Một đề xuất lưỡng đảng nhằm ngăn chặn hải sản từ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát (IUU) vào thị trường Mỹ đang tiến gần hơn đến việc trở thành luật. Vào ngày 21 tháng 4, Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện đã nhất trí thông qua Đạo luật Chống Khai thác Hải sản Bất hợp pháp Nước ngoài — hay còn gọi là Đạo luật FISH — để toàn thể Hạ viện xem xét. Thượng viện đã nhất trí thông qua phiên bản riêng của mình vào tháng 3.
Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo gây hại cho hệ sinh thái đại dương và gây bất lợi cho ngư dân tuân thủ luật lệ. Nó bao gồm đánh bắt cá không có giấy phép, không báo cáo sản lượng đánh bắt và sử dụng các ngư cụ bị cấm như tàu lưới kéo, phá hủy hệ sinh thái và gây ra việc thải ra tới 370 triệu tấn khí carbon dioxide mỗi năm. Các hoạt động sử dụng các phương pháp đánh bắt cá bất hợp pháp này cũng thường liên quan đến các hành vi lạm dụng lao động như lao động cưỡng bức, buôn người và nô lệ nợ nần.
Nếu Hạ viện thông qua dự luật, nó sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống. Dự luật này sẽ chỉ đạo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) lập danh sách đen các tàu thuyền và chủ tàu có liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và sử dụng lao động cưỡng bức. Các tàu này sẽ bị cấm vào các cảng và thị trường ở Hoa Kỳ, và luật sẽ cho phép tịch thu tàu của họ và chặn nhập khẩu hải sản của họ.
Nó cũng sẽ chỉ đạo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ tăng cường giám sát các tàu bị nghi ngờ đánh bắt cá bất hợp pháp trên biển cả và, khi có thể, kiểm tra chúng theo các thỏa thuận quốc tế.
Việc loại bỏ hàng NK bất hợp pháp và không được báo cáo “sẽ làm tăng tổng thu nhập hoạt động của ngành công nghiệp đánh bắt cá thương mại của Hoa Kỳ ước tính khoảng 60,8 triệu đô la”, theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế do Quốc hội ủy nhiệm. Giá cả, sản lượng đánh bắt cá và thu nhập hoạt động được ước tính sẽ tăng đối với tất cả các loài được xem xét trong báo cáo.
Những người ủng hộ cho rằng luật này có thể định hình lại chuỗi cung ứng hải sản toàn cầu, bởi vì Hoa Kỳ là một trong những nước nhập khẩu hải sản lớn nhất.
Nhưng họ cũng cảnh báo rằng tác động sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan như NOAA có được cấp đủ kinh phí và nhân lực để thực thi điều đó hay không. Theo tờ New York Times, ít nhất 1.300 nhân viên của NOAA - cơ quan hàng đầu quốc gia về thời tiết và khí hậu cũng như khoa học và quản lý nghề cá - đã bị sa thải hoặc từ chức trong bảy tuần đầu tiên của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai. Vào tháng 4/2026, Trump đề xuất cắt giảm ngân sách của NOAA 26% cho năm tài chính 2027, tương đương với mức cắt giảm 1,6 tỷ đô la.
Những người ủng hộ dự luật cho rằng hải sản bất hợp pháp gây thiệt hại cho ngư dân Mỹ
Hiện tại, Hoa Kỳ nhập khẩu gần 90% hải sản để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với cá và động vật có vỏ. Từ năm 1990 đến năm 2022, mức tiêu thụ hải sản bình quân đầu người đã tăng 38%.
Đồng thời, hải sản bất hợp pháp vẫn tiếp tục tràn vào thị trường. Theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, năm 2019, Hoa Kỳ đã nhập khẩu ước tính 2,4 tỷ đô la hải sản có liên quan đến hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát. Con số này chiếm gần 11% tổng lượng nhập khẩu hải sản của Hoa Kỳ. Các mặt hàng nhập khẩu bất hợp pháp hoặc không được báo cáo chính bao gồm cua bơi, tôm nước ấm đánh bắt tự nhiên, cá ngừ vây vàng và mực.
Những người ủng hộ Đạo luật FISH cho rằng dự luật đề xuất sẽ tạo ra sân chơi bình đẳng cho các cộng đồng ngư dân ở Hoa Kỳ.
Dự luật đề xuất cũng nhắm đến các hành vi lạm dụng lao động trên biển
Một đặc điểm quan trọng khác của luật đề xuất là việc điều chỉnh định nghĩa về đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý của Hoa Kỳ cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về các vi phạm lao động. Bà Masterton của NRDC lập luận rằng định nghĩa về đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong luật hiện hành của Hoa Kỳ, bao gồm Đạo luật Lưới trôi Biển cả và Đạo luật Magnuson-Stevens, không công nhận các vi phạm quyền lao động, điều này hạn chế khả năng của chính phủ Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hoạt động bất hợp pháp trên biển.
Ví dụ, vào năm 2025, theo một báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận Environmental Justice Foundation, 44% trong số 187 người mua và nhập khẩu có liên quan đến các tàu đánh bắt mực có hành vi vi phạm nhân quyền và đánh bắt cá gây hại sinh thái ngoài khơi Argentina có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Tổ chức phi lợi nhuận báo chí The Outlaw Ocean Project đã nêu chi tiết cách các đội tàu Trung Quốc tham gia vào các hoạt động lao động bất hợp pháp, bao gồm lạm dụng thể chất và trả lương thấp, cũng như sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ và Triều Tiên trong ngành công nghiệp chế biến hải sản của Trung Quốc. Một số hải sản này được nhập khẩu bởi các công ty cung cấp cho các căn cứ quân sự, trường công lập và nhà tù liên bang của Hoa Kỳ. Trong khi Quốc hội đang tiến tới việc hạn chế đánh bắt hải sản bất hợp pháp trên thị trường, chính quyền Trump cũng đang nới lỏng một số hạn chế đánh bắt cá tại Khu bảo tồn biển quốc gia Northeast Canyons and Seamounts, ngoài khơi Cape Cod, nơi trước đây đã áp dụng lệnh cấm.
Khu vực này là điểm nóng về đa dạng sinh học, là nơi sinh sống của ít nhất 13 loài cá voi, 10 loài cá heo và hàng chục loài san hô biển sâu phát triển cực kỳ chậm. Các nhóm như Sierra Club và Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Quốc gia đã cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt cá thương mại đe dọa các sinh vật và môi trường sống này.
Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng gần đây đã thành lập Văn phòng Hải sản nhằm mục đích tích hợp ngành công nghiệp hải sản Hoa Kỳ vào các sáng kiến của USDA, mặc dù các hành động cụ thể mà văn phòng này dự định thực hiện vẫn chưa rõ ràng.
Ngoài những biện pháp này, trợ lý trưởng khoa Giáo dục Pháp luật Động vật tại Trường Luật Đại học George Washington cho biết, sự hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Nếu không có sự hợp tác đó, các quy định chặt chẽ hơn ở một quốc gia có thể đơn giản chỉ là chuyển hoạt động bất hợp pháp sang một quốc gia khác.
(vasep.com.vn) Đại diện ngành khai thác thủy sản và các chuyên gia từ Chile, Peru và Argentina cho rằng các biện pháp quản lý nghề khai thác mực khổng lồ tại Nam Thái Bình Dương hiện vẫn chưa đủ mạnh trước áp lực ngày càng gia tăng từ đội tàu khai thác xa bờ nước ngoài.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi biển công nghiệp tại Mỹ đang bước vào giai đoạn vận động chính sách mạnh mẽ khi nhiều doanh nghiệp thủy sản lớn và tổ chức ngành hàng đồng loạt kêu gọi Quốc hội sớm thông qua khung pháp lý cho nuôi biển xa bờ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng phụ thuộc vào nguồn thủy sản nhập khẩu và tụt lại phía sau so với nhiều quốc gia châu Á trong phát triển nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Những nỗ lực duy trì chương trình nghị sự thuế quan của Nhà Trắng tiếp tục vấp phải trở ngại pháp lý khi ngày 7/5, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) phán quyết mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng là “không được luật pháp cho phép”. Đây là thất bại pháp lý mới nhất sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 cũng bác bỏ một loạt mức thuế diện rộng áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
(vasep.com.vn) EHP, Gregarine và nhiều tác nhân ký sinh khác đang trở thành nguyên nhân chính khiến tôm thẻ chân trắng chậm lớn, phân trắng và hao hụt kéo dài. Việc nhận diện sớm và kiểm soát nhóm tác nhân này được xem là yếu tố quan trọng trong nuôi tôm hiện nay.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang đẩy mạnh chiến lược nâng cao tính bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu thông qua việc triển khai bộ tiêu chuẩn trang trại mới, tiêu chuẩn thức ăn chăn nuôi và chương trình tài chính xanh.
(vasep.com.vn) Ủy ban Cá ngừ Ấn Độ Dương (IOTC) vừa thông qua thỏa thuận mới nhằm áp dụng hạn ngạch khai thác cá kiếm tại khu vực Ấn Độ Dương trong giai đoạn 2027–2028, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực bảo tồn nguồn lợi thủy sản quốc tế.
(vasep.com.vn) Nhà bán lẻ Costco Wholesale của Mỹ đang nỗ lực bác bỏ một vụ kiện tập thể yêu cầu hãng hoàn trả các khoản thuế nhập khẩu mà chính phủ liên bang đã hoàn lại cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2, liên quan đến thuế áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Trong bối cảnh xu hướng ẩm thực ngày càng đề cao sự tinh giản nhưng tinh tế, việc lựa chọn nguyên liệu không chỉ dừng lại ở chức năng chế biến, mà còn đóng vai trò định hình hương vị món ăn. Trong đó, dầu ăn – một thành phần quen thuộc – đang dần được nhìn nhận như yếu tố “nâng tầm” trải nghiệm ẩm thực, thay vì chỉ là nguyên liệu nền.
(vasep.com.vn) Thị trường mực toàn cầu đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mới khi giá nguyên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, trong bối cảnh nguồn cung từ Peru và Argentina đều chịu áp lực hạn chế. Tuy nhiên, nhu cầu thu mua tại Trung Quốc đang chậm lại rõ rệt do các nhà máy chế biến thận trọng hơn với nguyên liệu giá cao.
(vasep.com.vn) Ngay trước mùa khai thác tôm đỏ Argentina, các doanh nghiệp thủy sản tại vùng Patagonia đang chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu tăng cao, cùng với việc điều chỉnh giá dịch vụ bốc dỡ, xếp hàng và nhân công tại các cảng thuộc tỉnh Chubut.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn