Một đề xuất lưỡng đảng nhằm ngăn chặn hải sản từ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát (IUU) vào thị trường Mỹ đang tiến gần hơn đến việc trở thành luật. Vào ngày 21 tháng 4, Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện đã nhất trí thông qua Đạo luật Chống Khai thác Hải sản Bất hợp pháp Nước ngoài — hay còn gọi là Đạo luật FISH — để toàn thể Hạ viện xem xét. Thượng viện đã nhất trí thông qua phiên bản riêng của mình vào tháng 3.
Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo gây hại cho hệ sinh thái đại dương và gây bất lợi cho ngư dân tuân thủ luật lệ. Nó bao gồm đánh bắt cá không có giấy phép, không báo cáo sản lượng đánh bắt và sử dụng các ngư cụ bị cấm như tàu lưới kéo, phá hủy hệ sinh thái và gây ra việc thải ra tới 370 triệu tấn khí carbon dioxide mỗi năm. Các hoạt động sử dụng các phương pháp đánh bắt cá bất hợp pháp này cũng thường liên quan đến các hành vi lạm dụng lao động như lao động cưỡng bức, buôn người và nô lệ nợ nần.
Nếu Hạ viện thông qua dự luật, nó sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống. Dự luật này sẽ chỉ đạo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) lập danh sách đen các tàu thuyền và chủ tàu có liên quan đến hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và sử dụng lao động cưỡng bức. Các tàu này sẽ bị cấm vào các cảng và thị trường ở Hoa Kỳ, và luật sẽ cho phép tịch thu tàu của họ và chặn nhập khẩu hải sản của họ.
Nó cũng sẽ chỉ đạo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ tăng cường giám sát các tàu bị nghi ngờ đánh bắt cá bất hợp pháp trên biển cả và, khi có thể, kiểm tra chúng theo các thỏa thuận quốc tế.
Việc loại bỏ hàng NK bất hợp pháp và không được báo cáo “sẽ làm tăng tổng thu nhập hoạt động của ngành công nghiệp đánh bắt cá thương mại của Hoa Kỳ ước tính khoảng 60,8 triệu đô la”, theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế do Quốc hội ủy nhiệm. Giá cả, sản lượng đánh bắt cá và thu nhập hoạt động được ước tính sẽ tăng đối với tất cả các loài được xem xét trong báo cáo.
Những người ủng hộ cho rằng luật này có thể định hình lại chuỗi cung ứng hải sản toàn cầu, bởi vì Hoa Kỳ là một trong những nước nhập khẩu hải sản lớn nhất.
Nhưng họ cũng cảnh báo rằng tác động sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan như NOAA có được cấp đủ kinh phí và nhân lực để thực thi điều đó hay không. Theo tờ New York Times, ít nhất 1.300 nhân viên của NOAA - cơ quan hàng đầu quốc gia về thời tiết và khí hậu cũng như khoa học và quản lý nghề cá - đã bị sa thải hoặc từ chức trong bảy tuần đầu tiên của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai. Vào tháng 4/2026, Trump đề xuất cắt giảm ngân sách của NOAA 26% cho năm tài chính 2027, tương đương với mức cắt giảm 1,6 tỷ đô la.
Những người ủng hộ dự luật cho rằng hải sản bất hợp pháp gây thiệt hại cho ngư dân Mỹ
Hiện tại, Hoa Kỳ nhập khẩu gần 90% hải sản để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với cá và động vật có vỏ. Từ năm 1990 đến năm 2022, mức tiêu thụ hải sản bình quân đầu người đã tăng 38%.
Đồng thời, hải sản bất hợp pháp vẫn tiếp tục tràn vào thị trường. Theo báo cáo năm 2021 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, năm 2019, Hoa Kỳ đã nhập khẩu ước tính 2,4 tỷ đô la hải sản có liên quan đến hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát. Con số này chiếm gần 11% tổng lượng nhập khẩu hải sản của Hoa Kỳ. Các mặt hàng nhập khẩu bất hợp pháp hoặc không được báo cáo chính bao gồm cua bơi, tôm nước ấm đánh bắt tự nhiên, cá ngừ vây vàng và mực.
Những người ủng hộ Đạo luật FISH cho rằng dự luật đề xuất sẽ tạo ra sân chơi bình đẳng cho các cộng đồng ngư dân ở Hoa Kỳ.
Dự luật đề xuất cũng nhắm đến các hành vi lạm dụng lao động trên biển
Một đặc điểm quan trọng khác của luật đề xuất là việc điều chỉnh định nghĩa về đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý của Hoa Kỳ cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về các vi phạm lao động. Bà Masterton của NRDC lập luận rằng định nghĩa về đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong luật hiện hành của Hoa Kỳ, bao gồm Đạo luật Lưới trôi Biển cả và Đạo luật Magnuson-Stevens, không công nhận các vi phạm quyền lao động, điều này hạn chế khả năng của chính phủ Hoa Kỳ trong việc giải quyết các hoạt động bất hợp pháp trên biển.
Ví dụ, vào năm 2025, theo một báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận Environmental Justice Foundation, 44% trong số 187 người mua và nhập khẩu có liên quan đến các tàu đánh bắt mực có hành vi vi phạm nhân quyền và đánh bắt cá gây hại sinh thái ngoài khơi Argentina có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Tổ chức phi lợi nhuận báo chí The Outlaw Ocean Project đã nêu chi tiết cách các đội tàu Trung Quốc tham gia vào các hoạt động lao động bất hợp pháp, bao gồm lạm dụng thể chất và trả lương thấp, cũng như sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ và Triều Tiên trong ngành công nghiệp chế biến hải sản của Trung Quốc. Một số hải sản này được nhập khẩu bởi các công ty cung cấp cho các căn cứ quân sự, trường công lập và nhà tù liên bang của Hoa Kỳ. Trong khi Quốc hội đang tiến tới việc hạn chế đánh bắt hải sản bất hợp pháp trên thị trường, chính quyền Trump cũng đang nới lỏng một số hạn chế đánh bắt cá tại Khu bảo tồn biển quốc gia Northeast Canyons and Seamounts, ngoài khơi Cape Cod, nơi trước đây đã áp dụng lệnh cấm.
Khu vực này là điểm nóng về đa dạng sinh học, là nơi sinh sống của ít nhất 13 loài cá voi, 10 loài cá heo và hàng chục loài san hô biển sâu phát triển cực kỳ chậm. Các nhóm như Sierra Club và Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Quốc gia đã cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt cá thương mại đe dọa các sinh vật và môi trường sống này.
Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng gần đây đã thành lập Văn phòng Hải sản nhằm mục đích tích hợp ngành công nghiệp hải sản Hoa Kỳ vào các sáng kiến của USDA, mặc dù các hành động cụ thể mà văn phòng này dự định thực hiện vẫn chưa rõ ràng.
Ngoài những biện pháp này, trợ lý trưởng khoa Giáo dục Pháp luật Động vật tại Trường Luật Đại học George Washington cho biết, sự hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Nếu không có sự hợp tác đó, các quy định chặt chẽ hơn ở một quốc gia có thể đơn giản chỉ là chuyển hoạt động bất hợp pháp sang một quốc gia khác.
(vasep.com.vn) Theo khảo sát mới do Talker Research thực hiện cho Viện Tiếp thị Thủy sản Alaska trên 2.000 người trưởng thành tại Mỹ, hơn một nửa người tiêu dùng cho biết họ thường chọn những bữa ăn cao cấp, hấp dẫn để “tự thưởng” sau một tuần căng thẳng. Có tới 58% người được hỏi xem đây là cách giúp cải thiện tâm trạng sau những ngày làm việc không thuận lợi.
(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng châu Âu tiếp tục ghi nhận diễn biến trái chiều khi giá cá haddock (cá êfin) tại Iceland liên tục lập mức cao kỷ lục, trong khi giá cá tuyết Đại Tây Dương (cod) điều chỉnh giảm sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm. Tuy nhiên, mặt bằng giá cá tuyết vẫn cao hơn khoảng 30–40% so với cùng kỳ năm 2025 do nguồn cung toàn cầu còn hạn chế.
(vasep.com.vn) Sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc và Đông Nam Á đang mở ra những cơ hội mới cho các quốc gia xuất khẩu thủy sản. Dữ liệu từ Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), Seafish (Anh) và nhiều tổ chức thương mại cho thấy nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng như cá hồi tại châu Á đã tăng mạnh trong những năm gần đây, khi các nền kinh tế phục hồi sau đại dịch COVID-19.
(vasep.com.vn) Thượng nghị sĩ Mỹ Dan Sullivan vừa trình Đạo luật Giảm đánh bắt ngoài ý muốn phiên bản sửa đổi, bổ sung nhiều quy định chặt chẽ hơn nhằm hạn chế tác động của nghề lưới kéo đến đáy biển, tăng tính minh bạch trong giám sát và giảm lượng thủy sản bị đánh bắt ngoài ý muốn.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế tại Ecuador nhằm thúc đẩy bảo tồn, phục hồi rừng ngập mặn và phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững dọc bờ biển nước này. Thỏa thuận được công bố ngày 24/6 tại Guayaquil, với sự tham gia của Phòng Thương mại Nuôi trồng Thủy sản Ecuador và Đối tác Tôm bền vững, nằm trong khuôn khổ sáng kiến “Rừng ngập mặn vì khí hậu”.
(vasep.com.vn) Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) vừa mở giai đoạn hai của chương trình hoàn thuế, cho phép các nhà nhập khẩu yêu cầu hoàn trả các khoản thuế bổ sung đã nộp theo Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi một phần các mức thuế này bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên vô hiệu.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại các vùng sản xuất chính của Brazil có xu hướng giảm nhẹ trong tuần từ ngày 8–12/6/2026, phản ánh sự khác biệt về điều kiện sản xuất và thị trường giữa các khu vực. Mặc dù mặt bằng giá nhìn chung vẫn ổn định, song diễn biến giảm nhẹ cho thấy thị trường đang chịu tác động từ yếu tố cung – cầu và chi phí sản xuất.
(vasep.com.vn) Theo Cơ quan Giám sát Thị trường Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản châu Âu (EUMOFA), thị trường các sản phẩm cá thịt trắng sơ chế của Liên minh châu Âu (EU) hiện có giá trị khoảng 1,9 tỷ EUR. Dù thường được phối trộn với các loài cá thịt trắng khác, cá minh thái vẫn là nguyên liệu chủ lực cho ngành chế biến các sản phẩm thủy sản đông lạnh và tẩm bột tại khu vực.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn