Đề xuất hệ thống giám sát tàu cá
Theo Tiến sĩ Tô Văn Phương, Khánh Hòa, Quảng Nam và Bình Định là các địa phương có nghề cá trọng điểm của cả nước. Thế nhưng, từ trước tới nay, việc theo dõi, giám sát các tàu cá trên biển chỉ dựa vào hệ thống theo dõi trực canh đặt tại trạm bờ, liên lạc thông qua hình thức bộ đàm nên rất khó nhận biết vị trí tàu cá trên biển. VMS là giải pháp cung cấp thông tin về vị trí, vết đi và một số hoạt động của tàu thuyền cho nhà quản lý, cung cấp dịch vụ thông tin giữa trạm quản lý và tàu thuyền hoạt động trong vùng kiểm soát của hệ thống. Vì thế, nhóm nghiên cứu đã đề xuất đề tài cấp bộ “Đánh giá hiện trạng và đề xuất hệ thống giám sát tàu cá (VMS) khai thác xa bờ 3 tỉnh Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa”, thực hiện từ năm 2019-2021.
Các chuyên gia của các hãng sản xuất hỗ trợ lắp đặt thiết bị VMS trên tàu cá
Đề tài đã tập trung nghiên cứu, đánh giá hiện trạng trang thiết bị và công tác quản lý, giám sát tàu thuyền khai thác xa bờ, hệ thống giám sát tàu khai thác xa bờ tại 3 tỉnh nói trên. Đồng thời, đề xuất hệ thống giám sát tàu cá, xây dựng quy trình khai thác sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý hiệu quả tàu khai thác hải sản xa bờ. Theo Tiến sĩ Phương, hiện nay, thị trường có gần 10 loại thiết bị VMS được giới thiệu đến ngư dân. Vấn đề quan trọng là từ các dữ liệu thu thập từ tàu cá phải kết nối được cũng như đồng bộ hóa dữ liệu với phần mềm hệ thống VMS của Tổng cục Thủy sản và Chi cục Thủy sản địa phương. Qua nghiên cứu, nhóm khảo sát đã chọn 3 thiết bị hiện hành VMS có thể đảm bảo các yêu cầu trên để lắp đặt trên các tàu cá khảo sát, gồm: Thuraya SF2500 của Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT); Vifish.18 của Công ty TNHH MTV Thông tin Điện tử Hàng hải Việt Nam (Vishipel) và BA-SAT-01 của Công ty TNHH Phát triển Công nghệ điện tử Bình Anh (Hà Nội). Theo Nghị định 26/2019 của Chính phủ quy định rõ thiết bị VMS phải gửi tối thiểu 2 giờ/lần về thông tin tàu (vị trí, ngày giờ theo thời gian thực) đối với tàu có chiều dài tối đa từ 24m trở lên, 3 giờ/lần đối với tàu có chiều dài từ 15 - 24m.
Mở ra triển vọng quản lý nghề cá bằng công nghệ mới
Kết quả sau 3 năm nghiên cứu, nhóm khảo sát nhận thấy, cường lực khai thác xa bờ các tỉnh Khánh Hòa, Bình Định, Quảng Nam lần lượt là: 814 (chiếm 8,3%), 3.118 (chiếm 50%) và 748 (chiếm 22,4%) trong tổng cường lực các địa phương. Tọa độ tàu tự động truyền về qua GPS trong thời gian khảo sát đối với Thuraya SF2500, Vifish.18, BA-SAT-1 lần lượt là 141%, 154% và 520,5% so với quy định tần suất tối thiểu 2 giờ/lần. Thiết bị BA-SAT-1 tự động truyền tọa độ vị trí tàu khai thác trên biển vượt hơn 5 lần so với quy định tối thiểu. Cả 3 thiết bị đều đạt chất lượng cao, tọa độ truyền về có độ chính xác đảm bảo theo quy định trong khoảng 500m, đạt 99%; tiêu hao điện năng thấp, không gây ảnh hưởng đến các trang thiết bị sử dụng điện năng khác trên tàu, đồng thời có pin dự phòng. Phần mềm quản lý VMS và phần mềm ứng dụng cho ngư dân có nhiều tính năng đảm bảo theo quy định, một số tính năng đáp ứng tốt. Giá thành sản phẩm và cước phí viễn thông hàng tháng được ngư dân đánh giá hợp lý...
Nhóm đề xuất các thiết bị VMS cần được cải thiện về tần suất tự động gửi tọa độ vị trí tàu; cơ quan quản lý nghề cá các tỉnh cần có chính sách hỗ trợ và triển khai trang bị hệ thống VMS nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, khắc phục vấn nạn khai thác IUU và dỡ bỏ thẻ vàng của EC; cần xây dựng quy trình đồng bộ dữ liệu sử dụng chung trong VMS trung tâm đối với nhiều thiết bị VMS khác nhau.
Tiến sĩ Trần Đức Phú - Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu đề tài cho biết, đề tài triển khai đảm bảo tiến độ, chất lượng, xếp loại đạt. Do kinh phí và thời gian hạn hẹp nên nhóm nghiên cứu gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai trên phạm vi rộng lớn hơn. Tuy nhiên, công trình mở ra nhiều triển vọng trong việc quản lý nghề cá bằng công nghệ mới như: hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn; ước tính trữ lượng nguồn lợi thủy sản dựa trên cơ sở dữ liệu VMS, có thể xác định được phạm vi ngư trường chính xác cho các loài thủy sản; đặc biệt có thể xác định hành vi khai thác trái phép của tàu cá.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
(vasep.com.vn) Theo Food World, thị trường cá thịt trắng toàn cầu đang rơi vào trạng thái trì trệ khi giá nguyên liệu thô, đặc biệt là cá minh thái Nga, tiếp tục duy trì ở mức cao kỷ lục. Diễn biến này diễn ra song song với việc Nga đẩy mạnh quốc hữu hóa các tài sản trong ngành thủy sản, mở rộng từ khu vực Viễn Đông sang các vùng biển phía bắc.
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Tổ chức Dầu và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu trong năm 2025 tăng trưởng ở mức khiêm tốn, nhờ hoạt động khai thác thuận lợi tại Peru và sản lượng cải thiện tại một số khu vực sản xuất chủ chốt.
(vasep.com.vn) Trước biến động thuế quan toàn cầu và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, Bộ Thủy sản Ấn Độ kêu gọi các bang, doanh nghiệp và người nuôi đẩy mạnh đa dạng hóa đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ mới nhằm giảm rủi ro dịch bệnh, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Năm 2025, thị trường cá tuyết đông lạnh tại Hàn Quốc đã trải qua những thay đổi bất ngờ, bất chấp sự sụt giảm về khối lượng nhập khẩu. Cụ thể, nước này chỉ nhập khẩu 5.693 tấn cá tuyết, giảm 8% so với năm trước. Tuy nhiên, chi phí nhập khẩu lại tăng mạnh—từ 19,12 triệu USD năm 2024 lên 29,63 triệu USD năm 2025, tăng 55%.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo được công bố vào ngày 27/1/2026, ngư dân ở Biển Okhotsk đã đánh bắt được 76.100 tấn cá minh thái, chỉ chiếm 6,5% tổng sản lượng cho phép. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng đánh bắt cao hơn đáng kể—134.800 tấn, tăng 14,9%.
(vasep.com.vn) Bước sang 2026, một số sản phẩm chủ lực từ 12 nghề khai thác của Việt Nam tạm thời không được XK sang Hoa kỳ theo kết quả đánh giá tương đương của đạo luật MMPA. Một số SP hải sản khai thác khác được phép tiếp tục xuất khẩu là những cơ hội mà cộng đồng DN đang thực sự chắt chiu, sàng lọc từng cơ hội. Tuy nhiên, từ 01/01/2026 tới nay là đã 1 tháng, việc cấp giấy COA cho các sản phẩm hải sản khai thác kể trên XK sang Hoa Kỳ gặp nhiều bất cập, vướng mắc, không đủ điều kiện hoặc kéo dài với những thủ tục hành chính phát sinh khiến cho việc xuất khẩu các SP này bị đình trệ và ách tắc không nhỏ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng, Phó thủ tướng giao Bộ Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46 đảm bảo tính khả thi.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cua của Na Uy ghi nhận tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cua hoàng đế đông lạnh và cua tuyết. Tổng lượng xuất khẩu cua hoàng đế của Na Uy đạt 1.844 tấn, trị giá 112,5 triệu USD. So với năm 2024, khối lượng tăng 24%, trong khi giá trị tăng thêm 35,3 triệu USD, tương đương mức tăng 46%, cao hơn cả năm 2023 khoảng 562.000 USD.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn