Vì ngành nuôi trồng thủy sản đã phát triển qua nhiều năm, trở thành ngành sản xuất protein động vật phát triển nhanh nhất nên các số liệu được sử dụng để đo lường việc sử dụng các nguyên liệu biển. Trong đánh giá này, các tác giả xem xét nguồn gốc của các số liệu đó, các giả định cũng như hạn chế của chúng và đề xuất một lộ trình phía trước.
Sự phản ánh chân thực về sự bền vững môi trường
Một loạt các số liệu bền vững đã xuất hiện trong những năm qua để tính toán các hiệu quả khác nhau của việc sử dụng thức ăn trong chăn nuôi (chăn nuôi trên cạn và nuôi trồng thủy sản) và cụ thể hơn là việc sử dụng hàm lượng thành phần biển trong thức ăn đó. Các chỉ số thường được sử dụng trong lĩnh vực nguyên liệu thủy sản bao gồm eFIFO (Cá vào: Cá ra kinh tế), FFDR (Tỷ lệ phụ thuộc vào thức ăn cho cá), FIFO (Cá vào: Cá ra) và FCR (Tỷ lệ chuyển đổi thức ăn).
Các tác giả lưu ý rằng những số liệu đó không phản ánh đúng sự bền vững môi trường của ngành thức ăn chăn nuôi, do không xem xét sự khác biệt giữa nghề cá được quản lý tốt và quản lý kém. Không giống như một số loài thực phẩm, các loài cá làm thức ăn gia súc, chiếm phần lớn sinh khối được sử dụng làm nguyên liệu biển, thường là các loài cá nhỏ, phát triển nhanh, trưởng thành sớm, có xu hướng tập trung vào các quần thể đơn lẻ, tất cả đều tạo nên mô hình và quản lý đơn giản hơn so với nhiều trữ lượng của các loài lớn hơn và sống lâu hơn được nhắm mục tiêu trực tiếp cho con người. Ấn bản năm 2024 của Báo cáo Tình hình Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản Thế giới của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp thế giới năm 2024 chỉ ra rằng “Các khu vực có sản lượng đánh bắt dao động quanh giá trị ổn định toàn cầu kể từ năm 1990, gắn liền với sự thống trị của các loài cá nổi, sống ngắn ngày có tỷ lệ cao nhất (68% ) của trữ lượng bền vững về mặt sinh học”.
Do đó, để phản ánh chân thực tính bền vững môi trường của thức ăn, các số liệu đó phải nắm bắt được rằng, trong một số trường hợp, việc sử dụng nguyên liệu thô từ biển làm thức ăn thường là cách tốt nhất để giữ lại chất dinh dưỡng trong chuỗi thức ăn của chúng ta. Các nguồn tài nguyên về bản chất có quy mô hoặc được mong muốn là thực phẩm, vẫn có thể đóng góp quan trọng vào việc cung cấp thực phẩm cho con người.
Đánh giá này gợi ý một hướng đi phía trước thông qua việc sử dụng hệ thống số liệu chung có thể áp dụng cho ngũ cốc, nguyên liệu biển và mọi thành phần thức ăn chăn nuôi khác. Các phân tích đánh giá vòng đời (LCA) được coi là lựa chọn thiết thực và mạnh mẽ nhất để sử dụng làm hệ thống số liệu dùng chung. LCA bao gồm một cách tiếp cận toàn diện để đánh giá tính bền vững của việc sử dụng bất cứ thứ gì đòi hỏi phải sử dụng đất, nước, năng lượng và các tài nguyên khác, cho phép so sánh tất cả các nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trên cơ sở tương đương, phù hợp với các tiêu chuẩn đã thống nhất được đề xuất bởi Liên minh Châu Âu trong Quy tắc phân loại dấu chân môi trường sản phẩm (PEFCR) và của Viện đánh giá vòng đời thức ăn chăn nuôi toàn cầu (GFLI).
Là một phần của quy trình LCA, việc phân chia tác động giữa các sản phẩm phụ (ví dụ: bột cá và dầu cá), cần được xem xét khi dòng nguyên liệu hoặc năng lượng được phân chia theo vòng đời của nó.
(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.
(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.
(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
