Gỡ 'điểm nghẽn' từ vùng nuôi đến con giống, để ngành tôm bứt phá

Sản xuất 20:22 31/07/2026 Nguyễn Hà
Ngành tôm đặt mục tiêu phát triển theo hướng xanh, hiện đại, hiệu quả và bền vững, hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất, xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới.

Tại Hội nghị với các hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026 diễn ra ngày 30/7, ông Mai Văn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam cho biết, ngành tôm tiếp tục giữ vai trò là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam với nhiều tín hiệu tích cực.

Tuy nhiên, phía sau đà tăng trưởng vẫn còn hàng loạt nút thắt cần sớm được tháo gỡ nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh trong những năm tới.

Theo ông Mai Văn Hoàng, 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm đạt khoảng 2,3 tỷ USD, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm 40,5% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước.

Các thị trường xuất khẩu chủ lực như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU) và Hàn Quốc tăng trưởng chậm. Trong khi đó, thị trường Trung Quốc ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc hơn.

Về sản xuất, 6 tháng đầu năm là vụ nuôi chính với sản lượng khoảng 700.000 tấn, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tôm thẻ chân trắng đạt gần 500.000 tấn, còn lại là tôm sú và tôm càng xanh. 

Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam cho biết, giá tôm thương phẩm đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Do đó, cần có giải pháp phù hợp để bảo vệ người nuôi tôm - lực lượng tạo sinh kế cho hàng triệu lao động.

Để tạo động lực tăng trưởng cho ngành, Hiệp hội Tôm Việt Nam đề xuất bốn nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nuôi tôm công nghệ cao.

Theo ông Hoàng, mô hình nuôi tôm ao bạt công nghệ cao có năng suất cao gấp 5-10 lần so với ao đất truyền thống, đồng thời có thể nuôi 3-4 vụ mỗi năm, trong khi phương thức cũ chỉ đạt 1-2 vụ.

"Cách đây hơn 10 năm, chúng tôi phải sang Đài Loan và Thái Lan học cách nuôi tôm công nghệ cao. Nhưng hiện nay Thái Lan từ quốc gia từng sản xuất hơn 1 triệu tấn tôm mỗi năm nay chỉ còn khoảng 230.000-240.000 tấn, trong khi Việt Nam đã đạt khoảng 1-1,2 triệu tấn mỗi năm", ông Hoàng chia sẻ.

Theo ông Hoàng, diện tích nuôi tuy giảm nhưng sản lượng vẫn tăng nhờ ứng dụng công nghệ cao. Vì vậy, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích nhân rộng mô hình, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và nguồn vốn ưu đãi.

Hiệp hội Tôm Việt Nam cũng kiến nghị đầu tư đồng bộ hạ tầng cho các vùng nuôi tôm trọng điểm như Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre và Kiên Giang.

"Nuôi tôm là nuôi nước, nhưng gần 30 năm qua hệ thống thủy lợi tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn chủ yếu phục vụ sản xuất lúa. Nhiều nơi kênh cấp và kênh thoát nước dùng chung, ao bị dịch bệnh xả nước ra thì ao khác lại lấy vào", ông Hoàng phân tích.

Hiệp hội Tôm Việt Nam đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng chương trình đầu tư hoàn chỉnh hệ thống cấp, thoát nước riêng cho vùng nuôi tôm, đồng thời đầu tư điện 3 pha phục vụ nuôi tôm công nghệ cao. 

Đặc biệt, cần tăng cường đầu tư nghiên cứu dịch bệnh, dinh dưỡng và nguồn gen tôm bố mẹ để chủ động nguồn giống trong nước. Mặt khác, yêu cầu các doanh nghiệp minh bạch nguồn gốc tôm nguyên liệu phục vụ chế biến nhằm bảo vệ con tôm Việt Nam.

Theo ông Hoàng, ngày 8/6/2026, Quốc hội Hoa Kỳ đã đưa ra Dự luật SHRIMP Act 2026, yêu cầu phát triển phương pháp khoa học xác định quốc gia xuất xứ của tôm nhằm kiểm soát gian lận thương mại, chống khai thác IUU và tăng cường truy xuất nguồn gốc.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần sớm hoàn thiện cơ chế giám sát, minh bạch nguồn gốc tôm nhập khẩu phục vụ chế biến để bảo vệ uy tín của ngành tôm và quyền lợi của hàng triệu hộ nuôi trong nước.

Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam cũng bày tỏ lo ngại về những vướng mắc trong phát triển vùng sản xuất tôm giống.

Theo ông Hoàng, khu vực từ Bình Thuận cũ đến Lâm Đồng, đặc biệt dải ven biển từ Cà Ná đến Vĩnh Hảo, là vùng sản xuất tôm giống có chất lượng tốt nhất cả nước. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sau khi hết thời hạn thuê đất 20 năm vẫn chưa được gia hạn để tiếp tục đầu tư sản xuất.

Hiệp hội đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với địa phương sớm tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư nghiên cứu, phát triển nguồn gen tôm bố mẹ và xây dựng các trung tâm sản xuất giống chất lượng cao.

"Hiệp hội Tôm Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ, doanh nghiệp và người nuôi xây dựng ngành tôm phát triển theo hướng xanh, hiện đại, hiệu quả và bền vững, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới", ông Mai Văn Hoàng khẳng định.

(Nguồn: Báo Nông nghiệp & Môi trường)

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thận trọng khi lựa chọn dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xuất khẩu vào thị trường Nga

 |  16:00 20/11/2026

VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 16 đến 20/11/2026

 |  10:28 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.

EU thúc đẩy tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ tại Tây Phi

 |  08:32 20/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.

Protein vi khuẩn có thể thay thế 50% bột cá trong thức ăn cá tráp vàng

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng hơn 2,5 lần trong 10 năm

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC