Vì ngành nuôi trồng thủy sản đã phát triển qua nhiều năm, trở thành ngành sản xuất protein động vật phát triển nhanh nhất nên các số liệu được sử dụng để đo lường việc sử dụng các nguyên liệu biển. Trong đánh giá này, các tác giả xem xét nguồn gốc của các số liệu đó, các giả định cũng như hạn chế của chúng và đề xuất một lộ trình phía trước.
Sự phản ánh chân thực về sự bền vững môi trường
Một loạt các số liệu bền vững đã xuất hiện trong những năm qua để tính toán các hiệu quả khác nhau của việc sử dụng thức ăn trong chăn nuôi (chăn nuôi trên cạn và nuôi trồng thủy sản) và cụ thể hơn là việc sử dụng hàm lượng thành phần biển trong thức ăn đó. Các chỉ số thường được sử dụng trong lĩnh vực nguyên liệu thủy sản bao gồm eFIFO (Cá vào: Cá ra kinh tế), FFDR (Tỷ lệ phụ thuộc vào thức ăn cho cá), FIFO (Cá vào: Cá ra) và FCR (Tỷ lệ chuyển đổi thức ăn).
Các tác giả lưu ý rằng những số liệu đó không phản ánh đúng sự bền vững môi trường của ngành thức ăn chăn nuôi, do không xem xét sự khác biệt giữa nghề cá được quản lý tốt và quản lý kém. Không giống như một số loài thực phẩm, các loài cá làm thức ăn gia súc, chiếm phần lớn sinh khối được sử dụng làm nguyên liệu biển, thường là các loài cá nhỏ, phát triển nhanh, trưởng thành sớm, có xu hướng tập trung vào các quần thể đơn lẻ, tất cả đều tạo nên mô hình và quản lý đơn giản hơn so với nhiều trữ lượng của các loài lớn hơn và sống lâu hơn được nhắm mục tiêu trực tiếp cho con người. Ấn bản năm 2024 của Báo cáo Tình hình Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản Thế giới của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp thế giới năm 2024 chỉ ra rằng “Các khu vực có sản lượng đánh bắt dao động quanh giá trị ổn định toàn cầu kể từ năm 1990, gắn liền với sự thống trị của các loài cá nổi, sống ngắn ngày có tỷ lệ cao nhất (68% ) của trữ lượng bền vững về mặt sinh học”.
Do đó, để phản ánh chân thực tính bền vững môi trường của thức ăn, các số liệu đó phải nắm bắt được rằng, trong một số trường hợp, việc sử dụng nguyên liệu thô từ biển làm thức ăn thường là cách tốt nhất để giữ lại chất dinh dưỡng trong chuỗi thức ăn của chúng ta. Các nguồn tài nguyên về bản chất có quy mô hoặc được mong muốn là thực phẩm, vẫn có thể đóng góp quan trọng vào việc cung cấp thực phẩm cho con người.
Đánh giá này gợi ý một hướng đi phía trước thông qua việc sử dụng hệ thống số liệu chung có thể áp dụng cho ngũ cốc, nguyên liệu biển và mọi thành phần thức ăn chăn nuôi khác. Các phân tích đánh giá vòng đời (LCA) được coi là lựa chọn thiết thực và mạnh mẽ nhất để sử dụng làm hệ thống số liệu dùng chung. LCA bao gồm một cách tiếp cận toàn diện để đánh giá tính bền vững của việc sử dụng bất cứ thứ gì đòi hỏi phải sử dụng đất, nước, năng lượng và các tài nguyên khác, cho phép so sánh tất cả các nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trên cơ sở tương đương, phù hợp với các tiêu chuẩn đã thống nhất được đề xuất bởi Liên minh Châu Âu trong Quy tắc phân loại dấu chân môi trường sản phẩm (PEFCR) và của Viện đánh giá vòng đời thức ăn chăn nuôi toàn cầu (GFLI).
Là một phần của quy trình LCA, việc phân chia tác động giữa các sản phẩm phụ (ví dụ: bột cá và dầu cá), cần được xem xét khi dòng nguyên liệu hoặc năng lượng được phân chia theo vòng đời của nó.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 29/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%, trong khi Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador. Tại Mỹ, giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục xuống mức thấp mới, còn giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok đi lên. Bên cạnh đó, sản lượng cá hồi tự nhiên tại Nhật Bản và Nga giảm mạnh, trong khi Trung Quốc và Australia tiếp tục mở rộng đầu tư vào nuôi thủy sản công nghệ cao và tôm nuôi.
(vasep.com.vn) Bộ trưởng Thủy sản và Đại dương Na Uy cho biết nước này đang triển khai một lộ trình mới, tập hợp các hoạt động nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của thủy sản trong phát triển bền vững, hệ thống thực phẩm và an ninh lương thực.
(vasep.com.vn) Hiện tượng El Niño đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành nuôi trồng thủy sản Thái Lan, gây sức ép lên hiệu quả sản xuất, nguồn nguyên liệu thức ăn và chi phí nuôi. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng thích ứng với biến động khí hậu đang trở thành yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh của ngành.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế quản lý các chất được xác định là “Generally Recognized as Safe” (GRAS – được công nhận chung là an toàn), có thể tác động tới các nhà sản xuất, chế biến thực phẩm, trong đó có doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Ngành cá rô phi Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và có dư địa tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Năm 2025, tổng sản lượng cá rô phi đạt khoảng 420 nghìn tấn, tăng 33% so với năm 2024 và cao hơn 2,2 lần so với năm 2015. Giai đoạn 2015–2025, sản lượng tăng trưởng bình quân khoảng 8,4%/năm. Trong bối cảnh sản xuất và xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) được chú trọng nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường quốc tế và tạo nền tảng cho cá rô phi Việt Nam phát triển bền vững.
(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại TP.HCM, VIETFISH 2026 tiếp tục được nhiều tổ chức, báo chí chuyên ngành và doanh nghiệp quốc tế nhìn nhận như một điểm hẹn quan trọng của chuỗi giá trị thủy sản châu Á. Từ FAO GLOBEFISH, SeafoodSource đến các nguồn tin từ Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc, Vietfish được nhắc đến không chỉ ở quy mô kỷ lục, mà còn ở vai trò kết nối nguồn cung, công nghệ, tri thức, thị trường và các cơ hội hợp tác mới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 27/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada công bố áp thuế bổ sung 25% lên nhiều mặt hàng thủy sản Mỹ, trong khi Mỹ bắt đầu xây dựng “America First Seafood Strategy” nhằm tăng sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tại châu Á, giá chào tôm Ecuador tại Trung Quốc nhích lên, Hàn Quốc tung 20.000 tấn thủy sản dự trữ để hạ nhiệt giá trước Chuseok, còn Indonesia tiếp tục đẩy mạnh tôm, cá rô phi và rong biển cho xuất khẩu. Nguồn cung cá hồi Na Uy cũng được dự báo tăng sau khi SalMar nâng kế hoạch thu hoạch năm 2026.
(vasep.com.vn) Ủy ban Nghề cá Ghana vừa làm việc với Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) nhằm tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý ngành cá ngừ nước này. Cuộc họp diễn ra ngày 14/8/2026 tại Accra.
(vasep.com.vn) Malaysia đang đặt kỳ vọng vào cá rô phi và công nghệ biofloc nhằm nâng cao sản lượng nuôi trồng thủy sản, tăng nguồn cung protein và mở rộng cơ hội kinh tế cho người nuôi. Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng lớn và có thể trở thành một trong những nguồn protein quan trọng của người dân.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Sau nhiều thập kỷ tăng trưởng nhanh về sản xuất, tiêu dùng và thương mại, dư địa tăng sản lượng trong nước đang dần thu hẹp, trong khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng và phân hóa rõ hơn. Điều này tiếp tục tạo không gian cho thủy sản nhập khẩu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, hình thức sản phẩm, thương hiệu và khả năng tiếp cận đúng phân khúc thị trường.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
