Kiến nghị tháo gỡ bất cập trong thực hiện kiểm soát IUU, cấp S/C và H/C

Tiêu điểm 08:13 21/03/2023 Kim Thu
(vasep.com.vn) Ngày 15/3/2023, VASEP đã phát hành công văn 22/CV-VASEP gửi Tổng cục Thủy sản và Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản về việc báo cáo một số tình hình và vướng mắc qua phản ánh của các DN thành viên về bất cập trong công tác cấp giấy xác nhận nguyên liệu (S/C) và giấy chứng thư ATTP (H/C) phục vụ cho sản xuất, xuất khẩu hải sản sang EU.

Một số phát sinh, bất cập trong thủ tục xin cấp giấy S/C khiến DN không có được S/C:

- DN mua cá ngừ vây vàng (Yellowfin) nhưng không xin được Giấy S/C. Lý do: Theo giải thích của BQL Cảng cá cho DN thì cá size nhỏ mới đúng là cá ngừ vây vàng thì khi đó BQL Cảng cá mới cấp giấy S/C. Cá có size lớn không phải là cá ngừ vây vàng nên cảng cá không cấp S/C. Tuy nhiên, Hiệp hội và DN cũng không tìm thấy có quy định cụ thể nào quy định việc phân biệt hay phân loại cá ngừ vây vàng theo size cỡ như này. 

 - DN thu mua cá theo số lượng thực tế tại cảng và xin S/C theo đúng số lượng đã mua nhưng BQL Cảng cá không cấp giấy S/C theo số lượng thực tế và chỉ cấp theo số lượng ít hơn vì cảng cá giải thích số lượng khai thác nhiều không hợp lý.

- DN thu mua cá cờ kiếm (swordfish) của tàu có giấy phép khai thác với nghề khai thác chính là nghề câu cá ngừ. Trong quá trình khai thác, ngoài cá ngừ là nguyên liệu khai thác chính thì tàu vẫn khai thác được các loại cá khác như: cá cờ kiếm, cá dũa, cá thu,… Tuy nhiên, BQL cảng cá không cấp giấy S/C cho lô cá cờ kiếm.

- Một số cảng cá ngưng cấp giấy S/C cho các lô nguyên liệu của tàu khai thác dài ngày (trên 1 tháng) – thông số qua hồ sơ. Theo các DN cho biết, thì xuất phát từ ngày 16/02/2023, Trung tâm Chất lượng Nông lâm thủy sản vùng 4 (NAFIQAD 4) có công văn số 67/TTCL4-CL gửi Tổng cục Thủy sản v/v xác thực tính phù hợp nội dung của Giấy xác nhận khai thác và nhật ký khai thác thủy sản. Trong thời gian chờ đợi & Tổng cục Thủy sản chưa có văn bản trả lời cho NAFIQAD 4 cũng như văn bản hướng dẫn chung gửi cho Sở NNPTNT (Chi cục Thủy sản và BQL cảng cá) các tỉnh nên BQL cảng cá ngưng cấp giấy S/C (Công văn 67 của TTV 4 đính kèm).

Bất cập trong thủ tục xin cấp giấy chứng thư ATTP (H/C) cho một số lô hàng hải sản khai thác XK EU:

Một số DN đang gặp vướng mắc khi không xin được giấy H/C đối với các lô hàng có nguyên liệu từ tàu khai thác dài ngày. Theo văn bản số 67/TTCL4-CL của NAFIQAD 4 gửi Tổng cục Thủy sản thì NAFIQAD 4 nghi ngại: (i) thời gian từ lúc bắt đầu khai thác đến bốc dỡ nguyên liệu khi cập cảng của tàu cá kéo dài (từ 3 đến 5 tháng) không có hoạt động chuyển tải sẽ không đảm bảo an toàn thực phẩm; (ii) thời gian trên giấy S/C và trên nhật ký khai thác có sự sai lệch nhau. 

Theo phản ánh của một số DN về những trao đổi xung quanh vấn đề này như sau:

Thời gian trên giấy S/C được xác định là thời gian từ khi tàu bắt đầu rời cảng đến khi tàu về lại cảng. Còn thời gian trên NKKT là thời gian tàu bắt đầu quăng chuyến lưới khai thác đầu tiên đến thu chuyến lưới cuối cùng. Như vậy, thời gian trên giấy S/C và NKKT sẽ thường không khớp nhau (và thời gian trên S/C sẽ dài hơn trên NKKT).

Bên cạnh đó, theo đặc thù của nghề khai thác thì tàu có kích thước lớn và nghề khai thác là nghề lưới kéo thì thời gian đi biển khai thác đa phần trên 1 tháng (có khi từ 2-5 tháng) vì 1 số đặc thù có thể kể như sau:

- Tàu khai thác ở các vùng xa (khơi, lộng) nên thời gian đi dài. Khi tàu ra đến vùng khai thác, nhưng chưa có luồng cá nên tàu sẽ dành thời gian thăm dò mà chưa quăng lưới.

- Tại một số địa phương, các tàu thường đi khai thác theo nhóm/ đội. Khi đó, 1 tàu sẽ được giao đi biển trước để thăm dò vùng khai thác có luồng cá để báo các tàu khác ra sau khai thác. Khi các tàu trong đội đã khai thác xong thì tàu đó mới bắt đầu quăng lưới khai thác.

Với các đặc thù trên của nghề nên có những trường hợp thời gian trên S/C và NKKT có sự chênh lệch thời gian dài. Và dù thời gian đi biển dài nhưng tàu khai khác ở khoảng thời gian sau nên thời gian nguyên liệu bảo quản trên tàu không dài. Thêm vào đó, khi Việt Nam chưa có quy định pháp quy về thời gian khai thác biển như thế nào thì mới được xuất khẩu, thì việc đánh giá mức độ đáp ứng của lô hàng (nếu cần thiết) thì cơ quan chức năng xem xét việc sử dụng những biện pháp cụ thể để đánh giá (chỉ tiêu ATTP,…).

Với một số phát sinh-bất cập trên đang ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu của các DN, và trong bối cảnh mục tiêu thực hiện tốt các quy định hiện hành về chống khai thác IUU, gỡ thẻ vàng của Chính phủ & Bộ NNPTNT, VASEP mong các cơ quan liên quan xem xét có chỉ đạo tháo gỡ các bất cập nêu trên để vừa thực hiện tốt quy định hiện hành vừa khơi thông cho chuỗi khai thác-chế biến và xuất khẩu hải sản sang EU.

Công văn 22/CV-VASEP

kiem soat iuu sc hc xuat khau hai san thi truong eu

TIN MỚI CẬP NHẬT

Công ty CP Công nghệ 111 Việt Nam trở thành HV liên kết của VASEP từ tháng 3/2026

 |  15:55 13/03/2026

Công ty CP Công nghệ 111 Việt Nam đã chính thức gia nhập Hội viên VASEP từ tháng 3 năm 2026. Xin chúc mừng và chúc Quý doanh nghiệp phát triển bền vững, đồng hành cùng Hiệp hội trong các hoạt động liên kết và nâng tầm thương hiệu thủy sản Việt Nam.

Xung đột Trung Đông làm gián đoạn vận chuyển hải sản Trung Quốc

 |  08:59 13/03/2026

(vasep.com.vn) Việc nhiều quốc gia Trung Đông đóng cửa không phận đã gây phản ứng dây chuyền đối với vận tải hàng không quốc tế, trong đó hải sản tươi là nhóm chịu tác động rõ rệt nhất. Các chuyến bay chở hàng từ châu Âu sang châu Á bị hủy hoặc chuyển hướng, khiến hàng hóa chuỗi lạnh từng trung chuyển qua Doha, Dubai hay Abu Dhabi bị ùn ứ.

Cá rô phi mất vị trí số 1 trong tổng nhập khẩu cá thịt trắng đông lạnh vào Mỹ

 |  08:58 13/03/2026

(vasep.com.vn) Dữ liệu thương mại cả năm 2025 cho thấy xuất khẩu philê cá tra, basa đông lạnh của Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 247,2 triệu pound, vượt mức khoảng 195,3 triệu pound philê cá rô phi đông lạnh của Trung Quốc. Đây là năm thứ hai liên tiếp cá basa dẫn đầu và tiếp tục nới rộng khoảng cách. Trong bối cảnh cá rô phi từng giữ vị trí thống lĩnh lâu dài, diễn biến này cho thấy trọng tâm thị trường đang dịch chuyển.

Nguồn cung phi lê cá Nga vẫn ổn định tại châu Âu dù thuế tăng

 |  08:56 13/03/2026

(vasep.com.vn) Sau khi Liên minh châu Âu (EU) áp thuế và thực hiện một số biện pháp trừng phạt đối với thủy sản Nga, thị trường từng dự báo xuất khẩu philê cá thịt trắng của Nga sang EU sẽ giảm mạnh. Tuy nhiên, dữ liệu thương mại năm 2025 cho thấy nguồn cung không suy giảm đáng kể và vẫn giữ vị trí quan trọng trong chuỗi chế biến của khu vực.

BIDV-SuMi TRUST (BSL): Trợ lực tài chính toàn diện, đồng hành cùng doanh nghiệp thủy sản Việt vươn tầm quốc tế

 |  08:50 13/03/2026

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam liên tục ghi nhận những cột mốc ấn tượng. Tuy nhiên, để giữ vững vị thế tại các thị trường trọng điểm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, các doanh nghiệp bắt buộc phải đầu tư mạnh mẽ vào tự động hóa, công nghệ chế biến sâu và chuỗi cung ứng lạnh. Để giải quyết bài toán vốn đầu tư trung và dài hạn mà không làm ảnh hưởng đến hạn mức tín dụng ngắn hạn thu mua nguyên liệu, Công ty Cho thuê Tài chính TNHH BIDV-SuMi TRUST (BSL) sẵn sàng mang đến những giải pháp tài chính chuyên biệt và tối ưu nhất.

Indonesia được ca ngợi là hình mẫu về nghề cá bền vững tại diễn đàn FAO

 |  09:03 12/03/2026

(vassep.com.vn) Tại một diễn đàn vừa qua của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) ở Reykjavik, Iceland, Indonesia đã được công nhận là hình mẫu hàng đầu về quản lý nghề cá bền vững, đặc biệt là nghề cá quy mô nhỏ, hôm thứ Tư, theo một tổ chức chứng nhận quốc tế cho biết.

Xung đột tại Trung Đông: Thách thức logistics và tác động tới thị trường tôm toàn cầu

 |  09:02 12/03/2026

(vasep.com.vn) Trung Đông là một trong những khu vực thị trường quan trọng đối với thủy sản Việt Nam, trong đó tôm là một trong các mặt hàng xuất khẩu đáng chú ý. Tuy nhiên, những diễn biến căng thẳng quân sự tại khu vực này từ đầu năm 2026 đang làm dấy lên nhiều lo ngại về nguy cơ gián đoạn thương mại, logistics và chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Đông cũng đang chịu những tác động nhất định, đồng thời phản ánh rõ những biến động của thị trường tôm thế giới.

Nhập khẩu tôm EU đạt kỷ lục mới năm 2025, nhu cầu phục hồi rõ rệt

 |  08:57 12/03/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) ghi nhận mức nhập khẩu tôm cao kỷ lục trong năm 2025, cho thấy nhu cầu thị trường đang phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn biến động trước đó.

Mỹ tăng cường kiểm soát thủy sản nhập khẩu: Doanh nghiệp cần thận trọng với rủi ro kháng sinh, HACCP và truy xuất nguồn gốc

 |  08:53 12/03/2026

(vasep.com.vn) Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, các cơ quan quản lý của Hoa Kỳ tiếp tục tăng cường kiểm soát đối với thủy sản nhập khẩu, đặc biệt liên quan đến an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các quy định về môi trường. Những động thái này cho thấy xu hướng siết chặt các rào cản kỹ thuật đối với thủy sản nhập khẩu vào thị trường Mỹ, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Brazil mở rộng sản xuất cá rô phi, Mỹ vẫn là thị trường chủ lực

 |  08:43 11/03/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng cá nuôi của Brazil đã vượt mốc 1 triệu tấn trong năm 2025, theo Niên giám Nuôi trồng Thủy sản Brazil 2026 do Hiệp hội Peixe BR công bố. Tổng sản lượng đạt 1.011.540 tấn, tăng 4,41% so với năm 2024, qua đó củng cố vị thế của nuôi cá là một trong những ngành tăng trưởng của nông nghiệp Brazil.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC