Hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) không diễn ra tự nhiên. Tại các vùng biển quốc tế, khi một loài cá bị đánh bắt bất hợp pháp hoặc tổng sản lượng đánh bắt bị khai báo sai, trách nhiệm truy tìm thủ phạm hoặc ngăn chặn những hành động này tái diễn thuộc về nhiều đơn vị. Các chính phủ riêng lẻ, dù đóng vai trò là quốc gia mà tàu treo cờ, cảng biển, các nước ven biển hay các thị trường, và các cơ quan nghề cá khu vực và các cơ quan hợp tác đa phương khác đều đóng vai trò hỗ trợ việc thực thi nghề cá hướng tới việc quản trị đại dương rộng lớn, và họ phải cùng nhau thực hiện các phần việc của mình, thông qua hợp tác và giao tiếp.
Mặc dù mỗi chính phủ có các kế hoạch và yêu cầu riêng của mình, các ưu tiên chung bao gồm đảm bảo việc làm và sinh kế cũng như quần thể hải sản khỏe mạnh trong tương lai. Trên khắp các đại dương, và ở cấp quốc gia, khu vực và quốc tế, cần có các phương pháp phù hợp để thúc đẩy sự phối hợp, hỗ trợ các quốc gia thực hiện nghĩa vụ quốc tế của mình và đảm bảo nghề cá lành mạnh.
Hợp tác liên ngành và khu vực để quản lý hiệu quả các đại dương
Mặc dù đơn giản về mặt lý thuyết, nhưng khó đạt được sự phối hợp thực sự trong việc chống đánh bắt IUU và đòi hỏi cam kết thực sự giữa các ban ngành theo cách tiếp cận đa tầng. Để bắt đầu, các chính phủ cần khuyến khích đối thoại cởi mở giữa các cơ quan quốc gia của chính họ. Ví dụ, các cơ sở thủy sản phải liên lạc với các cơ quan hàng hải để đảm bảo sự hiểu biết lẫn nhau về yêu cầu theo dõi và kiểm tra tàu, cũng như các hành động phối hợp với các hoạt động đánh bắt được coi là rủi ro.
Sự hợp tác giữa các cảng biển cũng rất quan trọng. Lý tưởng nhất là nên được điều hành bởi nhiều cấu trúc quản trị trong một quốc gia, với các nhân viên cảng được trao quyền và được khuyến khích giao tiếp hiệu quả giữa các cơ quan trong nước tập trung vào nhiều vấn đề, chẳng hạn như bảo vệ môi trường, hải quan và nhập khẩu, hoặc an ninh quốc gia. Và khi các cơ quan quản lý cảng biển xử lý các tàu cập cảng để bốc dỡ hải sản đánh bắt được hay dỡ hàng, họ nên hợp tác với các đối tác của mình ở các quốc gia khác.
Ở Trung Mỹ, các cơ quan như Tổ chức Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản của eo đất Trung Mỹ, hay còn gọi là OSPESCA, và Ủy ban Vận tải Hàng hải Trung Mỹ, hay còn gọi là COCATRAM, cùng hợp tác trong các giao thức thanh tra chung và chia sẻ thông tin tình báo trong một cơ chế đa tầng, cách tiếp cận này thường rất hữu ích cho các quốc gia thành viên của họ. Bằng cách tạo ra quy trình chung tuân theo các quy tắc và thủ tục chung giống nhau đối với các cảng, bất kể quốc gia nào, chính phủ Trung Mỹ đã tạo ra các cơ chế điều phối và hợp tác toàn diện và hiệu quả.
Cách tiếp cận cấp khu vực này hoạt động ở bất kể khu vực đại dương nào. Tại Ấn Độ Dương, Ủy ban Cá ngừ Ấn Độ Dương (IOTC) và các nước ở Ấn Độ Dương tham gia Biên bản ghi nhớ về việc kiểm soát của các quốc gia có cảng tại khu vực này (IOMOU), đang thực hiện một chương trình hợp tác để điều phối các biện pháp của quốc gia có cảng trong ranh giới của IOTC với sự kiểm soát của các quốc gia thành viên của IOMOU. Bởi cả hai nhóm đều quan tâm tới các cảng giải quyết các tàu, từ các yêu cầu ban đầu để vào cảng đến kiểm tra và rời đi, nên việc đảm bảo rằng các biện pháp bảo vệ cảng nhất quán giữa các quốc gia là điều quan trọng nhất. Thỏa thuận hợp tác này dẫn đến việc chia sẻ kiến thức nhiều và tốt hơn và có thể thúc đẩy sự phát triển năng lực hơn nữa để kiểm soát cảng giữa nhiều chính phủ đang tham gia vào mỗi thỏa thuận.
Trao đổi thông tin là chính
Mặc dù sự hợp tác giữa các cơ quan là quan trọng, nhưng rất khó để đạt được sự quản lý mạnh mẽ hơn, thành công hơn nếu không có sự trao đổi thông tin giữa các đơn vị. Trên thực tế, một nghiên cứu có sự hỗ trợ của Pew đã chỉ ra rằng tăng cường chia sẻ thông tin giữa các quốc gia láng giềng, ngay cả trong trường hợp một quốc gia không nhiều thiện ý hay giới hạn về khả năng tương trợ lẫn nhau, sẽ cải thiện khả năng tổng thể để thực thi luật thủy sản ở các khu vực chung hoặc khu vực lân cận. Ngay cả việc chia sẻ thông tin một chiều có thể giúp cải thiện sức khỏe nguồn lợi thủy sản tại mỗi quốc gia. Khi thông tin được chia sẻ, kết quả thậm chí còn mạnh mẽ hơn.
Các tiếp cận đa diện, đa thực thể để cải thiện việc tuân thủ và tăng cường thực thi luật và chính sách thủy sản quốc tế là phức tạp. Mặc dù một số thỏa thuận trong nước và khu vực hiện có đã được thực hiện, nhưng chúng hiếm khi đủ hợp tác. Quản trị đại dương được thực hiện tốt nhất thông qua các liên minh và sáng kiến chung không chỉ duy trì các nghĩa vụ quốc tế của các chính phủ hợp tác với nhau mà còn có sự hỗ trợ các nỗ lực của các quốc gia khác. Bằng cách thu hút sự tham gia của các cộng đồng và chính quyền có liên quan trên khắp các khu vực để giúp điều phối cuộc chiến chống đánh bắt cá bất hợp pháp.
(vasep.com.vn) Nhiều tổ chức môi trường và đại diện nghề cá quy mô nhỏ tại Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng phản đối khả năng sửa đổi Chính sách Thủy sản Chung (CFP), cho rằng vấn đề hiện nay không nằm ở khuôn khổ chính sách mà ở việc thực thi chưa hiệu quả của các quốc gia thành viên.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Indonesia đã quay lại đà tăng trong tháng 4/2026 sau ba tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên kết quả lũy kế từ đầu năm vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước. Trong tháng 4, Indonesia xuất khẩu 16.063 tấn tôm, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025, với kim ngạch đạt 143 triệu USD, tăng 11%. Dù vậy, tính chung bốn tháng đầu năm, lượng xuất khẩu chỉ đạt 62.405 tấn, giảm 13%, trong khi giá trị đạt 562 triệu USD, giảm 3%.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại Trung Quốc trong tuần 26/2026 (22-28/6/2026) nhìn chung duy trì ổn định, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng trưởng. Theo thị trường, giá cá nguyên liệu và cá phi lê tại các khu vực sản xuất chính ở miền Nam Trung Quốc như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không có biến động đáng kể so với tuần trước.
(vasep.com.vn) Các nước ASEAN đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hàng hải nhằm bảo vệ tài nguyên biển, củng cố an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Định hướng này được tái khẳng định trong Tuyên bố Kazan 2026 được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN - Nga, trong đó nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đại dương.
Từ lợi thế ngư trường biển miền Trung, Công ty CP Bá Hải (BA Hai JSC) đang từng bước xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có năng lực chế biến sâu, quản trị chất lượng theo chuẩn quốc tế và định hướng phát triển bền vững. Không chỉ dừng ở vai trò một nhà chế biến, xuất khẩu hải sản, doanh nghiệp này còn cho thấy nỗ lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất đến thị trường tiêu thụ toàn cầu.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Cá và Động vật Hoang dã Alaska (ADF&G) vừa công bố tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cua hoàng đế vàng Alaska (Golden King Crab - Lithodes aequispinus) niên vụ 2026/2027, tăng 13% so với niên vụ trước.
(vasep.com.vn) Theo dữ liệu mới từ công ty nghiên cứu thị trường Circana do 210 Analytics phân tích, giá thủy sản tại thị trường bán lẻ Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 5/2026, đặc biệt ở nhóm sản phẩm đông lạnh và đồ hộp, qua đó gây sức ép lên sức mua theo sản lượng.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng kết hợp bột ấu trùng ruồi lính đen (Hermetia illucens) và ốc bươu vàng (Pomacea canaliculata), bổ sung probiotic Bacillus amyloliquefaciens, có thể trở thành giải pháp thay thế hiệu quả cho các nguồn protein truyền thống trong thức ăn chăn nuôi, góp phần giảm phụ thuộc vào bột cá và khô đậu tương.
(vasep.com.vn) Sushi đang dần trở thành một phần quen thuộc trong thói quen ẩm thực của người dân Italy, vượt ra khỏi vị thế của một món ăn mang tính xu hướng để trở thành lựa chọn phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày. Sự phát triển của dịch vụ giao đồ ăn, cùng xu hướng tìm kiếm các lựa chọn thực phẩm lành mạnh và đa dạng, đang góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với món ăn có nguồn gốc từ Nhật Bản này.
(vasep.com.vn) Giá tôm thương phẩm giảm trong khi chi phí thức ăn và vật tư đầu vào liên tục tăng đang tạo sức ép lớn đối với người nuôi tôm tại nhiều địa phương ven biển. Trước thực tế này, các hộ nuôi đang chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm chi phí và duy trì hiệu quả sản xuất.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn