh sách đen và tịch thu các tàu liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp hoặc lao động cưỡng bức.

Một đề xuất lưỡng đảng nhằm ngăn chặn hải sản từ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát (IUU) vào thị trường Mỹ đang tiến gần hơn đến việc trở thành luật. Vào ngày 21 tháng 4, Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện đã nhất trí thông qua Đạo luật Chống Khai thác Hải sản Bất hợp pháp Nước ngoài — hay còn gọi là Đạo luật FISH — để toàn thể Hạ viện xem xét. Thượng viện đã nhất trí thông qua phiên bản riêng của mình vào tháng 3.

Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo gây hại cho hệ sinh thái đại dương và gây bất lợi cho ngư dân tuân thủ luật lệ. Nó bao gồm đánh bắt cá không có giấy phép, không báo cáo sản lượng đánh bắt và sử dụng các ngư cụ bị cấm như tàu lưới kéo, phá hủy hệ sinh thái và gây ra việc thải ra tới 370 triệu tấn khí carbon dioxide mỗi năm. Các hoạt động sử dụng các phương pháp đánh bắt cá bất hợp pháp này cũng thường liên quan đến các hành vi lạm dụng lao động như lao động cưỡng bức, buôn người và nô lệ nợ nần.

Nếu Hạ viện thông qua dự luật, nó sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống. Dự luật này sẽ chỉ đạo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) lập danh sách đen các tàu thuyền và chủ tàu có liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và sử dụng lao động cưỡng bức. Các tàu này sẽ bị cấm vào các cảng và thị trường ở Hoa Kỳ, và luật sẽ cho phép tịch thu tàu của họ và chặn nhập khẩu hải sản của họ.

Nó cũng sẽ chỉ đạo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ tăng cường giám sát các tàu bị nghi ngờ đánh bắt cá bất hợp pháp trên biển cả và, khi có thể, kiểm tra chúng theo các thỏa thuận quốc tế.

Việc loại bỏ hàng NK bất hợp pháp và không được báo cáo “sẽ làm tăng tổng thu nhập hoạt động của ngành công nghiệp đánh bắt cá thương mại của Hoa Kỳ ước tính khoảng 60,8 triệu đô la”, theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế do Quốc hội ủy nhiệm. Giá cả, sản lượng đánh bắt cá và thu nhập hoạt động được ước tính sẽ tăng đối với tất cả các loài được xem xét trong báo cáo.

Những người ủng hộ cho rằng luật này có thể định hình lại chuỗi cung ứng hải sản toàn cầu, bởi vì Hoa Kỳ là một trong những nước nhập khẩu hải sản lớn nhất.

Nhưng họ cũng cảnh báo rằng tác động sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan như NOAA có được cấp đủ kinh phí và nhân lực để thực thi điều đó hay không. Theo tờ New York Times, ít nhất 1.300 nhân viên của NOAA - cơ quan hàng đầu quốc gia về thời tiết và khí hậu cũng như khoa học và quản lý nghề cá - đã bị sa thải hoặc từ chức trong bảy tuần đầu tiên của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai. Vào tháng 4/2026, Trump đề xuất cắt giảm ngân sách của NOAA 26% cho năm tài chính 2027, tương đương với mức cắt giảm 1,6 tỷ đô la.

Những người ủng hộ dự luật cho rằng hải sản bất hợp pháp gây thiệt hại cho ngư dân Mỹ

Hiện tại, Hoa Kỳ nhập khẩu gần 90% hải sản để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với cá và động vật có vỏ. Từ năm 1990 đến năm 2022, mức tiêu thụ hải sản bình quân đầu người đã tăng 38%.

Đồng thời, hải sản bất hợp pháp vẫn tiếp tục tràn vào thị trường. Theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, năm 2019, Hoa Kỳ đã nhập khẩu ước tính 2,4 tỷ đô la hải sản có liên quan đến hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát. Con số này chiếm gần 11% tổng lượng nhập khẩu hải sản của Hoa Kỳ. Các mặt hàng nhập khẩu bất hợp pháp hoặc không được báo cáo chính bao gồm cua bơi, tôm nước ấm đánh bắt tự nhiên, cá ngừ vây vàng và mực.

Những người ủng hộ Đạo luật FISH cho rằng dự luật đề xuất sẽ tạo ra sân chơi bình đẳng cho các cộng đồng ngư dân ở Hoa Kỳ.

Dự luật đề xuất cũng nhắm đến các hành vi lạm dụng lao động trên biển

Một đặc điểm quan trọng khác của luật đề xuất là việc điều chỉnh định nghĩa về đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý của Hoa Kỳ cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về các vi phạm lao động. Bà Masterton của NRDC lập luận rằng định nghĩa về đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong luật hiện hành của Hoa Kỳ, bao gồm Đạo luật Lưới trôi Biển cả và Đạo luật Magnuson-Stevens, không công nhận các vi phạm quyền lao động, điều này hạn chế khả năng của chính phủ Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hoạt động bất hợp pháp trên biển.

Ví dụ, vào năm 2025, theo một báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận Environmental Justice Foundation, 44% trong số 187 người mua và nhập khẩu có liên quan đến các tàu đánh bắt mực có hành vi vi phạm nhân quyền và đánh bắt cá gây hại sinh thái ngoài khơi Argentina có trụ sở tại Hoa Kỳ.

Tổ chức phi lợi nhuận báo chí The Outlaw Ocean Project đã nêu chi tiết cách các đội tàu Trung Quốc tham gia vào các hoạt động lao động bất hợp pháp, bao gồm lạm dụng thể chất và trả lương thấp, cũng như sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ và Triều Tiên trong ngành công nghiệp chế biến hải sản của Trung Quốc. Một số hải sản này được nhập khẩu bởi các công ty cung cấp cho các căn cứ quân sự, trường công lập và nhà tù liên bang của Hoa Kỳ. Trong khi Quốc hội đang tiến tới việc hạn chế đánh bắt hải sản bất hợp pháp trên thị trường, chính quyền Trump cũng đang nới lỏng một số hạn chế đánh bắt cá tại Khu bảo tồn biển quốc gia Northeast Canyons and Seamounts, ngoài khơi Cape Cod, nơi trước đây đã áp dụng lệnh cấm.

Khu vực này là điểm nóng về đa dạng sinh học, là nơi sinh sống của ít nhất 13 loài cá voi, 10 loài cá heo và hàng chục loài san hô biển sâu phát triển cực kỳ chậm. Các nhóm như Sierra Club và Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Quốc gia đã cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt cá thương mại đe dọa các sinh vật và môi trường sống này.

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng gần đây đã thành lập Văn phòng Hải sản nhằm mục đích tích hợp ngành công nghiệp hải sản Hoa Kỳ vào các sáng kiến ​​của USDA, mặc dù các hành động cụ thể mà văn phòng này dự định thực hiện vẫn chưa rõ ràng.

Ngoài những biện pháp này, trợ lý trưởng khoa Giáo dục Pháp luật Động vật tại Trường Luật Đại học George Washington cho biết, sự hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Nếu không có sự hợp tác đó, các quy định chặt chẽ hơn ở một quốc gia có thể đơn giản chỉ là chuyển hoạt động bất hợp pháp sang một quốc gia khác.

danh bat iuu chong khai thac bat hop phap

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thị trường thủy sản bán buôn Tokyo tăng doanh thu

 |  05:51 28/07/2026

(vasep.com.vn) Các chợ bán buôn trung tâm Tokyo (Nhật Bản) trong tháng 6/2026 ghi nhận lượng thủy sản giao dịch đạt 24.595,7 tấn, giảm 1,5% so với tháng 5 và giảm 1,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá trị giao dịch tăng lên 40,494 tỷ yên (khoảng 256 triệu USD), tăng 6% so với cùng kỳ năm trước.

Nguồn cung thắt chặt đẩy giá cá tuyết châu Âu tăng

 |  05:50 28/07/2026

(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng châu Âu trong tuần 29 (13–19/7) ghi nhận diễn biến trái chiều khi giá cá tuyết tiếp tục tăng mạnh do nguồn cung suy giảm, trong khi cá haddock bắt đầu điều chỉnh sau nhiều tuần tăng nóng.

Xuất khẩu mực đông lạnh của Trung Quốc sang EU giảm 50%

 |  05:49 28/07/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu mực đông lạnh của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu (EU) trong nửa đầu năm 2026 đạt 19.690 tấn, giảm 49,4% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu mới nhất của EU. Mức sụt giảm này chỉ thấp hơn Chile và khiến thị phần của Trung Quốc tại thị trường EU giảm từ 28,1% xuống còn 14,2%.

Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm Ecuador dù siết chặt kiểm soát dư lượng metabisulfite

 |  05:48 28/07/2026

(vasep.com.vn) Các biện pháp siết chặt kiểm tra dư lượng sodium metabisulfite của Hải quan Trung Quốc (GACC) đối với tôm Ecuador đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp xuất khẩu, nhưng chưa đủ để làm chậm đà nhập khẩu của thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất thế giới. Trong tháng 6/2026, Ecuador tiếp tục là động lực chính giúp nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng trưởng, cho thấy nhu cầu của thị trường vẫn đủ mạnh để hấp thụ nguồn cung từ quốc gia Nam Mỹ này.

Thuế Section 301 của Hoa Kỳ: Thủy sản Việt Nam trước cuộc cạnh tranh mới tại thị trường Mỹ

 |  17:11 27/07/2026

(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ chính thức áp dụng thuế bổ sung theo Section 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hàng hóa nhập khẩu từ ngày 24/7/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách thương mại của nước này. Khác với mức thuế tạm thời theo Section 122 chỉ có hiệu lực 150 ngày, Section 301 được xây dựng trên cơ sở pháp lý vững chắc hơn và có khả năng trở thành một công cụ điều tiết thương mại trong nhiều năm tới. Đối với Việt Nam, mức thuế 12,5% tuy chỉ cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với nhóm 10%, nhưng điều đáng quan tâm không nằm ở con số tuyệt đối, mà ở việc 2,5 điểm phần trăm này có thể làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các nguồn cung.

Xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga tăng tốc nhờ nhu cầu mạnh từ Trung Quốc

 |  08:52 27/07/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm hải sản giá trị cao tiếp tục phục hồi tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong 5 tháng đầu năm 2026. Theo số liệu của Trung tâm Agroexport (Bộ Nông nghiệp Nga), cả sản lượng và kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm sản phẩm này đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng mở rộng hiện diện của thủy sản Nga tại các thị trường trọng điểm.

Dự luật trừng phạt Nga và các cuộc điều tra Section 301 làm gia tăng bất định đối với thương mại thủy sản

 |  08:51 27/07/2026

(vasep.com.vn) Thương mại thủy sản toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn bất định mới khi Hoa Kỳ đồng thời thúc đẩy hai nhóm chính sách có phạm vi tác động rộng. Một mặt, Quốc hội Mỹ đang xem xét dự luật trừng phạt Nga, trong đó cho phép áp thuế đối với hàng hóa từ các nền kinh tế mua nhiều dầu và khí đốt của Nga. Mặt khác, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang triển khai nhiều cuộc điều tra theo Section 301 liên quan đến dư thừa công suất, sản xuất mang tính cơ cấu và việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức.

Hàn Quốc tăng cơ hội nhập khẩu nhím biển khi nguồn cung trong nước thu hẹp

 |  08:51 27/07/2026

(vasep.com.vn) Nguồn cung nhím biển khai thác trong nước của Hàn Quốc đang giảm, trong khi nhu cầu từ các nhà hàng sushi, hải sản cao cấp và thị trường dịch vụ ăn uống vẫn được duy trì. Diễn biến này đang mở thêm cơ hội cho các nhà cung cấp nước ngoài tham gia thị trường nhím biển có giá trị cao tại Hàn Quốc.

Tôm hùm Việt Nam: Cần chiến lược mới để nâng tầm ngành hàng tỷ USD

 |  08:43 27/07/2026

(vasep.com.vn) Tôm hùm đang nổi lên như một trong những điểm sáng đáng chú ý của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Từ một nhóm sản phẩm có quy mô còn khiêm tốn, tôm hùm đã tăng tốc mạnh trong giai đoạn 2024–2026, trở thành mặt hàng có giá trị cao, gắn với nhu cầu tiêu thụ hải sản sống và hải sản cao cấp tại thị trường Trung Quốc.

Mỹ bắt đầu hoàn trả hàng chục tỷ USD tiền thuế quan

 |  09:08 26/07/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Mỹ đã bắt đầu hoàn trả số tiền thuế quan lớn cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC