Hàn Quốc trở thành thị trường hàng đầu của Nga khi thị trường Trung Quốc khó khăn

Trung Quốc từ lâu đã trở thành thị trường chính cho xuất khẩu thủy sản của Nga. Vào năm 2020, Nga đã bán hơn một triệu tấn thủy sản - chủ yếu là cá minh thái - cho Trung Quốc, chiếm 61% tổng lượng thủy sản xuất khẩu của Nga.

Tuy nhiên, vào cuối năm 2020, mối quan hệ thương mại của Nga với Trung Quốc trở nên căng thẳng khi Trung Quốc thắt chặt kiểm tra và kiểm soát đối với thủy sản nhập khẩu, sau khi họ tuyên bố phát hiện dấu vết của COVID-19  trên bao bì các sản phẩm thủy sản nhập khẩu.

Trong nửa đầu năm 2021, các lô hàng thủy sản của Nga sang Trung Quốc giảm 83% về khối lượng và gần một nửa về giá trị so với năm 2020. Xuất khẩu thủy sản nửa đầu năm 2021 của Nga chỉ đạt 160.000 tấn, trị giá 442 triệu USD (380 triệu EUR). Trong 8 tháng đầu năm 2021, khối lượng xuất khẩu thủy sản của Nga đã giảm 72% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 214.000 tấn.

Đáng chú ý, Trung Quốc không còn là điểm đến xuất khẩu hàng đầu của thủy sản Nga. Hàn Quốc đã giành vị trí đầu bảng, vì nhập khẩu thủy sản của Nga đã tăng 48% lên 459.200 tấn vào năm 2021 - mặc dù một số trong tổng số đó có khả năng vào Trung Quốc.

Các nỗ lực của các quan chức Nga và các công ty thủy sản nhằm giảm bớt các hạn chế của Trung Quốc cho đến nay đã không tạo ra bất kỳ thay đổi nào trong chế độ kiểm tra của Trung Quốc. Trong một bài phát biểu tại Diễn đàn Thủy sản Toàn cầu được tổ chức ở Saint Petersburg vào đầu tháng 9, đại diện cấp cao của Cơ quan Giám sát Kiểm dịch và Thú y Liên bang Nga (Rosselkhoznadzor), Evgeniya Lazutkina, thừa nhận rằng có rất ít khả năng mối quan hệ thương mại song phương sẽ thay đổi trong ngắn hạn. Bà nói, Trung Quốc sẽ không nới lỏng chế độ kiểm tra thực phẩm. Bà kêu gọi các công ty Nga thích ứng với các quy định mới hoặc tìm thị trường mới.

Để hỗ trợ các công ty theo đuổi chiến lược thứ hai, Ilya Shestakov thuộc Cơ quan Thủy sản Liên bang Nga gần đây cho biết tổ chức phi lợi nhuận “Russian Fish” sẽ chuyển từ tập trung vào Trung Quốc sang quảng bá thủy sản của nước này ở các khu vực khác trên thế giới. Shestakov cho biết ý tưởng này đã được thực hiện trong nhiều năm nhưng không thành hiện thực - nhưng những hạn chế từ Trung Quốc đã tạo thêm sự cấp bách mới cho việc tìm kiếm thị trường mới cho thủy sản của đất nước, Shestakov nói.

Kể từ mùa xuân, khi các công ty thủy sản của Nga bắt đầu tìm kiếm thị trường mới, nhiều công ty đã thành công. Thống kê do Rosselkhoznadzor công bố ngày 8/8 cho thấy Nigeria đã nhập khẩu 21.500 tấn thủy sản của Nga vào năm 2021 - tăng 116 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu sang Pháp cũng tăng 3,7 lần, lên 4.500 tấn, và xuất khẩu sang Na Uy tăng gấp 2,6 lần lên 11.700 tấn. Bồ Đào Nha đã mua thủy sản của Nga nhiều hơn 2,5 lần so với năm 2020, với 1.360 tấn; và Ba Lan đã tăng nhập khẩu thủy sản của Nga lên 2,4 lần, lên 5.800 tấn. Theo số liệu thống kê thương mại cập nhật, nhiều thủy sản Nga cũng được nhập khẩu sang Tây Ban Nha, Uzbekistan, Đức, Vương quốc Anh, Thái Lan, Kazakhstan và Belarus. Và nhiều khả năng sẽ đa dạng hóa hơn nữa, như Rosselkhoznadzor báo cáo rằng họ đang đàm phán với các cơ quan chức năng ở Nam Phi, Namibia, Ấn Độ, Cuba, UAE và các quốc gia khác để được công nhận chứng chỉ thú y của Nga và các tài liệu thương mại khác để cho phép xuất khẩu nhiều thủy sản của Nga sang những quốc gia đó.

Tuy nhiên, Nga - một trong những nhà sản xuất thủy sản lớn nhất thế giới - vẫn đang phải vật lộn với tình trạng dư thừa nhiều sản phẩm và cũng đang hướng tới xây dựng thị trường thủy sản nội địa để giảm bớt thặng dư và cải thiện an ninh lương thực.