Hội nghị IUU: doanh nghiệp còn băn khoăn một số nội dung trong dự thảo sửa đổi Thông tư 21

Tuy nhiên, các đại biểu tại Hội nghị cũng có ý kiến góp ý với Chương trình và Hiệp hội, nhấn mạnh công tác hợp tác tới các địa phương sâu sát hơn, nhất là trong hoạt động truyền thông tới bà con ngư dân, nậu vựa ở các địa phương thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn cho ngư dân và cán bộ địa phương. Đại diện các chi cục đề xuất Hiệp hội và DN có các chương trình hỗ trợ cho ngư dân, kết nối, bao tiêu để ngư dân yên tâm thực hiện theo quy định IUU. 

Các DN và một số đại biểu tại Hội nghị bày tỏ quan ngại về 2 nội dung trong dự thảo sửa đổi Thông tư 21: (1) chữ ký thuyền trưởng trên giấy chứng nhận CC, (2) 3 chữ ký trên biên bản bốc dỡ gồm chữ ký đại diện cảng cá, đại diện tàu và chữ ký DN.

Theo đó, DN mong muốn dự thảo sửa đổi theo hướng phù hợp: chữ ký thuyền trưởng chỉ cần hiển thị trong văn bản phù hợp trong hệ thống chuỗi hồ sơ truy xuất nguồn gốc, không nhất thiết phải hiển thị trên giấy CC, hoặc chỉ nên có trong giấy CC của lô hàng sống xuất khẩu.

DN cũng cho rằng việc yêu cầu chữ ký doanh nghiệp trong biên bản bốc dỡ là không hợp lý vì doanh nghiệp mua bán qua nhiều trung gian: từ nậu vựa ngoài cảng mua xong bán cho doanh nghiệp này sơ chế rồi bán cho doanh nghiệp khác…Vì vậy, chỉ cần có chữ ký đại diện cảng cá và tàu cá trong biên bản bốc dỡ là phù hợp.

Theo một số DN, một bộ SC của doanh nghiệp gồm nhiều tàu cá, không thể để nhiều chữ ký thuyền trưởng trên một tờ CC. Có doanh nghiệp nhận định, không phải tất cả các CC đều bắt buộc phải có chữ ký thuyền trường. Ví dụ  như CC của New Zealand và Mỹ không có chữ ký thuyền trưởng. Đại diện của một cảng cá cũng cho rằng nếu thuyền trưởng ký vào CC thì rất nhiêu khê, CC không nhất thiết có chữ ký thuyền trưởng vì cảng cá đã cấp SC rồi, cấp giấy biên nhận và lưu lại, nếu cần thiết, thấy nghi ngờ thì truy lại từ cảng cá.

Ngoài ra, các doanh nghiệp còn phản ánh vướng mắc liên quan đến việc cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác SC bị đình trệ khi một số cảng địa phương đã được cơ quan thẩm quyền địa phương công bố mở cảng nhưng vẫn phải chờ quyết định của Bộ NN và PTNT công bố cảng chỉ định. Việc thu mua nguyên liệu cũng khó khăn hơn khi một số cảng bị công bố ngừng cấp SC để tu bổ, ngư dân không chịu cập cảng khác có đủ điều kiện và thẩm quyền cấp SC…

Trong nội dung phát biểu tại Hội nghị,  ngoài các vấn đề còn tồn tại trong các quy trình thực hiện truy xuất nguồn gốc, lắp đặt, theo dõi giám sát thiết bị hành trình…Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Nguyễn Quang Hùng đều nhấn mạnh vấn đề cốt lõi việc tháo gỡ thẻ vàng IUU là phải chấm dứt được tình trạng tàu cá Việt Nam đánh bắt bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài. Các DN hải sản đã nhận thức và tuân thủ các quy định về hồ sơ, thủ tục và cố gắng thực hiện cam kết tốt nhất. Tại hội nghị các DN bày tỏ mong muốn Chính phủ, các Ban quản lý cảng cá,  các Chi cục thủy sản địa phương, các doanh nghiệp và ngư dân kiên quyết hơn, đặc biệt cần phải quyết liệt trong các cái chế tài xử phạt đối với các chủ tàu để họ thay đổi nhận thức, không đi đánh bắt bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, khi đó mới đạt điều kiện tiên quyết để gỡ được thẻ vàng IUU.