Kenya phấn đấu chấm dứt nạn đánh bắt bất hợp pháp

CGS được Tổng thống Kenya, Uhuru Kenyatta thành lập vào tháng 11/2018 với nhiệm vụ chống khai thác bất hợp pháp tại các vùng lãnh hải của Kenya, bên cạnh đó còn hỗ trợ cuộc chiến chống khủng bố, cướp biển, buôn người và ma túy. Theo thống kê của Chính phủ Kenya, việc các nước Đông Phi tăng cường tuần tra tại các vùng biển ngoài khơi, nguồn lợi hải sản đã tăng thêm 155.000 tấn vào tháng 7/2019.

Kenya là một trong số các nước ở châu Phi vẫn chưa khai thác hết tiềm năng nghề cá xa bờ vì những thiệt hại đáng kể do hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Viện Nghiên cứu Đại dương và Nghề cá, một cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản, ước tính nghề cá biển của nước này có sản lượng tiềm năng từ 150.000 đến 300.000 tấn cá mỗi năm, nhưng chỉ 9.000 tấn được đánh bắt vào năm 2015, mang lại cho nước này 13 triệu USD (tương đương 11,7 triệu EUR) trong tổng XK thủy sản. Viện này ước tính, Kenya đang mất khoảng 100 triệu USD (tương đương 90,2 triệu EUR) mỗi năm cho các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia và có tổ chức liên quan tới hoạt động khai thác IUU.

Trong một báo cáo mới đây, Viện nghiên cứu cho biết khai thác IUU làm suy yếu việc bảo tồn tài nguyên, đe dọa an ninh lương thực và sinh kế, gây mất ổn định các vùng ven biển và hệ sinh thái do giới hạn khả năng thực thi pháp luật và có liên quan tới các tội phạm nghiêm trọng khác bao gồm  tội phạm lao động, rửa tiền, lừa đảo, buôn bán người, buôn bán ma túy và buôn bán vũ khí.

CGS là một trong những động thái thay đổi mới nhất mà Kenya thực hiện kể từ khi ký thỏa thuận về các biện pháp quản lý cảng biển quốc gia (PSMA) năm 2009 nhằm chống, ngăn chặn và xóa bỏ hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) tại hội nghị của FAO năm 2009. Tuy nhiên, Kenya vẫn chưa phê chuẩn thỏa thuận này, như dự kiến ban đầu là vào năm 2017, mặc dù Bộ Thủy sản và tổ chức Kinh tế Xanh đã thành lập một nhóm để giám sát việc phê chuẩn hiệp định này của Kenya.

Trước khi ra mắt CGS, các nhà phân tích đã cảnh báo việc lạm thác do các hoạt động đánh bắt thương mại, thủ công, sinh kế và câu cá giải trí vẫn là mối đe dọa lớn để đạt được một ngành công nghiệp khai thác tại Kenya, trong đó nghề cá thủ công được xem là áp lực chính đối với quần thể cá mập và các loài cá có vây ở bờ biển Kenya.

Trước đây, Kenya đã áp dụng các sáng kiến quản lý nghề cá châu Phi, bao gồm Ủy ban Nghề cá Tây Nam Ấn Độ Dượng và Ủy ban Cá ngừ Ấn Độ Dương, theo đó CGS sẽ dựa vào đó để đảm bảo việc phát triển bền vững và tăng cường quản lý các nguồn lợi thủy sản của nước này, ngoài việc hạn chế hoạt động khai thác IUU.

Trong khi đó, tổng sản lượng cá ở Kenya tăng từ 135.000 tấn trong năm 2017 lên 148.300 tấn năm 2018.

Cuộc khảo sát kinh tế quốc gia mới nhất của Kenya cho thấy sản lượng đánh bắt cá nước ngọt tăng từ 111.800 tấn năm 2017 lên 124.100 tấn trong năm 2018, trong đó sản lượng khai thác tại hồ nước ngột lớn nhất châu Phi, hồ Victoria, chiếm 66,1% tổng sản lượng, đạt 98.200 tấn vào năm 2018.

Lượng hải sản cập cảng Kenya tăng thêm 4,1%, đạt 24.200 tấn, liên quan đến con số này báo cáo Chính phủ cho rằng lượng hải sản cập cảng tiếp tục thấp là do thiếu công nghệ và không đủ phương tiện cần thiết để đánh bắt ở vùng nước sâu.

Trong bài phát biểu của mình về Cục Bảo vệ Bờ biển, Tổng thống Kenya cho biết ông cam kết tăng cường đầu tư của nước này vào lĩnh vực thủy sản.

Ông cho biết các nguồn tài nguyên biển chỉ đóng góp tới 2,5% GDP của Kenya, nhưng nếu được khai thác triệt để, nguồn tài nguyên này sẽ mang lại cho đất nước nhiều hơn gấp ba con số này, ngoài ra còn cung cấp việc làm và thậm chí sinh kế cho hàng ngàn người.