Tại hội trường và hành lang Quốc hội, các đại biểu Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến nhằm xây dựng niềm tin của doanh nghiệp nước ngoài vào thủy sản Việt Nam cũng như kiến nghị chính sách hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển. Vấn đề càng được quan tâm nhiều hơn bởi mới đây Liên minh Châu Âu (EU) đã quyết định phạt thẻ vàng đối với hoạt động khai thác thủy sản của Việt Nam.
Chuyện chiếc thẻ vàng của EU
Ngày 25/10 vừa qua, Tổng cục Thủy sản đã nhận được văn bản từ phía EU về việc phạt thẻ vàng đối với hoạt động khai thác thủy sản của Việt Nam (thời gian cảnh báo thẻ vàng là từ ngày 23/10/2017 đến 23/4/2018). Đây là một thách thức lớn đối với ngành khai thác và chế biến, xuất khẩu hải sản Việt Nam, bởi những hệ lụy có thể xảy ra đối với uy tín và thương hiệu của ngành hải sản Việt Nam; xuất khẩu sang thị trường EU bị sụt giảm, đồng thời tác động xấu đến việc xuất khẩu sang các thị trường khác. Trong thời gian bị phạt thẻ vàng, 100% lô hàng hải sản xuất khẩu sang EU sẽ bị giữ lại để kiểm tra nguồn gốc khai thác, làm mất thời gian và chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu... Việt Nam có 6 tháng để khắc phục thiếu sót, nếu không có cải thiện theo đánh giá của EU, sẽ bị chuyển sang cảnh báo thẻ đỏ, đồng nghĩa với việc bị cấm xuất khẩu các mặt hàng hải sản sang EU.
Liên quan đến việc EU phạt thẻ vàng với thủy sản Việt Nam, đại biểu Đặng Thị Phương Thảo (Đoàn Nam Định) cho rằng, về lâu dài không chỉ EU, mà nhiều quốc gia cũng có thể phát sinh các điều khoản đối với thủy sản nhập khẩu của Việt Nam. Do đó, thay vì việc chạy theo các phát sinh này, Luật Thủy sản (sửa đổi) nên có quy định chặt chẽ, dự báo trước những khó khăn có thể xảy ra trong các khâu từ đánh bắt, thu mua, bảo quản, xuất nhập khẩu để chủ động đối phó, tạo niềm tin cho các doanh nghiệp nước ngoài vào thủy sản Việt Nam.
Đại biểu Quốc hội Đỗ Văn Sinh (Đoàn Quảng Trị) cho rằng, ngư dân của Việt Nam cần tuân thủ luật pháp quốc tế, cũng như việc chúng ta không cho phép ngư dân nước ngoài đánh bắt trên lãnh hải Việt Nam. Đại biểu đề nghị phải quy định rõ trong luật một điều cấm. "Nhiều đại biểu Quốc hội đã đề cập vấn đề này. Tôi cũng ủng hộ tinh thần này; đồng thời phải tuyên truyền, vận động ngư dân tuân thủ, tôn trọng luật pháp quốc tế trong hoạt động đánh bắt thủy hải sản" - đại biểu Đỗ Văn Sinh nói.
Cần có bộ máy kiểm ngư đủ mạnh
Tại phiên thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thủy sản (sửa đổi), nhiều đại biểu thống nhất cho rằng, việc thành lập kiểm ngư trung ương và ở các tỉnh, thành phố ven biển là cần thiết. Bởi kiểm ngư trung ương hoạt động bảo đảm thực thi pháp luật về thủy sản và bảo vệ chủ quyền ở vùng khơi. Kiểm ngư địa phương có chức năng thực thi pháp luật về thủy sản ở vùng ven bờ, nhằm khắc phục sự kém hiệu quả của lực lượng thanh tra chuyên ngành thủy sản thời gian qua do không có công cụ hỗ trợ, trình tự thủ tục theo pháp luật về thanh tra không phù hợp với các hoạt động trên biển…
Nhấn mạnh vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng cho rằng, việc xây dựng, củng cố lực lượng kiểm ngư còn là để đáp ứng yêu cầu của Liên minh Châu Âu - đối tác nhập khẩu thủy sản lớn của Việt Nam trong việc cần có hệ thống bộ máy kiểm soát đủ mạnh, bảo đảm ngăn chặn được các hành vi khai thác bất hợp pháp.
Nêu ý kiến về cơ quan kiểm ngư, đại biểu Nguyễn Thanh Hiền (Đoàn Nghệ An) cho rằng, thực tế lực lượng kiểm ngư trên biển quá mỏng, trong khi lực lượng thanh tra chuyên ngành thủy sản hoạt động chưa hiệu quả vì thiếu kinh phí, giới hạn giữa trách nhiệm và quyền hạn phân định không rạch ròi, nên chưa ngăn chặn hiệu quả tình trạng khai thác, vận chuyển nguồn lợi thủy sản không đúng quy định. Do đó, cần có lực lượng thường xuyên tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và phối hợp với các lực lượng khác để hỗ trợ. Tuy nhiên, đại biểu Phạm Minh Chính (Đoàn Quảng Ninh) lại cho rằng, nếu luật nào, ngành nào cũng đề cập đến bộ máy, thì bộ máy sẽ ngày càng “phình” to.
Liên quan đến những chính sách hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển, đại biểu Nguyễn Thanh Hiền (Đoàn Nghệ An) khẳng định, chính sách hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm trong nuôi trồng thủy sản, tàu khai thác thủy sản, tàu dịch vụ hậu cần xa bờ là hết sức cần thiết và ý nghĩa. Bởi hoạt động nuôi trồng thủy sản, khai thác thủy sản xa bờ có tính rủi ro cao, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thiên nhiên. Do đó, việc triển khai chính sách bảo hiểm là góp phần hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển, tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước, huy động nguồn lực xã hội và góp phần chia sẻ trách nhiệm xử lý rủi ro với người dân.
Ngoài ra, theo đại biểu Đỗ Văn Sinh (Đoàn Quảng Trị), đặc thù nghề cá Việt Nam là quy mô nhỏ, trình độ của ngư dân chưa cao, trang thiết bị trên tàu lạc hậu. Vì vậy, cần xây dựng chiến lược phát triển kinh tế biển để vừa phát triển kinh tế, vừa bảo đảm an ninh - quốc phòng. Theo đại biểu, Nhà nước cần có chính sách như, hỗ trợ ngư dân có phương tiện đánh bắt hiện đại, có các công cụ cảnh báo địa giới lãnh hải. Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ thực hiện tốt những khuyến nghị mà EU đưa ra.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá nguyên liệu và thương mại. Trung Quốc thiếu tôm nguyên liệu, trong khi Ấn Độ đối mặt nguy cơ giảm thả nuôi; Philippines mở đợt nhập khẩu thủy sản quy mô lớn trước mùa cấm khai thác. Bên cạnh đó, giá bột cá Peru tăng mạnh, nguồn cá hồi tự nhiên Nga tiếp tục suy giảm và nhập khẩu thăn cá ngừ vào EU tăng đáng kể. Việt Nam cũng kết thúc tháng cao điểm chống khai thác IUU, chuẩn bị tổng hợp kết quả báo cáo Ủy ban châu Âu trước ngày 1/10.
(vasep.com.vn) Quy tắc xuất xứ, yêu cầu chống khai thác IUU và những thay đổi trong chính sách tiếp cận thị trường EU đang trở thành những vấn đề nổi bật tại Hội nghị Cá ngừ Thế giới INFOFISH TUNA 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan từ ngày 14–16/9/2026.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá thịt trắng tự nhiên suy giảm đang đẩy giá cá tuyết (cod) tại Anh lên cao, buộc ngành fish and chips tìm kiếm các loài thay thế. Theo dữ liệu từ Circana, lượng khách đến các cửa hàng fish and chips tại Anh giảm 9% so với cùng kỳ, trong khi khẩu phần trung bình giảm 13%.
(vasep.com.vn) Mỹ đang đối mặt với nhu cầu yếu; nhập khẩu kỷ lục của Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu dùng; châu Âu ngày càng chú trọng đúng sản phẩm và kênh bán hàng; trong khi Nhật Bản tiếp tục ưu tiên các sản phẩm chế biến phù hợp từng phân khúc. Khi nguồn cung tôm toàn cầu tiếp tục tăng, việc chỉ sản xuất nhiều hơn có thể không còn đủ để bảo đảm tăng trưởng.
(vasep.com.vn) Con số 82% giá trị cá minh thái khai thác tại vùng biển Alaska được đưa ra khỏi bang đang thu hút sự chú ý, nhưng theo phân tích kinh tế năm 2023 của Northern Economics, tỷ lệ này chưa phản ánh đầy đủ lợi ích mà ngành cá minh thái mang lại cho Alaska, đặc biệt trong khâu chế biến surimi.
(vasep.com.vn) Năm 2026 đang trở thành một năm nhiều thách thức đối với xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Hoa Kỳ. Trong khi xuất khẩu cá tra sang một số thị trường vẫn duy trì tăng trưởng, thị trường Hoa Kỳ lại suy giảm rõ rệt. Tám tháng đầu năm, xuất khẩu cá tra sang Hoa Kỳ giảm gần 14% so với cùng kỳ, riêng tháng 8 giảm trên 50%.
(vasep.com.vn) Trong tuần 36 (31/8–6/9), giá nguyên liệu cá rô phi tại Trung Quốc giao đến các nhà máy chế biến duy trì ổn định. Giá cá cỡ 500–800 g tại Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không thay đổi so với tuần trước. Dù thuế nhập khẩu cá rô phi phi lê Trung Quốc vào Mỹ hiện giảm xuống 37,5%, từ mức 45% của năm trước, thị trường xuất khẩu vẫn chưa phục hồi rõ rệt.
(vasep.com.vn) Một đợt El Niño có khả năng đạt cường độ cực mạnh trong lịch sử đang hình thành, làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động khai thác thủy sản trên toàn cầu. Theo phân tích của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) công bố tháng 8, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung và đông Thái Bình Dương tiếp tục tăng, với khả năng hiện tượng này đạt đỉnh vào khoảng tháng 11–12/2026. Ngày 3/9, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận El Niño đã hình thành và dự báo hiện tượng này có thể kéo dài đến tháng 2/2027.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Nga mới phê duyệt tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cá minh thái tại vùng Viễn Đông ở mức 2,356 triệu tấn năm 2027, giảm 66.200 tấn (khoảng 2,7%) so với khoảng 2,42 triệu tấn năm 2026. Việc cắt giảm chủ yếu tập trung tại các ngư trường truyền thống lớn như phía Bắc biển Okhotsk, Tây Kamchatka và quần đảo Kamchatka-Kuril, trong khi một số khu vực có dấu hiệu phục hồi nguồn lợi được tăng hạn ngạch.
(vasep.com.vn) Bản tin Logistics và Vận tải biển VASEP tuần 8–14/9/2026 cho thấy cước vận tải container từ Việt Nam nhìn chung ổn định nhưng tiếp tục phân hóa mạnh giữa các tuyến. Chỉ số VCFI tổng hợp đạt 4.912 USD/FEU, tăng 0,06% so với tuần trước đó.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn