Một số người chỉ để cập tới vấn nạn này như việc buôn người nhưng thực chất khai thác bất hợp pháp từ lâu đã tạo ra một vòng luẩn quẩn về vi phạm nhân quyền và phá hoại môi trường.
Đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) bao trùm cả các hoạt động bất hợp pháp, từ chuyển tải trái phép đến đánh bắt không có giấy phép, đánh bắt vượt mức cho phép, đánh bắt tại các khu vực được bảo vệ và sử dụng ngư cụ bị cấm. Hoạt động này chiếm từ 20-50% tổng sản lượng hải sản khai thác từ các vùng biển, trị giá 36 tỷ USD mỗi năm. Theo bà Roberta Elias, giám đốc chính sách của WWF, đây là một thiệt hại đáng kể đối với những ngư dân tuân thủ pháp luật – đặc biệt là các ngư dân Mỹ, những người đang phải cạnh tranh với hàng NK đang chiếm 90% lượng thủy sản tiêu thụ của Mỹ.
Đánh bắt IUU cũng thúc đẩy các nỗ lực nhằm bảo tồn các hệ sinh thái biển và quản lý bền vững nghề cá. Việc các ngư trường trên khắp thế giới suy giảm buộc các tàu đánh bắt phải dành nhiều thời gian hơn trên biển, làm giảm tỷ suất lợi nhuận. Điều này đã khiến một số chủ tàu chuyển sang các mạng lưới buôn bán lao động cưỡng bức giá rẻ, họ biết rõ rằng việc thiếu giám sát, kiểm soát và kiểm tra tương tự dẫn đến các hoạt động khai thác bất hợp pháp cũng sẽ cho phép các chủ tàu và các thành viên trong chuỗi cung ứng bóc lột các lao động làm thuê mà không bị trừng phạt.
Các lao động tại các tàu cá khai thác xa bờ phải làm việc trong môi trường làm việc khắc nghiệt với mức chi phí tối thiểu, họ đang đặt gánh nặng ngày càng lớn lên nguồn lợi hải sản và hệ sinh thái vốn đã chịu nhiều áp lực và kiệt quệ. Chính vì nguồn lợi khan hiếm nên người đánh bắt càng bị áp lực về tài chính, đây là con đường dẫn tới hoạt động khai thác bất hợp pháp và vi phạm nhân quyền.
Tất cả các quốc gia và các dân tộc phải đoàn kết lại để chống đánh bắt IUU và các hành vi vi phạm nhân quyền và quyền lợi của người lao động. Và theo bà Roberta Elias, Mỹ với tư cách là nước dẫn đầu thế giới về quyền con người và bảo tồn, nên đi đầu trong việc này.
Đầu tiên, Chính phủ Mỹ nên tận dụng tối đa các cơ quan chức năng hiện có để gây áp lực ngoại giao đối với các quốc gia chịu trách nhiệm về đánh bắt IUU và vi phạm nhân quyền và quyền lợi của người lao động. Nếu được như vậy, bước đi này sẽ là một sự bổ sung vô cùng mạnh mẽ cho hệ thống cảnh báo bằng thẻ của EU, vốn đã ngăn chặn thành công các hoạt động đánh bắt IUU và bảo vệ những người đánh bắt trung thực kể từ khi có hiệu lực vào năm 2010.
Bằng cách triển khai quyền lực của các cơ quan chức năng hiện có một cách hiệu quả, Mỹ có thể làm việc với các Chính phủ để hạn chế đánh bắt IUU và vi phạm nhân quyền và quyền lợi của người lao động và áp dụng các hình phạt đối với các chính phủ bất hợp tác. Những hành động này sẽ mang lại những lợi ích bền vững cho nghề cá, cho phẩm giá cơ bản của con người và người lao động cũng như khả năng cạnh tranh của Mỹ.
Thứ hai, Chương trình Giám sát NK Thủy sản của Mỹ (SIMP), hiện chỉ bao gồm 13 loài, nên được mở rộng để bao gồm tất cả các loài hải sản và các sản phẩm hải sản. Việc thực thi và triển khai chương trình SIMP mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn cũng rất quan trọng.
Thứ ba, Chính phủ Mỹ nên bổ sung SIMP bằng cách thiết lập các cơ chế nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm nhân quyền và quyền lợi của người lao động ở cấp độ chuỗi cung ứng. Đây là một lĩnh vực khác mà Mỹ đã có các đạo luật phù hợp; bây giờ chúng cần được áp dụng. Chính phủ Mỹ nên yêu cầu các công ty phát triển các kế hoạch thẩm định và đánh giá rủi ro để đảm bảo rằng các sản phẩm trong chuỗi cung ứng của họ không đến từ lao động cưỡng bức.
Đánh bắt bất hợp pháp và tất cả các vụ lạm dụng đi kèm với nó, là mối đe dọa không thể chấp nhận được đối với con người và thiên nhiên. Mỹ đang có những biện pháp và cơ hội trong tay để trấn áp nạn buôn người và thúc đẩy trách nhiệm trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%. Mốc trên 1 tỷ USD trong tháng 7 tiếp tục củng cố triển vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỷ USD. Tuy nhiên, số liệu tháng 7 cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua: mức tăng chung chỉ còn 4,8%; cá tra giảm 6,1%; cá ngừ gần như không tăng; EU, Hàn Quốc và Trung Đông cùng giảm hai con số.
(vasep.com.vn) Theo số liệu của Shrimp Insights, nhập khẩu tôm của EU tiếp tục giảm trong tháng 5/2026, phản ánh sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng mạnh bất thường của năm trước. Theo dữ liệu thương mại, EU nhập khẩu 29.728 tấn tôm trong tháng 5, giảm 27% so với cùng kỳ năm 2025; giá trị nhập khẩu cũng giảm tương ứng xuống 181 triệu euro.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đang mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu thủy sản của Tanzania nhằm tăng sản lượng rong biển và hải sâm, củng cố chuỗi giá trị và hỗ trợ sinh kế bền vững, trong bối cảnh nước này đẩy mạnh phát triển kinh tế biển xanh.
(vasep.com.vn) Hội đồng Tư vấn Biển Bắc (NSAC) vừa kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đánh giá lại quy định về khu vực bảo vệ cá tuyết tại Kattegat (Kattegat Cod Box), cho rằng các biện pháp quản lý hiện nay cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực trạng nguồn lợi và hoạt động khai thác.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.
(vasep.com.vn) Ngày 29/7/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 407/TB-VPCP về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Phiên họp lần thứ 35 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung cao độ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc; khẩn trương khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống khai thác IUU.
Theo Chủ tịch VASEP, chi phí sản xuất cao, thiếu nguyên liệu cạnh tranh, rào cản thương mại gia tăng và khan hiếm lao động đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Nuôi trồng thủy sản tại bang Espírito Santo (Brazil) đang ghi nhận đà tăng trưởng tích cực trong những năm gần đây, trong đó cá rô phi giữ vai trò chủ lực. Tuy nhiên, mức tiêu thụ cá của người dân vẫn thấp hơn khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trước thực tế này, các chương trình đào tạo kết hợp ẩm thực đang được triển khai nhằm khuyến khích tiêu dùng và gia tăng giá trị cho sản phẩm cá rô phi.
(vasep.com.vn) Fiji đã chuyển từ phương thức tuần tra, kiểm soát truyền thống sang cách tiếp cận giám sát dựa trên thông tin tình báo nhằm xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
(vasep.com.vn) Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA) cho biết đang theo dõi sát các biện pháp hạn chế mà Trung Quốc áp dụng đối với một số doanh nghiệp xuất khẩu tôm Ecuador, đồng thời ủng hộ việc thành lập nhóm công tác kỹ thuật chính thức với cơ quan chức năng Trung Quốc để tìm giải pháp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn